Legitimatiecontrole
Ook bekend als: Identiteitsvaststelling, KYC, Know Your Customer, Identiteitscontrole
De legitimatiecontrole is de wettelijk verplichte identiteitsvaststelling bij de aan- of verkoop van edelmetalen, die in België voortvloeit uit de antiwitwaswet van 18 september 2017 en de daarin vastgelegde contantgeldgrenzen.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Wie in België goud, zilver of ander edelmetaal met cash betaalt, botst vroeg of laat op de legitimatiecontrole. Handelaars in edele metalen zijn in ons land op grond van de antiwitwaswet van 18 september 2017 verplicht om de identiteit van hun klant vast te stellen zodra een transactie boven een bepaalde drempel uitkomt of er aanwijzingen van misbruik zijn. Zo wil de wetgever vermijden dat de edelmetaalhandel wordt ingezet om zwart geld wit te wassen of terrorisme te financieren.
De wettelijke basis in België
De wet van 18 september 2017 tot voorkoming van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme rekent handelaars in edele metalen tot de meldingsplichtige entiteiten. Zij moeten een cliëntenonderzoek uitvoeren en de identiteit van de verkoper of koper verifiëren. Voor cash betalingen legt artikel 67 van diezelfde wet strikte grenzen op:
| Situatie | Toelichting | Gevolg |
|---|---|---|
| Handelaar ↔ consument, algemeen | Maximaal € 3.000 contant | Boven die grens verplicht giraal betalen |
| Professional koopt edele of oude metalen van een consument | Maximaal € 500 contant | Identificatieplicht van de verkoper |
| Tussen twee professionals (edele/oude metalen) | Contante betaling volledig verboden | Uitsluitend giraal |
Bij overtreding riskeert men een geldboete van € 250 tot € 225.000, tot maximaal 10 % van het contant betaalde bedrag. Betaalt u giraal (overschrijving), dan is de identiteit doorgaans al via de betaalweg gekend.
Let op: de bedragen en de interpretatie ervan kunnen door wetswijzigingen veranderen. Dit is geen juridisch of fiscaal advies.
Welke gegevens noteert de handelaar?
Bij een legitimatiecontrole legt de handelaar onder meer het volgende vast:
- de volledige naam (voor- en achternaam);
- geboorteplaats en geboortedatum;
- de nationaliteit;
- het woonadres;
- de aard en het nummer van het identiteitsbewijs (identiteitskaart of paspoort).
Een geldig officieel identiteitsdocument met foto is daarbij noodzakelijk; het document wordt gekopieerd of gescand en gedurende de wettelijke bewaartermijn bijgehouden.
Zo verloopt het aan de balie
In de praktijk ziet een legitimatiecontrole er meestal als volgt uit:
- De klant wil munten of baren verkopen of kopen boven de cash-grens (bijvoorbeeld na een raming met de inkoopprijs-calculator).
- De handelaar vraagt om een geldige identiteitskaart of paspoort.
- De gegevens worden genoteerd en het document wordt gekopieerd.
- Alles wordt intern en controleerbaar gearchiveerd.
- Pas daarna wordt de transactie afgehandeld.
Weigert de klant zich te identificeren, dan moet de handelaar de transactie weigeren en zo nodig een melding doen bij de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI-CTIF).
Tafelhandel en anonimiteit
De klassieke tafelhandel — een anonieme cashaankoop zonder identificatie — is in de edelmetaalhandel alleen nog denkbaar onder de wettelijke drempels. Boven die grenzen bestaat er in België geen wettelijke weg om edelmetaal anoniem met cash te kopen of te verkopen, ongeacht of dat bij een handelaar, een bank of een pandjeshuis gebeurt. Ook wie een aankoop bewust opsplitst om de contantgeldgrens te ontwijken, ontsnapt niet: de handelaar blijft verplicht te identificeren en de zaak te melden.
Verband met de belasting
De legitimatiecontrole zegt op zich niets over de fiscale behandeling van een eventuele winst. In België is de meerwaarde bij verkoop binnen het normaal beheer van het privévermogen in beginsel vrijgesteld van personenbelasting (artikel 90 WIB92). Belangrijk vanaf 2026: België voert per 1 januari 2026 een meerwaardebelasting (solidariteitsbijdrage) van 10 % in op gerealiseerde meerwaarden op financiële activa, waaronder uitdrukkelijk fysiek beleggingsgoud, met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000. Fysiek zilver, platina en palladium vallen daar (voorlopig) buiten. Dit verschilt van Duitsland, waar een speculatietermijn geldt. De documentatie uit de legitimatiecontrole schept vooral transparantie tegenover de fiscus. Geen belasting- of beleggingsadvies — raadpleeg bij twijfel een belastingadviseur.
Kort samengevat
De legitimatiecontrole is een wettelijk verplicht wapen tegen witwassen in de edelmetaalhandel en raakt iedere koper of verkoper die cashtransacties boven de Belgische drempels verricht. Wie goud koopt of verkoopt en daarbij die grenzen nadert, houdt dus best altijd een geldig identiteitsbewijs bij de hand.
Bronnen: ejustice (wet 18.09.2017), CFI-CTIF (ctif-cfi.be), FATF.