Edelmetaal-lexicon A–Z

De 20 mark gouden munt is een courante gouden munt van het Duitse Keizerrijk (1871–1915) in 900 goud met een fijngewicht van 7,168 gram. In België geldt ze als beleggingsgoud en is de aankoop vrijgesteld van btw.

333 goud is een goudlegering met een fijngehalte van 333 duizendsten (33,3 %), overeenkomend met 8 karaat, die vooral in de sieradenindustrie wordt gebruikt.

375 goud is een goudlegering met een fijngehalte van 375 duizendsten (37,5 %), in de Angelsaksische wereld bekend als 9-karaats goud, en wordt vooral in sieraden gebruikt.

585 goud is een goudlegering met een fijngehalte van 585 duizendsten (58,5 %), die internationaal overeenstemt met de 14-karaatstandaard en vooral in sieraden zeer verspreid is.

750 goud is een goudlegering met een fijngehalte van 750 promille (75,0 %) oftewel 18 karaat, wereldwijd de meest gebruikte kwaliteit voor hoogwaardige sieraden en horloges.

800 zilver is een zilverlegering met een fijngehalte van 800 duizendsten (80 %), vooral bekend van Duits en Europees tafelzilver en bestek.

835 zilver is een zilverlegering met een fijngehalte van 835 promille (83,5 %), in Duitsland en Midden-Europa typisch voor bestek en sieraden uit de 19e en het vroege 20e eeuw.

900 goud is een goudlegering met een fijngehalte van 900 promille (90 %), overeenkomend met 21,6 karaat – een historisch belangrijke standaard voor Europese en Amerikaanse courante munten.

916 goud is een goudlegering met een fijngehalte van 916,6 duizendsten (22 karaat) die wereldwijd de standaard vormt voor beroemde beleggingsmunten en voor hoogwaardige sieraden.

Aanlopen (Engels: tarnish) is de oppervlakkige verkleuring van metaal die ontstaat wanneer het chemisch reageert met zwavelverbindingen of zuurstof uit de omgevingslucht.

Affinage is het industriële zuiveren van ruwe edelmetalen tot handels- en beleggingsklare fijngehalten die aan internationale normen voldoen.

Het agio (premie) is het bedrag waarmee de verkoopprijs van een edelmetaalmunt of een baar de actuele metaalwaarde (spotprijs) overstijgt.

De all-in sustaining costs (AISC) zijn een gestandaardiseerd kengetal van de goudmijnindustrie dat alle kosten weergeeft om de huidige productiecapaciteit van een mijn duurzaam in stand te houden.

Allocatie staat voor de doelgerichte spreiding van een portefeuille over uiteenlopende beleggingscategorieën – edelmetalen inbegrepen – zodat risico en rendement in de door de belegger gewenste verhouding komen te staan.

Eeuwenoude goudwinningstechniek waarbij vloeibaar kwik het goud en zilver uit vermalen erts opneemt tot een amalgaam, dat men daarna verhit om beide metalen te scheiden.

De American Buffalo is de enige officiële gouden munt van de VS met een fijngehalte van 999,9/1000 (24 karaat), sinds 2006 geslagen door de United States Mint.

De American Eagle is de officiële bullionmunt van de Verenigde Staten, sinds 1986 geslagen in goud, zilver, platina en palladium en wereldwijd tot de meest verhandelde beleggingsmunten behorend.

De antiwitwaswetgeving verplicht edelmetaalhandelaars om hun klanten te identificeren en verdachte transacties te melden; in België gelden strikte contantgeldgrenzen voor edele metalen.

Argor-Heraeus is een van 's werelds meest vooraanstaande scheidingsinstellingen en edelmetaalverwerkers, gevestigd in het Zwitserse Mendrisio en bekend om zijn hoge zuiverheidsnormen en het Kinebar-hologram.

Een assaycertificaat is een echtheidsdocument dat door een geaccrediteerde keuringsinstantie wordt afgegeven en dat het fijngehalte, het gewicht en de identiteit van een edelmetaalbaar bindend bevestigt.

Het atoomnummer geeft het aantal protonen van een element in het periodiek systeem aan; het atoomgewicht (relatieve atoommassa) beschrijft de gemiddelde massa van zijn atomen in atomaire massa-eenheden.

De avoirdupois-ounce (av. oz) is de massa-eenheid die in het Angelsaksische dagelijkse leven gangbaar is, met exact 28,349523125 gram, en verschilt daarmee duidelijk van de troy ounce die in de edelmetaalhandel wordt gebruikt (31,1035 gram).

Backwardation is een marktsituatie waarin de contante prijs (spotprijs) van een grondstof hoger ligt dan de termijnprijs – een teken van acuut fysiek tekort.

Beleggingsgoud is een fiscaal apart behandelde categorie goud (baren en welbepaalde munten) waarvan de aankoop binnen de EU vrijgesteld is van btw.

Bestekzilver is massief zilverbestek met een fijngehalte van ten minste 800 promille (80 %), dat vooral in de 19e en vroege 20e eeuw gangbaar was in burgerlijke en adellijke huishoudens.

De bezitstermijn is de periode tussen aankoop en verkoop van een goed. In België kent de fiscus geen speculatietermijn zoals in Duitsland; wel geldt vanaf 2026 een meerwaardebelasting van 10 % op gerealiseerde meerwaarden op fysiek beleggingsgoud.

De biedkoers (bid) is de prijs die een handelaar of market-maker bereid is te betalen voor een edelmetaal — dus de inkoopprijs vanuit het standpunt van de verkoper.

Bijproductwinning is de winning van een edelmetaal als nevenproduct bij de ontginning van een andere, primair beoogde grondstof.

Tot flinterdunne blaadjes gehamerd of gewalst goud, gebruikt bij vergulding, in de kunstnijverheid en in de levensmiddelenverwerking.

Bretton Woods is de naam van het internationale monetaire stelsel dat in 1944 werd opgezet, de Amerikaanse dollar aan goud koppelde en genoemd is naar de conferentieplaats in New Hampshire.

