Γλωσσάριο Πολύτιμων Μετάλλων A–Z

Το American Buffalo είναι το επίσημο χρυσό νόμισμα των ΗΠΑ 24 καρατίων (999,9/1000), που κόβεται από το West Point Mint από το 2006 και αποτελεί το πρώτο αμερικανικό νόμισμα καθαρού χρυσού σε κυκλοφορία.

Το American Eagle είναι το επίσημο νόμισμα bullion των ΗΠΑ, που εκδίδεται από το 1986 σε χρυσό, ασήμι, πλατίνα και παλλάδιο — ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και εύκολα εμπορεύσιμα επενδυτικά νομίσματα παγκοσμίως.

Η Argor-Heraeus, με έδρα το Mendrisio της Ελβετίας, είναι ένα από τα σημαντικότερα διυλιστήρια πολύτιμων μετάλλων στον κόσμο, αναγνωρισμένο για τα αυστηρά πρότυπα ποιότητας και το χαρακτηριστικό ολόγραμμα Kinebar.

Ένα futures είναι τυποποιημένο προθεσμιακό συμβόλαιο που δεσμεύει αγοραστή και πωλητή να διακανονίσουν συγκεκριμένη ποσότητα πολύτιμου μετάλλου σε μελλοντική ημερομηνία στην τιμή που συμφωνήθηκε σήμερα — βασικό εργαλείο τιμολόγησης και αντιστάθμισης κινδύνου στις παγκόσμιες αγορές.

Η αγορά τοις μετρητοίς (spot) είναι ο τόπος όπου τα πολύτιμα μέταλλα αλλάζουν χέρια με άμεση παράδοση, στην τρέχουσα τιμή τοις μετρητοίς που ισχύει εκείνη τη στιγμή.

Ως αγορές κεντρικών τραπεζών νοείται η συστηματική απόκτηση χρυσού από τις εθνικές νομισματικές αρχές, με στόχο τη θωράκιση των συναλλαγματικών διαθεσίμων και την προστασία έναντι νομισματικών, γεωπολιτικών και συστημικών κινδύνων.

Ο αλπακάς, εμπορικά γνωστός και ως «νέο ασήμι», είναι κράμα χαλκού, νικελίου και ψευδαργύρου εντελώς χωρίς ασήμι· η ασημένια όψη του τον καθιέρωσε ιστορικά ως φθηνό υποκατάστατο του πραγματικού ασημιού.

Η αμαύρωση (αγγλικά: tarnish) είναι η επιφανειακή αποχρωμάτιση μετάλλων — κυρίως ασημιού — από χημική αντίδραση με θειούχες ενώσεις ή οξυγόνο του αέρα, χωρίς βαθύτερη διάβρωση του μετάλλου.

Μη καταστροφική τεχνική φασματοσκοπίας που καθορίζει με ακρίβεια ποια στοιχεία και σε ποια αναλογία συνθέτουν ένα πολύτιμο μέταλλο ή κράμα, χωρίς να θιγεί το τεμάχιο.

Η ανακλαστικότητα (reflectance) ενός μετάλλου εκφράζει τι μερίδιο του φωτός που πέφτει επάνω του επιστρέφει η επιφάνειά του· αυτό το μέγεθος ευθύνεται για τη χαρακτηριστική μεταλλική λάμψη του χρυσού, του ασημιού και των υπόλοιπων ευγενών μετάλλων.

Ανακύκλωση πολύτιμων μετάλλων ονομάζεται η ανάκτηση χρυσού, αργύρου και μετάλλων της ομάδας του λευκόχρυσου από μεταχειρισμένα υλικά – κοσμήματα, ηλεκτρονικά απορρίμματα και βιομηχανικά κατάλοιπα – με χημική ή θερμική κατεργασία, ώστε το μέταλλο να επιστρέψει καθαρό στην αγορά.

Η αντιστάθμιση κινδύνου χρυσωρυχείων είναι η στρατηγική με την οποία παραγωγοί χρυσού δεσμεύουν σημερινές τιμές για μελλοντική παραγωγή μέσω προθεσμιακών συμβολαίων, αποτρέποντας ζημίες σε περίπτωση πτώσης της αγοράς.

