Promille (fijngehalte)
Ook bekend als: Duizendstempel, ‰, Millesimal fineness, Duizendsten
Promille (‰) drukt het fijngehalte van een edelmetaal uit als aantal duizendsten zuiver metaal per eenheid massa en is de wettelijk verplichte aanduiding op baren en munten.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Als maateenheid voor het fijngehalte van een edelmetaal geeft promille (‰) aan welk aandeel van de totale massa uit zuiver metaal bestaat, uitgedrukt in duizendsten. Draagt een goudbaar het opschrift 999,9, dan zit er 999,9 op elke 1.000 gewichtsdelen zuiver goud in; de resterende fractie bestaat uit onvermijdelijke sporen. Deze aanduiding is internationaal vastgelegd (ISO 9202) en heeft de oudere karaataanduiding op baren en industriële producten volledig verdrongen.
Formule: het fijngewicht berekenen
Fijngewicht = Ruwgewicht × (Fijngehalte ‰ / 1000)
Een rekenvoorbeeld: een baar van 100 g met een gehalte van 585 ‰ bevat 100 g × 0,585 = 58,5 g fijngoud. De bijbehorende smeltwaarde berekent u meteen met de smeltwaardecalculator.
Overzicht van gangbare fijngehaltes
| Fijngehalte (‰) | Karaat-equivalent | Metaal | Typisch gebruik |
|---|---|---|---|
| 999,9 | — | Goud | Beleggingsbaren (four nines) |
| 999 | 24 karaat | Goud | Munten (bijv. Maple Leaf, Panda) |
| 958 | — | Zilver | Britannia-zilver (VK) |
| 950 | — | Platina/palladium | Beleggingsbaren, sieraden |
| 925 | — | Zilver | Sterlingzilver (sieraden, bestek) |
| 916 | 22 karaat | Goud | Krugerrand, Sovereign |
| 835 | — | Zilver | Historische munten (DE) |
| 800 | — | Zilver | Historische munten (AT/CH) |
| 750 | 18 karaat | Goud | Hoogwaardige sieraden |
| 585 | 14 karaat | Goud | Midden-Europese sieraden |
| 375 | 9 karaat | Goud | Britse sieraden |
| 333 | 8 karaat | Goud | Eenvoudigste gouden sieraden (DE) |
Zowel het goudprijsoverzicht als de zilverprijs verwijzen steeds naar metaal van 999,9 ‰ – ligt het fijngehalte lager, dan zakt de materiaalwaarde in dezelfde verhouding mee.
Het verband tussen promille en karaat
Ouder en Angelsaksisch van oorsprong is het karaatsysteem voor goud. De omzetting laat zich exact berekenen:
Fijngehalte (‰) = Karaat × 1000 / 24
Zo komt 24 karaat overeen met 1.000 ‰ (in theorie zuiver goud) en levert 18 karaat precies 750 ‰ op. In het Belgische en Europese rechtsverkeer is de promille-aanduiding de bindende waarde; de karaatwaarde mag er aanvullend bij staan.
Stempeling en fiscale betekenis in België
Voor de fiscale status telt het fijngehalte zwaar. Wil een stuk in België als beleggingsgoud kwalificeren – en dus vrijgesteld zijn van btw – dan moet het aan de drempels van de Europese btw-regeling (Richtlijn 2006/112/EG, artikel 344) en artikel 44bis van het Belgische Wetboek btw (WBTW) voldoen: goudbaren minstens 995 ‰ (99,5 %) en gouden munten minstens 900 ‰ (90,0 %), waarbij de munt na 1800 geslagen moet zijn en (ooit) wettig betaalmiddel geweest. Laaggelegeerde sieraden of halffabricaten halen die drempels niet en vallen dus onder het standaard btw-tarief van 21 %. (Geen fiscaal of juridisch advies – raadpleeg voor bindende informatie de FOD Financiën.)
De keurstempel – het ingeslagen of gegraveerde fijngehaltestempel op een sieraad of baar – is het zichtbare bewijs van de promillewaarde. Onafhankelijke keurinstanties en scheidingsinstellingen zoals Heraeus of Umicore staan met hun bedrijfslogo in voor de naleving van het opgegeven gehalte.
Praktijktip: inkoop en smeltwaarde
Bij goudinkoop wordt niet het ruwgewicht maar het fijngewicht als basis voor de uitbetaling genomen. Wie oud sieraadgoud van bijvoorbeeld 585 ‰ aanbiedt, ontvangt daarom minder dan voor een beleggingsbaar van 999,9 ‰. De realistische opbrengst berekent u vooraf met de inkoopprijscalculator.
Kort samengevat
Promille is de universele, wettelijk genormeerde taal van de edelmetaalhandel: hoe hoger de ‰-waarde, hoe groter het aandeel zuiver metaal en hoe dichter de materiaalwaarde bij de actuele spotprijs ligt. Voor baren en beleggingsmunten loont enkel de aankoop vanaf 999 ‰ – alles daaronder bevat legeringsmetalen die bij het smelten moeten worden weggerekend.
Bron: LBMA Good Delivery Rules; ISO 9202; FOD Financiën (financien.belgium.be) voor de btw-status van beleggingsgoud in België.