Breukgoud omvat beschadigde, vervormde of onvolledige gouden voorwerpen die hun functie als sieraad of gebruiksvoorwerp verloren hebben en in hoofdzaak bestemd zijn om te worden omgesmolten.

De Britannia is een statelijke bullionmunt van de Royal Mint (Groot-Brittannië), verkrijgbaar in goud en zilver met een fijngehalte van respectievelijk 999,9 ‰ en 999 ‰.

Verzamelnaam voor de Britse bullionmuntseries van de Royal Mint, die in thematische uitgaven verschijnen en beleggingswaarde combineren met een uitgesproken verzamelpotentieel.

Britannia-zilver is een zilverlegering met een fijngehalte van 958 ‰ (95,8 %), in 1697 in Engeland ingevoerd als hogere standaard naast sterlingzilver (925 ‰).

Een bronbelasting op kapitaalinkomsten (zoals de Duitse Abgeltungsteuer van 25 %) belast beleggingsopbrengsten forfaitair, maar geldt niet voor fysiek edelmetaal – in België is beleggingsgoud vrij van btw en gelden eigen regels voor de meerwaarde.

Op de aankoop van zilver (baren, munten, industriezilver) wordt in België 21 % btw geheven – anders dan bij beleggingsgoud, dat is vrijgesteld van btw.

In België en de hele EU is beleggingsgoud vrijgesteld van btw wanneer het voldoet aan de minimumeisen inzake fijngehalte en vorm — geregeld via artikel 44bis WBTW en de Europese btw-richtlijn.

Een door een overheid geslagen munt die in de eerste plaats als edelmetaalbelegging bedoeld is en waarvan de prijs bepaald wordt door de actuele metaalkoers (spot) plus een agio.

C. Hafner is een in 1850 in Pforzheim opgerichte Duitse edelmetaalscheidingsinstelling en halffabricatenfabrikant die goud, zilver en platinagroepmetalen raffineert en gecertificeerde baren en halffabricaten levert aan de industrie en de sieradenhandel.

De COMEX (Commodity Exchange) in New York is de belangrijkste termijnbeurs ter wereld voor goud- en zilverfutures en dient als toonaangevende prijsreferentie voor fysieke edelmetalen.

Centralebankaankopen zijn de aankoop van goudreserves door nationale centrale banken om hun deviezenreserves te versterken en zich strategisch in te dekken tegen valuta- en systeemrisico's.

Een edelmetaalbaar die vast in een verzegelde kunststofhouder (blister) is gelast en een mee-afgedrukt echtheidscertificaat van de scheidingsinstelling draagt.

Een CombiBar (tabletbaar) is een voorgekerfde edelmetaalbaar die zich langs ingeslagen breeklijnen laat verdelen in kleinere stukjes van één gram, zonder gereedschap en zonder gewichtsverlies.

Conflictgoud is goud dat in oorlogs- of crisisgebieden wordt gewonnen en waarvan de opbrengst dient om gewapende groeperingen te bekostigen of mensenrechtenschendingen mogelijk te maken.

Contango is de marktsituatie waarin de termijnprijs van een grondstof hoger noteert dan de actuele contantprijs.

De contantgeldgrens bij goudaankoop bepaalt vanaf welk bedrag een handelaar in België contante betaling nog mag aanvaarden en wanneer hij de verkoper moet identificeren volgens de antiwitwaswet.

De contantkoers is de op dit ogenblik geldende marktprijs van een edelmetaal voor onmiddellijke levering en betaling, ook wel spotprijs genoemd.

Corrosiebestendigheid duidt op het vermogen van een materiaal om blijvend weerstand te bieden aan chemische aantasting door vocht, zuurstof, zuren of andere omgevingsfactoren, zonder dat het oppervlak of de structuur wezenlijk verandert.

Het cost-average-effect is het verschijnsel dat wie telkens een vast bedrag belegt, automatisch een gunstigere gemiddelde aankoopprijs behaalt dan het rekenkundige gemiddelde van de afzonderlijke koersen.

Een crisismunt is een vermogenswaarde die tijdens economische of politieke onrust als bijzonder waardevast wordt beschouwd en daarom extra gevraagd wordt – fysiek goud is het schoolvoorbeeld.

Hydrometallurgisch procedé voor goudwinning waarbij vermalen erts met een verdunde natriumcyanideoplossing wordt behandeld, zodat het goud selectief in oplossing gaat.

Twee basisprincipes van ertswinning: het erts wordt ofwel bovengronds in open groeven (dagbouw) ofwel diep onder de grond via schachten en gangen (ondergrondse mijnbouw) ontgonnen.

Diamagnetisme is de zwakke afstoting die een materiaal ondervindt in een uitwendig magneetveld; goud is diamagnetisch en laat zich daarom niet door een magneet aantrekken.

De dichtheid geeft aan hoeveel massa er in een volume-eenheid zit en vormt bij edelmetalen een van de betrouwbaarste kenmerken om echtheid te beoordelen.

Niet-destructieve methode om de echtheid van edelmetaal te controleren door de soortelijke dichtheid te meten volgens het principe van Archimedes.

Diversificatie is het bewust verdelen van kapitaal over uiteenlopende beleggingscategorieën, regio's en valuta's, zodat het totale risico van een portefeuille daalt.

Doré-baren zijn onzuivere ruwe baren van goud en zilver die rechtstreeks in mijnen of smelterijen worden gegoten en pas in een scheidingsinstelling tot fijnmetaal worden geraffineerd.

Wie edelmetaal over de grens vervoert, valt onder de EU-aangifteplicht vanaf 10.000 euro; bij invoer uit derde landen komen daar in België douanerechten en invoer-btw bij.

Een douane-entrepot is een vergunde opslagplaats waar goederen buiten het douanegebied van de EU worden bewaard, zodat invoerrechten en invoer-btw pas verschuldigd worden bij uitslag in het vrije verkeer.

