Smeltwaarde-calculator ??? Bereken de materiaalwaarde van uw edelmetaal
Voorbeeld: 999 = 0,999, 585 = 0,585, 333 = 0,333
Materiaalwaarde
3,909.78 EUR
Zuiver gewicht: 31.10g · Spotprijs: 3,910.61 EUR/oz
Klik op een munt om de waarden automatisch in te vullen
Wat betaalt een handelaar u? Inkoopprijs na aftrek van de handelaarsmarge.
129 munten ??? Controleer het gewicht tegen streefwaarden met verkeerslichtsysteem.
Wat is de smeltwaarde?
De smeltwaarde (ook wel metaalwaarde of intrinsieke waarde) is de zuivere materiaalwaarde van het edelmetaal dat in een voorwerp aanwezig is. Het geeft aan hoeveel het voorwerp waard zou zijn als u het omsmeltte en het daarin aanwezige fijngoud, fijnzilver, platina of palladium op de actuele spotprijs verkocht.
De smeltwaarde vertegenwoordigt daarmee de absolute bodemwaarde van elk edelmetaalobject. Geen rationele verkoper zou onder deze prijs moeten verkopen, omdat het materiaal alleen al dit bedrag waard is.
De smeltwaardformule
Smeltwaarde = Gewicht (g) × Gehalte × Spotprijs per gram
Voorbeeld: 10 g × 0,585 × 88,50 EUR/g = 517,73 EUR
Smeltwaarde vs. andere waardebegrippen
- ◆ Nominale waarde: De denominatie die op een munt staat gestempeld (bijv. 100 EUR op een goudmunt). Voor beleggingsmunten ligt de nominale waarde ver onder de smeltwaarde en is puur symbolisch.
- ◆ Verzamelwaarde: De numismatische waarde, bepaald door zeldzaamheid, conditie en vraag. Bij zeldzame munten kan deze vele malen de smeltwaarde bedragen.
- ◆ Inkoopprijs: Het bedrag dat een dealer of raffinaderij werkelijk betaalt. Dit is doorgaans 2–10% onder de smeltwaarde, omdat verwerkingskosten en marge worden afgetrokken.
- ◆ Spotprijs: De huidige marktprijs voor één troy ounce (31,1035 g) zuiver edelmetaal op internationale handelsplaatsen. Dit is de berekeningsbasis voor de smeltwaarde.
Smeltwaarde vs. inkoopprijs
Wie schroot of edelmetaalobjecten verkoopt, zal van een dealer vrijwel nooit de volledige smeltwaarde ontvangen. De werkelijke inkoopprijs bedraagt afhankelijk van product en aanbieder 85% tot 98% van de smeltwaarde. Het verschil bestaat uit diverse kosten en marges die in de verwerkingsketen ontstaan.
Gangbare aftrekposten op de smeltwaarde
- ◆ Raffinagekosten (1–3%): Het edelmetaal moet worden gescheiden van legeringscomponenten en worden omgezet in fijngoud/fijnzilver. Raffinaderijen rekenen hiervoor een vergoeding die afhangt van legering en hoeveelheid.
- ◆ Analysekosten (0,5–2%): Vóór aankoop moet het werkelijke gehalte worden bepaald. XRF-analyse, streeptests of smeltanalyses brengen kosten met zich mee die de dealer doorberekent.
- ◆ Dealermarge (2–5%): De dealer moet huur, personeel en verzekering betalen en heeft een winstmarge nodig. Bij grotere hoeveelheden daalt de procentuele marge doorgaans.
- ◆ Prijsrisico: Tussen aankoop en wederverkoop kan de edelmetaalprijs dalen. Dealers verdisconteren dit risico, met name op volatiele markten.
Wanneer is een premie boven de smeltwaarde gerechtvaardigd?
Niet elk edelmetaalobject moet worden verkocht voor de smeltwaarde. Voor bepaalde producten ligt de werkelijke marktwaarde aanzienlijk hoger:
- ◆ Zeldzame verzamelmunten: Historische munten zoals de Nederlandse tientje of zeldzame jaargangen kunnen numismatisch vele malen de smeltwaarde bereiken. Laat de verzamelwaarde altijd beoordelen vóór omsmelting.
- ◆ Beperkte oplages: Munten met kleine aantallen (bijv. proof-versies, speciale uitgaven) hebben vaak een verzamelpremie die ver boven de materiaalwaarde ligt.
- ◆ Designersieraden en antiek: Gouden sieraden van gerenommeerde merken (Cartier, Tiffany) of antieke stukken met culturele waarde mogen nooit voor de smeltwaarde worden verkocht.
Praktische tip: Vergelijk altijd minimaal drie inkoopoffertes. Online goudopkopers betalen vaak 1–3% meer dan lokale juweliers, omdat zij lagere vaste kosten hebben. Gebruik onze Inkoopprijscalculator om realistische uitbetalingsbedragen te bepalen.
Gehalte bepalen — keurmerken lezen
Gehalte (ook fijnheid of zuiverheid) geeft het aandeel zuiver edelmetaal in een legering aan. Het wordt uitgedrukt in duizendsten: een gehalte van 750 betekent dat 750 van de 1.000 gewichtsdelen uit zuiver goud bestaan. Gehalte is de doorslaggevende factor bij de smeltwaardebepaling.
Gangbare keurmerken en hun betekenis
Waar vindt u het keurmerk?
