Tafelhandel
Ook bekend als: contanthandel, over-de-toonbank-aankoop, anonieme edelmetaalaankoop
Tafelhandel is de anonieme aan- of verkoop van edelmetalen tegen contante betaling aan de balie („over de toonbank"), zonder dat de identiteit van de koper wordt vastgelegd. In België beperken de antiwitwaswet en strikte cashlimieten die anonimiteit sterk.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Met tafelhandel bedoelt men de anonieme aan- of verkoop van edelmetaal (goud, zilver, platina, palladium) tegen contant geld, waarbij de handelaar de identiteit van de klant niet noteert. De term verwijst naar het feit dat de transactie letterlijk „over de toonbank" – aan de balie – plaatsvindt. Jarenlang was dit voor beleggers de discreetste manier om fysiek edelmetaal te kopen. In België is de volledige anonimiteit intussen sterk ingeperkt door de antiwitwaswetgeving en door bijzonder strikte cashlimieten.
Juridische grondslag: cashlimieten en identificatieplicht
De kern zit in de antiwitwaswet van 18 september 2017, meer bepaald in artikel 67. Die bepaling legt grenzen op aan contante betalingen en verplicht handelaren in edele metalen tot een legitimatiecontrole van hun klant. Voor edelmetaal gelden bovendien strengere regels dan de algemene contantgrens.
| Situatie | Contantgrens / verplichting | Grondslag |
|---|---|---|
| Algemene betaling handelaar ↔ consument | max. € 3.000 contant | Wet 18.09.2017, art. 67 |
| Professional koopt edele/oude metalen van consument | max. € 500 contant + identificatie verkoper | Wet 18.09.2017, art. 67 |
| Tussen professionals (edele/oude metalen) | contant volledig verboden | Wet 18.09.2017, art. 67 |
| Ongebruikelijke transactie | meldplicht ongeacht bedrag | CFI-CTIF |
Belangrijk: koopt een professionele opkoper edele of oude metalen aan van een particulier, dan mag hij daarvoor hooguit € 500 contant uitbetalen en moet hij de verkoper identificeren. Tussen handelaren onderling is contante betaling voor edele metalen zelfs helemaal verboden. Een echt anonieme tafelhandel is voor edelmetaal in België dus grotendeels verleden tijd. Wie de limieten overtreedt, riskeert een boete van € 250 tot € 225.000, met een maximum van 10 % van het contant betaalde bedrag.
Bij de identificatie legt de handelaar doorgaans de volgende gegevens vast:
- Volledige naam
- Geboortedatum en geboorteplaats
- Woonadres
- Aard en nummer van het identiteitsbewijs (identiteitskaart of paspoort)
Handelaren in edele metalen zijn daarnaast meldingsplichtig bij de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI-CTIF): ongebruikelijke of verdachte transacties moeten zij, ongeacht het bedrag, doorgeven.
Fiscale dimensie
De tafelhandel heeft ook een fiscale kant. Verkoopt u als particulier fysiek zilver, platina of palladium in het kader van normale verrichtingen van het beheer van een privévermogen, dan ontstaat er geen belastbaar feit in de personenbelasting — die metalen ontbreken in artikel 92, § 1 WIB92, en het ontbreken van een belastinggrond is geen vrijstelling. Bij speculatief of abnormaal beheer belast artikel 90, eerste lid, 1° WIB92 de winst als divers inkomen aan 33 %, verhoogd met de gemeentelijke opcentiemen; sinds de wet van 15 juli 2026 gelden normale verrichtingen onweerlegbaar zolang de bruto-opbrengst uit roerende voorwerpen 972 euro niet overstijgt.
Sinds 1 januari 2026 belast België daarnaast de meerwaarde op financiële activa aan 10 % (wet van 6 april 2026; artikel 90, eerste lid, 9°, c) juncto artikel 171, 2°, e) WIB92), en fysiek beleggingsgoud staat uitdrukkelijk in artikel 92, § 1, d) WIB92. Vrijgesteld is de eerste schijf met een geïndexeerd basisbedrag van 4.855 euro (artikel 96/2 WIB92); alleen het meerdere is belast en gemeentelijke opcentiemen komen er niet bij. Als referentiepunt geldt de waarde op 31 december 2025. Juist bij tafelhandel is één punt kritiek: koopt u goud vanaf 2026 zonder bewijsstuk, dan kunt u de aanschaffingswaarde later niet met bewijskrachtige gegevens aantonen en is de volledige verkoopprijs belastbaar (artikel 102, § 1, zesde lid WIB92). Voor fysiek goud is er geen bronheffing: u geeft zelf aan (artikel 313, eerste lid, 7° WIB92).
Anonimiteit bij de oorspronkelijke aankoop maakt het weliswaar lastiger om aankoopmoment en -prijs aan te tonen, maar ontslaat u niet van die aangifteplicht. Bewaar daarom uw aankoopbewijzen; ze bepalen mee welke meerwaarde belastbaar is.
Let op: dit artikel is geen belastingadvies. Neem bij fiscale vragen over edelmetaal contact op met een boekhouder of belastingconsulent.
(Dit is Belgische fiscaliteit en wijkt af van bijvoorbeeld Nederland, waar edelmetaal in box 3 wordt belast.)
Zo verloopt het vandaag in de praktijk
Bij een betrouwbare handelaar ziet een edelmetaaltransactie er in België doorgaans zo uit:
- Kleine contante bedragen: binnen de cashlimieten kan contant betalen zonder verdere formaliteiten (tafelhandel in de klassieke zin).
- Aankoop van een consument boven € 500: geen contante afhandeling meer; betaling via overschrijving en identificatie van de verkoper.
- Bij verdenking van witwassen: meldplicht bij CFI-CTIF, ongeacht het bedrag.
Kopers die transacties bewust opdelen om onder een grens te blijven („smurfing" of structuring), omzeilen de zorgplicht van de handelaar en kunnen zich, afhankelijk van de omstandigheden, aan witwassen schuldig maken wanneer de gebruikte middelen uit een misdrijf voortkomen.
Tafelhandel versus online-aankoop
| Kenmerk | Tafelhandel (winkel) | Online-aankoop |
|---|---|---|
| Anonimiteit | Enkel binnen de cashlimieten | Geen (bankrekening) |
| Directe overdracht | Ja | Nee (verzending) |
| Prijstransparantie | Onderhandelbaar | Meestal vaste lijstprijs |
| Documentatie | Kassabon aanbevolen | Automatische factuur |
De actueel haalbare inkoopprijs bepaalt u vooraf met onze calculator – zo start u goed voorbereid elk verkoopgesprek.
Kort samengevat
In België laat de tafelhandel anonieme contante betalingen bij edelmetaal alleen nog toe binnen strikte cashlimieten: hooguit € 500 wanneer een professional aankoopt van een consument, en helemaal geen contant geld tussen professionals onderling. Wie fysiek beleggingsgoud of zilver koopt of verkoopt, bewaart best alle bewijzen – om het aankoop- en verkoopmoment aan te tonen en, sinds 2026, de meerwaarde op fysiek goud correct aan te geven.
Bronnen: ejustice (Wet 18.09.2017), CFI-CTIF (ctif-cfi.be), FOD Financiën (financien.belgium.be).