Goud-double is een onedel basismetaalkern (doorgaans messing of koper) die door warm walsen mechanisch stevig verbonden wordt met een dikke goudlaag — fundamenteel anders dan elektrolytisch vergulden.

Ductiliteit is het vermogen van een materiaal om onder trekbelasting blijvend plastisch te vervormen zonder te breken.

Historische Europese gouden munt met een fijngehalte van 986/1000 (23,6 karaat), die sinds de 13e eeuw als het belangrijkste handelsgeld van Europa werd geslagen.

Fairtrade-goud is gecertificeerd goud uit ambachtelijke en kleinschalige mijnbouw dat voldoet aan sociale minimumnormen en milieuvoorwaarden, met een bindende Fairtrade-premie bovenop de marktprijs.

Edelmetalen vormen een groep chemische elementen die opvallen door hun hoge corrosie- en oxidatiebestendigheid en die in de natuur meestal gedegen — in zuivere metallische vorm — voorkomen.

Edelmetalen zijn metalen met een standaardelektrodepotentiaal dat merkbaar positiever ligt dan dat van de waterstofelektrode; daardoor reageren ze onder gewone omstandigheden niet met water, zuurstof of de meeste zuren.

Bij een edelmetaal-spaarplan koopt u regelmatig voor een vast bedrag goud of zilver; het gemiddelde-kosteneffect vlakt daarbij de prijsschommelingen af.

Eigen opslag is het zelf fysiek bewaren van edelmetalen door de eigenaar — in een kluis thuis, in een bankkluis of op een andere zelfgekozen plek.

De elektrische geleidbaarheid geeft aan hoe vlot een materiaal elektrische stroom doorlaat; bij edelmetalen is ze een sleutelkenmerk voor industriële toepassingen.

Het ertsgehalte drukt uit hoeveel gram edelmetaal (bv. goud of zilver) er in één ton ruw erts zit. Het is het belangrijkste kengetal om te beoordelen of een mijn economisch rendabel kan draaien.

Euwax Gold II is een fysiek gedekte goud-ETC van de Boerse Stuttgart die de houder een rechtstreeks recht op levering van echt goud verbrieft, verhandelbaar als een gewoon effect.

Het FIFO-principe (First In, First Out) bepaalt dat bij de verkoop van edelmetalen fiscaal steeds de eerst verworven eenheden als eerst verkocht gelden.

De fear-and-greed-index is een samengestelde stemmingsmeter die op een schaal van 0 (extreme angst) tot 100 (extreme hebzucht) weergeeft of vrees dan wel koopdrift het actuele marktgedrag bepaalt.

Het fijngehalte drukt uit hoeveel zuiver edelmetaal er in een legering zit – weergegeven in duizendsten (bv. 999) of in karaat (bv. 585 = 14 karaat).

De fijngehaltestempel is een door de overheid of de fabrikant ingeslagen merkteken op edelmetaalwaren dat het aandeel zuiver metaal in duizendsten (‰) of in karaat weergeeft.

Het fijngewicht geeft de werkelijke hoeveelheid zuiver edelmetaal in een baar, munt of sieraad weer – los van het totale gewicht van het voorwerp.

Fijngoud is goud met een fijngehalte van minstens 999 duizendsten (999 ‰), dus een zuiverheid van 99,9 procent of meer.

Het fijngoudgehalte geeft aan welk aandeel van een goudlegering uit zuiver goud bestaat, uitgedrukt in duizendsten (promille) of in karaat.

De spotprijs is de continu verhandelde marktprijs voor onmiddellijke levering; de fixing daarentegen is een referentieprijs die per handelsdag maar op enkele vaste momenten wordt vastgesteld.

Zilver dat als geleidende pasta in zonnecellen de opgewekte stroom afvoert en dat tegenwoordig de grootste afzonderlijke industriële verbruikspost van het metaal vormt.

Gealloceerd goud is fysiek goud dat op naam aan één eigenaar is toegewezen, afzonderlijk wordt bewaard en buiten de balans van de bewaarinstelling blijft.

Geelgoud is de klassieke goudlegering van goud, zilver en koper; de warme geelachtige kleur ligt het dichtst bij die van zuiver goud.

Een gegoten baar ontstaat door gesmolten edelmetaal in een vorm te gieten; na het afkoelen blijft een karakteristiek ruw, licht onregelmatig oppervlak achter.

Een geslagen baar is een edelmetaalbaar die machinaal wordt geslagen; hij heeft een glad, maatvast oppervlak met ingeslagen gegevens zoals fijngehalte, gewicht en fabrikantenlogo.

De troy ounce is de internationale standaardeenheid voor edelmetaalprijzen en komt exact overeen met 31,1034768 gram.

Goud (chemisch symbool Au, atoomnummer 79) is een geel, corrosiebestendig edelmetaal dat al duizenden jaren dienstdoet als waardeopslagmiddel, muntmetaal en werkstof.

Een goud-ETF (Exchange Traded Fund) is een op de beurs verhandeld fonds dat de goudprijs volgt en beleggers toelaat om mee te delen in de waardeontwikkeling van goud zonder het metaal fysiek in bezit te hebben.

Een goud-spaarplan is een gespreid beleggingsmodel waarbij op vaste tijdstippen telkens hetzelfde geldbedrag in fysiek goud of goudgerelateerde effecten wordt belegd.

De goud-zilver-ratio drukt uit hoeveel ounces zilver overeenkomen met de waarde van één ounce goud – een veelgebruikte maatstaf om beide metalen ten opzichte van elkaar te waarderen.

Handelsstrategie waarbij beleggers goud tegen zilver (of omgekeerd) ruilen zodra de prijsverhouding tussen beide metalen historisch extreme waarden bereikt.

Een goudbaar is een gestandaardiseerd stuk fijngoud met een vast gewicht en fijngehalte, dat dienstdoet als fysieke beleggingsvorm en internationaal erkend waardeopslagmiddel.

De coupure van een goudbaar is zijn genormeerde gewicht; dat gewicht bepaalt in hoge mate de premie, de verhandelbaarheid en de geschiktheid voor uiteenlopende beleggingsstrategieën.

