Antiwitwaswetgeving
Ook bekend als: Antiwitwaswet, AML-wetgeving, GwG (Duitsland)
De antiwitwaswetgeving verplicht edelmetaalhandelaars om hun klanten te identificeren en verdachte transacties te melden; in België gelden strikte contantgeldgrenzen voor edele metalen.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Wie in België beroepsmatig met edele metalen handelt, valt onder de antiwitwaswetgeving. De centrale tekst is de Wet van 18 september 2017 tot voorkoming van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme en tot beperking van het gebruik van contanten. Die wet zet de Europese antiwitwasrichtlijnen (AMLD) om in Belgisch recht en maakt van een handelaar in goud, zilver of andere edelmetalen een "onderworpen entiteit" met een reeks waakzaamheidsverplichtingen.
Terminologie: de afkorting GwG verwijst naar de Duitse Geldwäschegesetz. In België spreekt men van de antiwitwaswet en houdt de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI-CTIF) toezicht — niet de Duitse FIU of BaFin.
Voor wie geldt de wet?
Binnen de edelmetaalsector zijn onder meer de volgende partijen onderworpen:
- goudhandelaars, scheidingsinstellingen en raffinaderijen;
- juweliers en sieraadhandelaars;
- pandjeshuizen en inkooppunten voor oud goud of breukgoud;
- muntenhandelaars die beroepsmatig bullionmunten of verzamelmunten verhandelen.
Particuliere verkopers zijn zelf niet onderworpen — de verplichtingen rusten op de professionele tegenpartij.
Contantgeldgrenzen in België
Anders dan in sommige buurlanden werkt België niet met één identificatiedrempel, maar met strikte plafonds op contante betalingen. Voor edele metalen zijn die extra streng.
| Situatie | Grens (België) | Gevolg |
|---|---|---|
| Contante betaling handelaar ↔ consument (algemeen) | max. € 3.000 | Boven de grens is contant verboden |
| Professional koopt edele/oude metalen van consument | max. € 500 contant | + identificatieplicht van de verkoper |
| Tussen professionals onderling (edele metalen) | volledig verboden | Geen enkele contante betaling toegelaten |
| Vermoeden van witwassen | ongeacht het bedrag | Melding aan CFI-CTIF |
De grens van € 500 voor de inkoop van edele metalen bij een particulier is het meest bepalend voor de praktijk: koopt een handelaar breukgoud of juwelen van u, dan mag hij daarvoor hoogstens € 500 cash geven en moet hij uw identiteit vaststellen. Het overige moet giraal worden betaald. Zo maakt de wet het anonieme tafelhandel in edelmetaal boven die bedragen onmogelijk.
Verplichtingen in detail
Cliëntenonderzoek (KYC – ken uw klant):
- de identiteit van de tegenpartij vaststellen aan de hand van een officieel identiteitsbewijs met foto;
- de uiteindelijke begunstigde achterhalen (bijvoorbeeld bij aankoop via derden);
- het doel en de aard van de zakelijke relatie in kaart brengen;
- lopende relaties doorlopend opvolgen.
Interne organisatie (voor grotere ondernemingen): aanstelling van een antiwitwasverantwoordelijke, een risicoanalyse met interne richtlijnen, opleiding van het personeel en bewaring van de stukken.
Melding aan de CFI-CTIF: zodra er een aanwijzing van witwassen of terrorismefinanciering is, moet de handelaar dit — ongeacht het bedrag en vóór de uitvoering van de transactie — melden aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking.
Sancties bij inbreuk
Overtreedt men de contantgeldregels, dan riskeert men een geldboete van € 250 tot € 225.000, met een plafond van 10 % van het contant betaalde bedrag. Ook het niet naleven van de identificatie- en meldplicht kan tot administratieve en strafrechtelijke sancties leiden.
Verschil met de fiscale regels
De antiwitwaswet is een preventiewet: ze wil witwassen tegengaan en zegt niets over de belasting op winst uit edelmetaalverkoop. Voor de fiscale behandeling gelden aparte regels. In België is beleggingsgoud vrijgesteld van btw (art. 44bis WBTW), terwijl zilver, platina en palladium onder het standaardtarief van 21 % vallen. Sinds 1 januari 2026 kent België bovendien een meerwaardebelasting van 10 % op gerealiseerde meerwaarden op fysiek beleggingsgoud, met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000. Dit vormt geen fiscaal of juridisch advies; raadpleeg een specialist. (Ter vergelijking: Duitsland werkt met een speculatietermijn van één jaar — een regeling die in België niet bestaat.)
Bij het inkopen van edelmetaal mag u ervan uitgaan dat een correcte handelaar boven de wettelijke contantgrenzen om uw identiteitsbewijs vraagt en giraal betaalt — dat is een wettelijke plicht, geen vrije keuze.
Kort samengevat
De Belgische antiwitwaswet van 18 september 2017 legt handelaars in edele metalen strikte contantgeldgrenzen op (€ 3.000 algemeen, € 500 bij inkoop van een particulier, verbod tussen professionals) plus identificatie- en meldplicht bij de CFI-CTIF. Particuliere kopers en verkopers zijn niet rechtstreeks onderworpen, maar moeten er rekening mee houden dat hun tegenpartij die plichten wél moet naleven.
Bronnen: antiwitwaswet 18.09.2017 (ejustice.just.fgov.be), CFI-CTIF (ctif-cfi.be), FOD Financiën (financien.belgium.be).