Keurmerken zijn kleine stempels die in het edelmetaal zijn geslagen of lasergraveringen. Afhankelijk van het voorwerp bevinden ze zich op verschillende plaatsen:
- ◆ Ringen: Aan de binnenkant van de band, vaak samen met het meesterteken.
- ◆ Kettingen en armbanden: Op het slotje of op een klein plaatje bij de sluiting.
- ◆ Baren: Gestempeld op de voorzijde, samen met gewicht, fabrikant en serienummer.
- ◆ Munten: Het gehalte staat op de rand of de keerzijde (bijv. ".999 FINE GOLD").
Geen keurmerk? Testmethoden
Als het keurmerk ontbreekt of onleesbaar is, zijn er verschillende methoden om het gehalte te bepalen:
- ◆ XRF-analyse (röntgenfluorescentie): De nauwkeurigste non-destructieve methode. Een röntgenstraal exciteert de atomen in het materiaal en uit de uitgestraalde straling wordt de exacte samenstelling bepaald. Veel juweliers en raffinaderijen bieden deze service aan (ca. 10–30 EUR).
- ◆ Streeptest (toetssteen): Het edelmetaal wordt over een zwarte toetssteen gewreven. De streep wordt behandeld met testzuren. Afhankelijk van de reactie kan het gehalte worden bepaald op 1–2 karaat nauwkeurig. Gangbaar bij juweliers, laat minimale sporen achter.
- ◆ Zuurtest (koningswater): Een druppel testzuur wordt direct op het materiaal aangebracht. Goud lost alleen op in koningswater (zoutzuur + salpeterzuur). De reactie geeft het gehalte aan maar laat een klein spoor achter.
- ◆ Dichtheidsbepaling: Goud heeft een karakteristieke dichtheid van 19,3 g/cm³. Door wegen in lucht en in water (principe van Archimedes) kan worden bepaald of het materiaal echt is. Wolfraamvervalsmunten kunnen echter vergelijkbare dichtheden vertonen.
Smeltwaarde van tandgoud en schroot
Tandgoud en schroot zijn twee van de meest voorkomende bronnen waarbij de smeltwaarde de doorslaggevende waarderingsbasis is. In tegenstelling tot beleggingsmunten of baren heeft dit materiaal geen verzamelwaarde — de zuivere materiaalwaarde bepaalt wat het waard is.
Tandgoud: legeringen en gehalte
Tandgoud is geen uniforme legering. Afhankelijk van het doel en de fabricageperiode varieert het gehalte aanzienlijk:
- ◆ Hoog goudgehalte (750–900): Inlays en onlays worden vaak gemaakt van 750 of 900 goudlegeringen. Deze bevatten 75–90% zuiver goud en hebben een overeenkomstig hoge smeltwaarde.
- ◆ Middelhoog gehalte (585–750): Kronen en bruggen bestaan doorgaans uit 585 tot 750 goudlegeringen. Het exacte goudgehalte hangt af van de tandtechnicus en de eisen voor hardheid en biocompatibiliteit.
- ◆ Laag goudgehalte (333–585): Soms worden goedkopere legeringen gebruikt die naast goud ook zilver, palladium, platina en koper bevatten. Deze secundaire metalen hebben ook een smeltwaarde.
- ◆ Keramische facings: Veel kronen zijn gedeeltelijk bekleed met keramiek. Dit materiaal heeft geen edelmetaalwaarde en moet vóór omsmelting worden verwijderd, wat de kosten enigszins verhoogt.
Schroot verzamelen en recyclen
Schroot zijn beschadigde, ouderwetse of niet meer gedragen gouden sieraden. Typische voorbeelden zijn gebroken kettingen, enkele oorbellen, verbogen ringen of versleten armbanden. Gouden horlogekastjes, vergulde brillenmonturen en manchetknopen vallen hier ook onder.
- ◆ Sorteren op gehalte: Scheid uw schroot op keurmerk (333, 585, 750). Gemengde zendingen bemoeilijken de beoordeling en leiden tot lagere inkoopprijzen.
- ◆ Let op minimumhoeveelheden: Veel raffinaderijen accepteren pas vanaf 20–50 gram. Verzamel kleinere hoeveelheden totdat u de minimumhoeveelheid bereikt om betere condities te krijgen.
- ◆ Stenen en onedele metalen verwijderen: Edelstenen, glasstenen, stalen sluitingen en leren delen moeten van tevoren worden verwijderd, zodat ze het gewicht niet vertekenen.
Raffinaderij vs. dealer
Bij de verkoop van tandgoud en schroot zijn twee opties beschikbaar:
- ◆ Raffinaderij (rechtstreeks): Betaalt doorgaans 95–98% van de smeltwaarde. Analyse via XRF of smeltanalyse is nauwkeurig en het resultaat is transparant. Nadeel: vaak minimumhoeveelheden en langere verwerkingstijd (3–7 werkdagen). Grote raffinaderijen: Umicore, Schöne Edelmetaal, Heraeus.
- ◆ Goudhandelaar/juwelier (lokaal): Betaalt doorgaans 85–93% van de smeltwaarde. Daar tegenover staat directe contante betaling, geen minimumhoeveelheid en persoonlijk advies. Ideaal voor kleinere bedragen of als snelle liquiditeit nodig is.
Belangrijk: Vanaf een inkoopwaarde van 2.000 EUR is de dealer wettelijk verplicht uw identiteit te verifiëren (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, Wwft). Neem een geldig identiteitsbewijs mee. Bij verzending naar een raffinaderij moet een kopie van uw ID worden bijgesloten.