Een goudklomp (nugget) is een op natuurlijke wijze gegroeid stuk gedegen goud dat rechtstreeks uit gesteente of riviersediment afkomstig is en nooit een industrieel smeltproces heeft ondergaan.

Goudmunten van het Duitse Keizerrijk (1871–1915), geslagen in 900 goud (crown gold), met een fijngewicht van 7,168 g (20 mark). In België kwalificeren ze als beleggingsgoud en zijn ze vrijgesteld van btw op grond van artikel 44bis WBTW.

Goudmijn-hedging is de praktijk waarbij goudproducenten toekomstige productie via termijncontracten tegen een vastgelegde prijs verkopen om zich in te dekken tegen dalende goudprijzen.

Muntstelsel waarin de waarde van een munteenheid vast gekoppeld is aan een welbepaalde hoeveelheid goud.

Amerikaanse maatregel uit 1933 die particulieren verplichtte hun goud aan de Federal Reserve af te staan en het privébezit van goud ongeveer veertig jaar lang verbood.

De grain (afkorting: gr) is de kleinste eenheid van het troy-gewichtssysteem en komt exact overeen met 0,06479891 gram.

De gram (symbool g) is de basiseenheid van massa in het Internationale Stelsel van Eenheden (SI) en wereldwijd de meest gebruikte gewichtseenheid in de edelmetaalhandel.

Granulaat bestaat uit kleine, onregelmatige korrels of bolletjes edelmetaal die ontstaan wanneer gesmolten metaal in water wordt gegoten; het dient hoofdzakelijk als industrieel en verwerkingsmateriaal.

Groengoud is een goudlegering met een hoog zilveraandeel, waardoor het metaal een kenmerkende groenachtig-gele tint krijgt.

Een halfedelmetaal is een metaal dat wel een zekere weerstand tegen corrosie vertoont, maar niet de volledige chemische bestendigheid van de echte edelmetalen bereikt.

Heraeus is een Duitse edelmetaalonderneming uit Hanau die tot de wereldtop van scheidingsinstellingen en baarproducenten behoort en erkend is als LBMA Good Delivery-leverancier.

Pols- en zakhorloges waarvan de kast, de band of de wijzerplaat geheel of deels uit goud, zilver, platina of palladium bestaat.

De ijssmelttest maakt gebruik van de buitengewoon hoge warmtegeleiding van zilver: op een echte zilveren munt of baar smelt een ijsblokje merkbaar sneller dan op om het even welk ander metaal, waardoor u echt zilver snel van namaak kunt onderscheiden.

Industriegoud is goud dat wordt ingezet in technische toepassingen – vooral in de elektronica-industrie – en dus niet dient voor belegging of sieraden.

Industriezilver is zilver dat als grondstof dient in technische en industriële toepassingen — anders dan beleggings- of sieraadzilver.

Inflatiebescherming duidt op het vermogen van een activum om de koopkracht van het ingelegde kapitaal ook bij een stijgend prijsniveau reëel te behouden of te vergroten.

De inkoopprijs is het bedrag dat een handelaar of scheidingsinstelling neertelt wanneer hij edelmetaal van een particulier overkoopt – hij blijft steeds onder de actuele spotprijs.

Iridium (Ir) is een zilverwit edelmetaal uit de platinagroep met een van de hoogste dichtheden van alle elementen (22,56 g/cm³, net na osmium) en een uitzonderlijke bestandheid tegen corrosie.

De Kangoeroe (officieel: Australian Gold Nugget) is een Australische goudmunt met een fijngehalte van 999,9/1000, die sinds 1986 door de Perth Mint wordt geslagen en tot de meest verhandelde bullionmunten ter wereld behoort.

Het metrische karaat (ct) is de wettelijk vastgelegde gewichtseenheid voor diamanten en andere edelstenen; één karaat weegt precies 0,2 gram.

Karaat (afkorting kt of ct) is de traditionele maat voor het goudgehalte van een legering: 24 karaat staat voor zuiver goud (999 ‰ fijngehalte, hoogste handelszuiverheid 999,9 ‰).

Een autokatalysator is een uitlaatgasreiniger in het voertuig die met behulp van platinagroepmetalen (platina, palladium, rhodium) schadelijke verbrandingsresten omzet in ongevaarlijke verbindingen.

Een keurstempel (Engels: hallmark) is een officieel of bedrijfsmatig keurmerk dat het fijngehalte en de herkomst van een edelmetalen voorwerp duurzaam en fraudebestendig vastlegt.

Een loep met doorgaans 10- tot 30-voudige vergroting waarmee fijngehaltestempels, keurstempels en slagdetails op edelmetalen munten en baren worden nagekeken.

Een kilobaar is een gestandaardiseerde edelmetaalbaar die exact 1.000 gram (1 kg) weegt en zowel voor goud en zilver als voor andere edelmetalen in gegoten of geslagen vorm wordt geproduceerd.

De klanktest is een niet-destructieve echtheidscontrole die gebruikmaakt van de kenmerkende naklank die een edelmetaalmunt voortbrengt bij een lichte tik, om echte stukken te onderscheiden van vervalsingen.

Koningswater is een sterk oxiderend zuurmengsel van geconcentreerd zoutzuur en salpeterzuur in de verhouding 3:1, en is het enige vloeibare reagens dat de edelmetalen goud en platina kan oplossen.

Koper (Cu, atoomnummer 29) is een roodachtig overgangsmetaal dat elektriciteit en warmte uitzonderlijk goed geleidt. Het is het eerste metaal dat de mens bewust bewerkte en vandaag een onmisbare industriële grondstof.

De Krugerrand uit Zuid-Afrika is de meestverkochte gouden beleggingsmunt ter wereld – 22 karaat, met exact één troy ounce fijngoud in de één-ounce-variant.

De Zuid-Afrikaanse Krugerrand wordt in vier officiële gewichtscoupures geslagen: 1 oz, 1/2 oz, 1/4 oz en 1/10 oz – alle met een identiek fijngehalte van 916,7/1000 (22 karaat).