Αντοχή στη διάβρωση είναι η ιδιότητα ενός μετάλλου να παραμένει χημικά σταθερό όταν εκτίθεται σε υγρασία, οξυγόνο, οξέα ή αλογόνα, διατηρώντας ουσιαστικά αμετάβλητη την επιφάνεια και τον σκελετό του με το πέρασμα του χρόνου.

Η αξία ουσίας ενός αντικειμένου από πολύτιμο μέταλλο δηλώνει τη γυμνή αξία του καθαρού μετάλλου που ενσωματώνει· προκύπτει πολλαπλασιάζοντας το καθαρό βάρος με την τρέχουσα τιμή spot και ορίζει το κατώτατο κατώφλι αποτίμησης.

Διάταγμα των ΗΠΑ του 1933 που υποχρέωσε τους ιδιώτες να παραδώσουν τον χρυσό τους στην Federal Reserve, απαγορεύοντας την ιδιωτική κατοχή φυσικού χρυσού για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Στην Κύπρο ο επενδυτικός χρυσός απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ βάσει του ειδικού καθεστώτος του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000, εφόσον καλύπτει τις ελάχιστες προϋποθέσεις καθαρότητας και μορφής.

Η αρχή FIFO (First In, First Out) θεωρεί ότι κατά την πώληση πολύτιμων μετάλλων οι παλαιότερες αγορές αποτιμώνται πρώτες — στην Κύπρο σχετίζεται με εμπορικές δραστηριότητες, καθώς ο ιδιώτης δεν φορολογείται για υπεραξία κινητής περιουσίας.

Ο άργυρος (Ag), κοινώς ασήμι, είναι λευκόλαμπρο πολύτιμο μέταλλο που κατέχει τη μεγαλύτερη ηλεκτρική αγωγιμότητα ανάμεσα σε όλα τα χημικά στοιχεία και αξιοποιείται ταυτόχρονα ως αποθεματικό μέσο και ως πρώτη ύλη στη βιομηχανία, την ιατρική και τη φωτογραφία.

Το ασήμι 800 είναι κράμα αργύρου με καθαρότητα 800 τοις χιλίοις (80 %), γνωστό από τα παλαιά ευρωπαϊκά μαχαιροπίρουνα και τα ασημένια σκεύη τραπεζαρίας.

Το ασήμι 835 είναι κράμα αργύρου με τίτλο 835 τοις χιλίοις (83,5 %), που χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στα επιτραπέζια ασημικά και τα κοσμήματα της Κεντρικής Ευρώπης κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα.

Το ασήμι Britannia 958 είναι ένα κράμα αργύρου με ελάχιστο νομοθετημένο τίτλο 958 ‰ (95,8 %), που καθιερώθηκε το 1697 στην Αγγλία ως υψηλότερο πρότυπο έναντι του ασημιού sterling (925 ‰).

Κράμα αργύρου καθαρότητας 925/1000 (92,5 % καθαρός άργυρος) που συνδυάζει λάμψη και αντοχή· η καθιερωμένη επιλογή για κοσμήματα, επιτραπέζια σκεύη και συλλεκτικά.

Το ασήμι 800 μαχαιροπίρουνων αποτελεί συμπαγές ασήμι με καθαρότητα 800 τοις χιλίοις (80 %), κλασική μορφή τραπεζικού ασημιού του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, με υπολογίσιμη αξία τήξης που εξαρτάται άμεσα από την τρέχουσα τιμή ασημιού.

Το Ασήμι-ETF είναι ένα χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμο επενδυτικό προϊόν που ακολουθεί την τιμή του ασημιού, ώστε ο επενδυτής να εκτίθεται στο μέταλλο χωρίς να αγοράζει ράβδους ή νομίσματα και χωρίς να φροντίζει για τη φύλαξή τους.

Πρόκειται για κρατικά κομμένα νομίσματα από κράματα αργύρου, τα οποία επί αιώνες αποτελούσαν καθιερωμένο μέσο πληρωμής στην καθημερινή συναλλαγή· η σταθερή άνοδος της αξίας του μετάλλου τελικά τα εκτόπισε, οδηγώντας στην απόσυρσή τους και στην αντικατάστασή τους από κοπές ευτελών μετάλλων.

