Karaat (goud-fijngehalte)
Ook bekend als: kt, ct, Karaatgoud, Goudkaraat
Karaat (afkorting kt of ct) is de traditionele maat voor het goudgehalte van een legering: 24 karaat staat voor zuiver goud (999 ‰ fijngehalte, hoogste handelszuiverheid 999,9 ‰).
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Het karaat (geschreven als kt, soms ct) is de oudste maat die de juwelier- en muntwereld nog dagelijks gebruikt om uit te drukken hoeveel goud er in een legering zit. De schaal loopt van 1 tot 24, waarbij 24 karaat gelijkstaat aan puur goud. Deze betekenis mag u niet door elkaar halen met het karaat als weegeenheid voor diamanten en edelstenen; daar gaat het om massa, hier om een aandeel.
Waarom juist 24 delen?
De term stamt af van het Arabische qīrāṭ en het Griekse kerátion – opnieuw de johannesbroodpit die als oude gewichtsnorm diende. Dat men goud in precies 24 gelijke delen ging opsplitsen, gaat terug op de Byzantijnse gouden solidus, die 24 siliquae woog. Die conventie bleef bestaan: elk karaat vertegenwoordigt een vierentwintigste van de totale massa van de legering.
Van karaat naar fijngehalte in promille
Het fijngehalte vertelt hoeveel gram zuiver goud er in 1000 gram legering zit. De omzetting is eenvoudig:
Fijngehalte (‰) = karaatgetal × (1000 ÷ 24)
Voorbeeld 18 kt: 18 × (1000 ÷ 24) = 750 ‰
De meest voorkomende goudlegeringen
| Karaat | Fijngehalte (‰) | Goudaandeel (%) | Typisch gebruik |
|---|---|---|---|
| 24 kt | 999 | 99,9 | Baren, munten (fijngoud) |
| 22 kt | 916 | 91,6 | Bullionmunten (bv. Krugerrand) |
| 18 kt | 750 | 75,0 | Hoogwaardige sieraden, horloges |
| 14 kt | 585 | 58,5 | Veelgebruikte sieradenstandaard |
| 9 kt | 375 | 37,5 | Standaard in het Verenigd Koninkrijk |
| 8 kt | 333 | 33,3 | Laagste courante graad |
De actuele goudprijs voor elk van deze graden vergelijkt u meteen in de smeltwaardecalculator.
Wat de legeringsmetalen doen
Zuiver goud van 24 kt is zacht en voor alledaags gebruik weinig praktisch. Door er andere metalen bij te smelten sturen edelsmeden de hardheid, de kleur en de bewerkbaarheid:
- Koper maakt de legering harder en trekt de kleur naar het rode → roodgoud
- Zilver geeft een bleker geelgoud en verhoogt de rekbaarheid
- Palladium of nikkel leveren witgoud op (vaak nog gerhodineerd)
- Zilver én koper samen vormen de klassieke basis voor sieradengoud
Hoe lager het karaatgetal, hoe groter het aandeel van deze toevoegmetalen.
Stempels en waarborg
In België en de rest van de EU worden gouden voorwerpen doorgaans voorzien van een fijngehaltestempel die de promillewaarde toont (bijvoorbeeld 585, 750 of 999). De karaatnotatie zelf leeft vooral voort in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië; op oudere Belgische en Europese stukken vindt u ze soms nog terug als keurstempel.
Karaat en beleggingsgoud in België
Voor de btw-vrijstelling op beleggingsgoud in België gelden vaste zuiverheidsdrempels. Op grond van artikel 44bis van het Belgische Wetboek btw (WBTW) en de Europese btw-richtlijn 2006/112/EG (art. 344 e.v.) zijn gouden baren met een fijngehalte van minstens 995 ‰ (ongeveer 23,88 kt) en gouden munten van minstens 900 ‰ (ongeveer 21,6 kt) vrijgesteld van btw. Bullionmunten zoals de Krugerrand met 916 ‰ (22 kt) voldoen dus aan die voorwaarde en zijn btw-vrij. Zilver, platina en palladium vallen daar niet onder en dragen in België het standaard btw-tarief van 21 %.
Anders dan in Nederland, waar edelmetaal in box 3 wordt belast, kent België een eigen systeem: winst uit de verkoop als particulier is in beginsel vrijgesteld binnen het normaal beheer van het privévermogen (art. 90 WIB92), maar vanaf 1 januari 2026 geldt een meerwaardebelasting van 10 % op gerealiseerde meerwaarden op fysiek beleggingsgoud, met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000. Dit is geen fiscaal of beleggingsadvies; raadpleeg voor uw persoonlijke situatie een boekhouder of belastingadviseur.
De materiaalwaarde van een goudlegering berekent u vlot in de goudcalculator: u vult gewicht en karaat in en krijgt de smeltwaarde op basis van de actuele spotprijs.
Karaat (diamant) tegenover karaat (goud)
| Kenmerk | Karaat (goud) | Karaat (diamant/edelsteen) |
|---|---|---|
| Betekenis | Zuiverheidsgraad (aandeel) | Gewicht |
| Schaal | 1–24 | vanaf 0,01 ct oplopend |
| Eenheid | dimensieloos (verhouding) | 1 ct = 0,2 gram |
| Afkorting | kt (of ct) | ct |
Meer achtergrond over het karaat als gewichtsmaat leest u in het lexiconartikel over diamantgewichten.
Kort samengevat
Karaat meet het goudgehalte van een legering op een schaal van 1 tot 24, waarbij 24 kt puur goud betekent. Voor een snelle smeltwaarde helpt de smeltwaardecalculator; wie oud goud of tandgoud wil laten schatten, gebruikt best de tandgoudcalculator.
Bronnen: World Gold Council (gold.org), FOD Financiën (financien.belgium.be), LBMA (lbma.org.uk).