De LBMA-Good-Delivery-standaard is de wereldwijd erkende kwaliteitsnorm voor verhandelbare goud- en zilverbaren in de institutionele groothandel en stelt minimumeisen aan fijngehalte, gewicht, vorm en herkomst van de scheidingsinstelling.

De LBMA-fixing is een tweemaal daags in Londen vastgestelde referentieprijs voor goud en zilver, die wereldwijd als bindende benchmark dient voor handelstransacties, mijncontracten en financiële producten.

De laatkoers (ask) is de prijs waartegen een handelaar of market maker een edelmetaal aanbiedt om te verkopen – de laagste prijs waartegen een koper op dat moment onmiddellijk kan kopen.

Een legering is een mengsel van een hoofdmetaal met een of meer toevoegmetalen (legeringsmetalen), waardoor het gericht andere fysische of chemische eigenschappen krijgt.

De legitimatiecontrole is de wettelijk verplichte identiteitsvaststelling bij de aan- of verkoop van edelmetalen, die in België voortvloeit uit de antiwitwaswet van 18 september 2017 en de daarin vastgelegde contantgeldgrenzen.

De Libertad is de officiële beleggingsmunt van Mexico in goud of zilver, geslagen door de Casa de Moneda de México en wereldwijd erkend als bullionmunt.

De London Fix is een referentieprijs voor goud, zilver, platina en palladium die tweemaal per dag wordt vastgesteld onder coördinatie van de LBMA en wereldwijd als afrekenbasis voor fysieke edelmetaaltransacties dient.

De Lunar-serie is een reeks beleggingsmunten in goud en zilver die de Perth Mint (Australië) elk jaar uitbrengt met wisselend motief uit de Chinese dierenriem.

De magneettest gaat na of een edelmetaal reageert op een sterke magneet – echt goud, zilver en platina zijn niet magnetisch en worden niet aangetrokken.

De magneetweegschaal benut het Lenz-effect en de diamagnetische eigenschappen van edelmetalen om echte goud- en zilverstaven of -munten te onderscheiden van magnetische vervalsingen.

De Maple Leaf is een bullionmunt die de Royal Canadian Mint aanmaakt in goud, zilver, platina en palladium; goud en zilver bereiken een fijngehalte van 999,9/1000 en de munt is wettig betaalmiddel in Canada.

Bijzondere btw-regeling waarbij een handelaar de belasting enkel over zijn winstmarge berekent — het verschil tussen inkoop- en verkoopprijs — en niet over de volledige verkoopprijs.

Medailles zijn geslagen of gegoten metalen schijven zonder status van wettig betaalmiddel, die uit edelmetaal worden gemaakt als herinnerings-, onderscheidings- of verzamelstuk.

Aandelen in bedrijven die edelmetalen of andere grondstoffen ontginnen; ze geven een gehefboomde blootstelling aan de prijs van het gewonnen metaal.

De mijnproductie is de totale hoeveelheid edelmetaal die uit erts wordt gewonnen; het ertsgehalte (grade) en het economische minimumgehalte (cut-off) bepalen welk gesteente daadwerkelijk wordt ontgonnen.

De mohshardheid is een dimensieloos getal op een schaal van 1 tot 10 dat aangeeft hoe goed een mineraal weerstand biedt tegen krassen door een harder materiaal.

Traditionele Japanse gewichtseenheid uit het shakkan-stelsel die exact 3,75 gram bedraagt; vandaag vooral bekend als de standaardeenheid in de parelhandel.

Een muntslagerij (Engels: mint) is een door de staat geautoriseerde of geëxploiteerde instelling die munten en baren uit edelmetaal volgens vastgelegde gewichts- en zuiverheidsnormen slaat of giet.

De muntafmeting-controle meet diameter en dikte van een munt met een schuifmaat of kaliber en legt de waarden naast de officiële slagspecificaties, om vervalsingen met afwijkende afmetingen te herkennen.

De muntgewicht-controle is een eenvoudige, niet-destructieve echtheidscontrole waarbij het werkelijke gewicht van een edelmetalen munt wordt afgezet tegen het officiële streefgewicht van de fabrikant.

Een muntteken (mintmark) is een klein symbool of een letter op een munt dat het uitgevende munthuis ondubbelzinnig aanduidt.

Münze Österreich AG is de staatsmunt van Oostenrijk, gevestigd in Wenen en uitgever van de wereldberoemde Wiener Philharmoniker.

Niet-gealloceerd goud is een goudvordering op een bank of aanbieder waar geen individueel toegewezen, fysiek afgescheiden baar of munt tegenover staat.

Nieuwzilver is een zilverkleurige koper-nikkel-zink-legering die geen enkel gram zilver bevat en louter vanwege haar uiterlijk historisch als zilververvanger diende.

Nikkel-witgoud is een goudlegering waarin nikkel het belangrijkste blekende metaal vormt en zo het geelgoud een zilverwitte tint geeft.

Numismatiek is de wetenschap en verzamelpraktijk rond munten, medailles en verwante betaalmiddelen; een verzamelmunt ontleent haar waarde niet zozeer aan het metaalgehalte, maar vooral aan historische betekenis, zeldzaamheid en slagkwaliteit.

Opportuniteitskosten van goud staan voor de opbrengst die u misloopt doordat kapitaal in goud vastzit in plaats van in een rentedragende of rendabele belegging.

Osmium (Os, atoomnummer 76) is het dichtste natuurlijk voorkomende element op aarde en maakt deel uit van de platinagroepmetalen.

Oud goud omvat afgedankte of beschadigde gouden voorwerpen – sieraden, tandgoud, munten en industriële resten – die worden omgesmolten en geraffineerd zodat het aanwezige fijngoud opnieuw bruikbaar wordt.

Oud zilver is afgedankt zilver uit sieraden, bestek, munten of industriële producten dat wordt omgesmolten of als grondstof opnieuw wordt verwerkt.

PAMP Suisse is een Zwitserse edelmetaalraffinaderij uit 1977, gevestigd te Castel San Pietro, die tot de meest gerenommeerde baarproducenten ter wereld behoort en waarvan de baren dankzij het Fortuna-motief meteen herkenbaar zijn.

Palladium (Pd, atoomnummer 46) is een zilverwit edelmetaal uit de platinagroep dat vooral gebruikt wordt als katalysator in autouitlaten en in de elektronica-industrie.

Palladium-witgoud is een goudlegering waarin palladium als voornaamste legeringsmetaal het goud zijn typische zilverwitte kleur bezorgt.

Een palladiummunt is een geslagen munt uit palladium met een vastgelegd fijngehalte, die als belegging of verzamelstuk wordt aangeschaft.

De Gold Panda en Silver Panda zijn de officiële beleggingsmunten van China, jaarlijks uitgegeven door de China Gold Coin Corporation sinds 1982 (goud) en 1983 (zilver), met een pandamotief dat elk jaar verandert.

Papiergoud is de verzamelnaam voor financiële producten zoals ETF's, ETC's, futures en certificaten die de goudprijs volgen zonder dat de houder rechtstreeks eigenaar wordt van het fysieke metaal – ook al geven sommige producten (zoals Xetra-Gold) een aanspraak op uitlevering.

Het pennyweight (dwt) is een gewichtseenheid uit het troy-systeem, gelijk aan 1/20 troy ounce, die vooral in de Angelsaksische sieraad- en goudsmidshandel wordt gebruikt.

De Perth Mint is de statelijke munt van Australië, opgericht in 1899, en geldt als een van de meest gerenommeerde raffinaderijen en muntslagerijen ter wereld voor beleggingsgoud, beleggingszilver en platina.

Platina is een zeldzaam, zilverwit edelmetaal uit de platinagroepmetalen met atoomnummer 78, dat door zijn buitengewone corrosiebestendigheid, katalysatoreigenschappen en industriële veelzijdigheid geldt als een van de waardevolste metalen op aarde.

Platinagroepmetalen (PGM) zijn zes chemisch verwante overgangsmetalen – platina, palladium, rhodium, iridium, osmium en ruthenium – die zich onderscheiden door buitengewone corrosiebestendigheid, hoge smeltpunten en katalytische eigenschappen.

Een platinamunt is een uit platina geslagen beleggings- of verzamelmunt met een fijngehalte van minstens 999,5/1000 (Pt 999,5), uitgegeven door staatsmunthuizen wereldwijd. In België is platina, anders dan beleggingsgoud, onderworpen aan 21 % btw.

De premie (Engels: premium) is de toeslag op de spotprijs die kopers van fysieke edelmetaalproducten zoals munten of baren bovenop de zuivere metaalwaarde betalen.

Primaire winning is het delven van edelmetalen rechtstreeks uit de aardbodem via mijnbouw, in tegenstelling tot secundaire winning uit recyclagemateriaal.

Een privé-vervreemdingstransactie is de verkoop van vermogensbestanddelen – waaronder fysiek edelmetaal – door een particulier. In België is meerwaarde binnen normaal beheer van het privévermogen vrijgesteld, maar op fysiek beleggingsgoud geldt sinds 1 januari 2026 een meerwaardebelasting van 10 %.

Promille (‰) drukt het fijngehalte van een edelmetaal uit als aantal duizendsten zuiver metaal per eenheid massa en is de wettelijk verplichte aanduiding op baren en munten.

Proof (in het Duits 'polierte Platte', afgekort PP) is de hoogste afwerkingsgraad van een muntslag, herkenbaar aan spiegelgladde velden rond een mat, gesatineerd reliëf.

Rand Refinery is de grootste geïntegreerde goudraffinaderij ter wereld en de maker van de Krugerrand, wereldwijd de bekendste gouden beleggingsmunt.

Recycling van edelmetalen is het terugwinnen van goud, zilver en platinagroepmetalen uit afvalmateriaal zoals sieraden, elektronicaschroot en industriële residu's via chemische of thermische verwerkingsprocessen.

Het reflectievermogen (reflectiviteit) van een metaal geeft aan welk deel van het invallende licht het oppervlak terugkaatst en verklaart de kenmerkende metaalglans van goud, zilver en aanverwante metalen.

Responsible Gold verwijst naar goud dat over de hele toeleveringsketen volgens ethische, sociale en ecologische minimumnormen is gewonnen en verhandeld.

De reële rente is de nominale rente na aftrek van de inflatie en toont hoeveel koopkracht een belegging werkelijk oplevert of verliest.

Galvanisch aangebrachte rhodiumlaag op sieraden of munten die de glans versterkt, krassen tegengaat en aanlopen voorkomt.

Rhodium (Rh) is een zilverwit edelmetaal uit de platinagroep dat vooral dienstdoet als katalysator in autouitlaten en als beschermlaag voor sieraden; het geldt als een van de schaarste en duurste metalen ter wereld.

Roodgoud is een goudlegering met een hoog koperaandeel, dat het metaal zijn kenmerkende roodachtige tot warm bronskleurige tint geeft.

Roségoud is een goudlegering met een kenmerkende roze tot roodachtige tint, die ontstaat door een bewust toegevoegd aandeel koper.

De Royal Canadian Mint (RCM) is de staatsmunt van Canada en een van de meest gerenommeerde edelmetaalinstellingen ter wereld, bekend van de Maple Leaf en van uiterst hoge zuiverheidsnormen.

De Royal Mint is de staatsmunt van het Verenigd Koninkrijk en een van de oudste nog actieve muntslaginstellingen ter wereld, bekend van beleggingsmunten zoals de Britannia en de Sovereign.

Financieringsmaatschappijen die mijnbouwbedrijven vooraf kapitaal verschaffen en in ruil het recht verwerven op een deel van de toekomstige edelmetaalproductie – hetzij tegen een vaste voorkeursprijs, hetzij tegen een omzetgebonden vergoeding.

Ruthenium (Ru) is een zeldzaam metaal uit de platinagroep, opvallend hard en corrosiebestendig, dat vooral in de elektronica en als legeringstoevoeging wordt gebruikt.

Het ruwgewicht is het volledige gewicht van een edelmetaalvoorwerp met alle legeringsbestanddelen erbij, nog vóór enige aftrek van onzuiverheden of toevoegingen.

Niet-destructieve analysemethode die met röntgenstraling de elementaire samenstelling van edelmetalen en legeringen nauwkeurig bepaalt.

Een safe haven is een belegging die haar waarde behoudt of zelfs stijgt in tijden van economische of politieke onzekerheid, terwijl andere activaklassen terugvallen.

Een scheidingsinstelling wint edelmetalen uit oud goud, industrieel schroot en ertsen en werkt ze op tot hoogzuiver fijnmetaal.

Urban mining is het gericht terugwinnen van edelmetalen en andere waardevolle grondstoffen uit elektronisch afval, afgedankte apparaten en industriële afvalstromen, als aanvulling op de primaire mijnbouw.

Seizoensinvloeden op de goudmarkt zijn terugkerende, aan de kalender gebonden patronen in het goudprijsverloop die ontstaan door cyclische schommelingen in de vraag uit belangrijke afzetregio's.

Een uniek, door de fabrikant gegraveerd of geslagen kenmerk op edelmetaalbaren dat traceerbaarheid, echtheidscontrole en de koppeling met een certificaat mogelijk maakt.

Sieraadgoud is de verzamelnaam voor goudlegeringen waaruit juwelen worden gemaakt; het goudgehalte wordt uitgedrukt in karaat of in duizendsten en bepaalt zowel de waarde als de kleur.

Sigma Metalytics is een reeks handmeters die met elektromagnetische inductie de geleidbaarheid van een edelmetaal doormeten, waardoor vervalsingen en plateringen snel en zonder chemicaliën aan het licht komen.

De smeltenthalpie is de energie die een stof moet opnemen om op zijn smeltpunt van vast naar vloeibaar over te gaan, terwijl de temperatuur ondertussen ongewijzigd blijft.

Het smeltpunt is de temperatuur waarbij een stof onder normale druk van vast naar vloeibaar overgaat, waarbij de temperatuur zelf tijdens het smelten onveranderd blijft.

De Somalië Olifant is een zilveren bullionmunt met elk jaar een nieuw ontwerp die, ondanks haar naam, sinds 2016 officieel wordt uitgegeven door de Republiek Rwanda.

Het soortelijk gewicht (of relatieve dichtheid) drukt uit hoeveel keer zwaarder een materiaal is dan water (dichtheid 1,0 g/cm³) en behoort tot de meest betrouwbare kentallen om de echtheid van edelmetaal te toetsen.

De Sovereign is een Britse gouden munt van 916,7 ‰ (22 karaat) met een fijngewicht van 7,3224 gram, sinds 1817 geslagen en wereldwijd een van de bekendste klassieke bullionmunten.

De spotmarkt is de markt waarop edelmetaal onmiddellijk wordt geleverd tegen de op dat moment geldende contantkoers.

De spotprijs is de actuele wereldmarktprijs voor onmiddellijke levering van één troy ounce edelmetaal en vormt de grondslag van nagenoeg alle koop- en verkoopprijzen.

De spread is het verschil tussen de inkoopprijs (bid) en de verkoopprijs (ask) van een edelmetaal en weerspiegelt de impliciete handelsmarge van de handelaar.

Sterlingzilver is een zilverlegering met 92,5 % fijnzilver (925/1000) – al eeuwenlang de norm voor bestek, sieraden en talrijke verzamelstukken.

De strijkproef is een klassieke chemische methode om het fijngehalte van goudlegeringen te bepalen: een metaalstreep op een toetssteen wordt vergeleken met zuuroplossingen van bekende concentratie.

De substantiewaarde (of materiaalwaarde) van een edelmetalen voorwerp is de zuivere marktwaarde van het fijnmetaal dat erin zit, berekend als fijngewicht maal de actuele spotprijs.

De tael is een traditionele Oost-Aziatische gewichtseenheid voor edelmetalen; het precieze gewicht varieert per regio tussen ongeveer 37,4 g en 37,8 g.

Tafelhandel is de anonieme aan- of verkoop van edelmetalen tegen contante betaling aan de balie („over de toonbank"), zonder dat de identiteit van de koper wordt vastgelegd. In België beperken de antiwitwaswet en strikte cashlimieten die anonimiteit sterk.

Tandgoud is de goudlegering uit gebitsprotheses zoals kronen en bruggen – doorgaans met een fijngehalte tussen 750 en 900 en vaak verrijkt met waardevol platina en palladium.

Tandgoud is de verzamelnaam voor edelmetaalhoudende dentale legeringen die in de tandheelkunde dienen voor kronen, bruggen en inlays; bij recycling leveren ze waardevolle metalen zoals goud, platina en palladium op.

Een future is een gestandaardiseerd termijncontract dat koper en verkoper verplicht om een vastgelegde hoeveelheid edelmetaal op een toekomstige datum te leveren respectievelijk af te nemen, tegen een prijs die vandaag al wordt afgesproken.

Een legeringsmetaal is een onedel of edel metaal dat in een welbepaalde verhouding aan een edelmetaal wordt toegevoegd om de hardheid, de kleur, het smeltgedrag of andere eigenschappen doelgericht bij te sturen.

De tola is een traditionele gewichtseenheid uit Zuid-Azië voor goud en zilver, met een vaste waarde van 11,6638 gram; ze is vooral gangbaar in India, Pakistan en op de Golfmarkten.

Tombak is een koper-zinklegering met 67–90 % koper; dankzij haar goudachtige kleur werd ze veel gebruikt als decoratief materiaal en als historisch muntmetaal, maar ze bevat geen edelmetaal.

De wereldwijd gangbare gewichtseenheid in de edelmetaalhandel: één troy ounce staat gelijk aan exact 31,1034768 gram zuiver edelmetaal.

Het troy-gewichtssysteem is het wereldwijd gehanteerde maatsysteem voor edelmetalen; de basiseenheid is de troy ounce, die precies 31,1034768 gram weegt.

De uitoefenprijs is de gestandaardiseerde referentieprijs van een edelmetaal waarop premies, handelaarsmarges en optiecontracten worden opgebouwd.

Niet-destructieve keuringsmethode die geluidsgolven in het ultrasone bereik inzet om de dichtheid, de inwendige opbouw en de materiaalsamenstelling van edelmetaalbaren en -munten te achterhalen.

Umicore is een Belgische technologiegroep en een van de grootste edelmetaalraffinaderijen ter wereld; de baren en muntplaatjes uit Hoboken zijn geaccrediteerd volgens de LBMA Good Delivery.

De United States Mint is de officiële muntslagerij van de Verenigde Staten en brengt sinds 1792 wettige betaalmiddelen en bullionmunten in goud, zilver en platina uit.

Valcambi is een van de grootste en meest gerenommeerde goudscheidingsinstellingen ter wereld, gevestigd in Balerna in het Zwitserse kanton Ticino, bekend om de hoogste zuiverheidsstandaarden en het gepatenteerde CombiBar-systeem.

Vergulding is het aanbrengen van een dunne goudlaag op een drager van onedel of edel metaal, glas of keramiek, om het uiterlijk, de corrosiebescherming of de elektrische eigenschappen te verbeteren.

De handelaarsprijs is de prijs waarvoor een edelmetaalhandelaar een product aan de koper verkoopt — hij ligt steeds boven de spotprijs en omvat sla- of smeltkosten, de handelaarsmarge en eventueel btw.

Vermeil is verguld sterlingzilver met een minimale goudlaag van 2,5 micrometer, dat als zelfstandige sieraadcategorie tussen massief goud en gewone vergulding staat.

Vermogensbescherming omvat strategieën en instrumenten die erop gericht zijn de reële waarde van een vermogen te behouden tegen inflatie, valutadevaluatie, crises en politieke risico's.

Volatiliteit drukt uit hoe hevig de prijs van een activum binnen een afgebakende periode heen en weer beweegt en is daarmee de belangrijkste graadmeter voor het marktrisico.

Het samenspel van aanbod (mijnproductie, recycling, centralebankverkopen) en vraag (juwelen, industrie, belegging) bepaalt in belangrijke mate de edelmetaalprijs.

De Vreneli is een Zwitserse gouden munt van 900/1000 fijn (21,6 karaat), tussen 1897 en 1949 geslagen, die vandaag als klassieke bullionmunt op de edelmetaalmarkt wordt verhandeld.

In België is de meerwaarde op fysiek edelmetaal binnen normaal beheer van het privévermogen traditioneel vrijgesteld; vanaf 1 januari 2026 geldt echter een meerwaardebelasting van 10 % op gerealiseerde meerwaarden op fysiek beleggingsgoud, met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000.

Warmtegeleiding beschrijft hoe doeltreffend een materiaal warmte-energie doorheen zichzelf transporteert en wordt uitgedrukt in watt per meter en kelvin (W/(m·K)).

De Wiener Philharmoniker is de bekendste beleggingsmunt van Oostenrijk en een van de meest verhandelde edelmetaal-bullionmunten ter wereld, verkrijgbaar in goud, zilver en platina.

Witgoud is een goudlegering waaraan witte metalen zoals palladium, nikkel of zilver worden toegevoegd om de kenmerkende zilverachtig-witte kleur te verkrijgen.

Witgoud-metalen zijn de edelmetalen die goud een zilverwitte kleur geven wanneer ze als legeringspartner worden toegevoegd – vooral palladium, platina en nikkel.

Een wolfraam-vervalsing is een vervalste gouden of platina baar of munt waarbij een wolfraamkern met een dunne edelmetaallaag wordt bekleed om de vrijwel identieke dichtheid van wolfraam (19,25 g/cm³) en goud (19,32 g/cm³) uit te buiten.

Xetra-Gold is een beursgenoteerd schuldbewijs (ETC) van de Deutsche Börse Commodities GmbH dat fysiek met goud is gedekt en beleggers een verbriefd recht op uitlevering van echt goud verleent.

Zilver (Ag) is een witglanzend edelmetaal met de hoogste elektrische geleidbaarheid van alle elementen; het wordt zowel als beleggingsmetaal als in de industrie, de fotografie en de geneeskunde toegepast.

Een zilver-ETF is een beursgenoteerd fonds dat de koers van zilver volgt, zodat beleggers meebewegen met de zilverprijs zonder zelf fysiek metaal te kopen, te vervoeren of op te slaan.

Een zilverbaar is een genormeerd halffabricaat uit fijnzilver (minstens 999/1000) dat particuliere en institutionele beleggers als fysieke beleggingsvorm aanhouden.

Massief zilverbestek bestaat volledig uit een zilverlegering, terwijl verzilverd bestek slechts een dunne zilverlaag op een kern van onedel metaal draagt.

Zilvermunten als circulatiegeld waren door de staat geslagen betaalmiddelen uit zilverlegeringen die eeuwenlang het alledaagse geldverkeer beheersten, tot stijgende zilverprijzen hen uit omloop dwongen en deden vervangen door munten uit onedele metalen.

De zilverounce is de internationale standaardeenheid voor de zilverhandel; ze staat voor één troy ounce zilver met een gewicht van 31,1035 gram.

De zilvertoeslag door belasting is het deel van de aankoopprijs dat een koper boven op de zuivere metaalwaarde neertelt, doordat op beleggingszilver in tegenstelling tot beleggingsgoud wél btw wordt aangerekend.

De zuurtest is een chemische methode om het fijngehalte van goud- en zilverlegeringen te bepalen: testzuren veroorzaken een kenmerkende kleurreactie op het metaaloppervlak of op een toetssteen.