Τα συμπαγή ασημικά είναι κατασκευασμένα ολόκληρα από κράμα ασημιού· τα επάργυρα καλύπτονται απλώς με μια λεπτή επίστρωση ασημιού πάνω σε πυρήνα από κοινό μέταλλο, οπότε η υλική τους αξία είναι ελάχιστη.

Το ασφαλές καταφύγιο είναι ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο, όταν κλονίζεται η εμπιστοσύνη στις αγορές, τείνει να κρατά ή και να ενισχύει την αξία του — τη στιγμή που άλλες τοποθετήσεις χάνουν έδαφος.

Ο ατομικός αριθμός είναι ο μοναδικός αριθμός πρωτονίων κάθε στοιχείου στον περιοδικό πίνακα· το ατομικό βάρος εκφράζει τη μέση μάζα του ατόμου σε ατομικές μονάδες μάζας και εξηγεί γιατί διαφορετικά μέταλλα έχουν διαφορετική πυκνότητα.

Backwardation είναι η κατάσταση στην οποία η τρέχουσα τιμή αγοράς (spot) ενός πολύτιμου μετάλλου υπερβαίνει την τιμή των προθεσμιακών συμβολαίων — σπάνιο φαινόμενο που αντικατοπτρίζει έλλειψη φυσικού μετάλλου.

Το Bretton Woods ήταν το διεθνές νομισματικό σύστημα που δημιουργήθηκε το 1944, συνδέοντας το αμερικανικό δολάριο με τον χρυσό σε σταθερή ισοτιμία 35 USD ανά ουγγιά — ο礎λίθος του παγκόσμιου εμπορίου για σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Το Britannia αποτελεί επίσημο νόμισμα bullion του Royal Mint της Μεγάλης Βρετανίας, διαθέσιμο σε χρυσό και ασήμι με καθαρότητα 999,9 ‰ και 999 ‰ αντίστοιχα — ένα από τα κορυφαία επενδυτικά νομίσματα παγκοσμίως.

Ομαδική ονομασία για τις εκδόσεις νομισμάτων bullion του Royal Mint· θεματικές σειρές που ενώνουν την επενδυτική διάσταση του μετάλλου με έντονο ενδιαφέρον από συλλέκτες.

Το βασιλικό νερό αποτελεί ένα εξαιρετικά διαβρωτικό, οξειδωτικό μείγμα πυκνού υδροχλωρικού και νιτρικού οξέος σε αναλογία 3:1 και είναι το μόνο υγρό αντιδραστήριο που διαλύει αξιόπιστα τον χρυσό και την πλατίνα.

Βιομηχανικό ασήμι είναι το ασήμι που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη σε τεχνολογικές και βιομηχανικές εφαρμογές, διακρινόμενο από το ασήμι επένδυσης και την κοσμηματοποιία.

Ο βιομηχανικός χρυσός αναφέρεται στον χρυσό που χρησιμοποιείται σε τεχνολογικές εφαρμογές — κυρίως στη βιομηχανία ηλεκτρονικών — και δεν προορίζεται για επένδυση ή κοσμηματοποιία.

Ο Fairtrade χρυσός είναι πιστοποιημένος χρυσός από βιοτεχνική και μικρής κλίμακας εξόρυξη, ο οποίος πληροί κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, καθώς και ένα δεσμευτικό πριμ Fairtrade πέρα από την τιμή αγοράς. Στην Κύπρο ο επενδυτικός χρυσός απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ, ενώ στον χρυσό κοσμημάτων εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής 19 %.

Η C. Hafner είναι γερμανικό διυλιστήριο πολύτιμων μετάλλων ιδρυμένο το 1850, με καταχώρηση στη LBMA Good Delivery List — παράγει πιστοποιημένες ράβδους χρυσού (999,9 ‰) και αργύρου (999,0 ‰) για αγορές σε όλον τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου.

Το COMEX (Commodity Exchange) είναι το σημαντικότερο χρηματιστήριο προθεσμιακών συμβολαίων για χρυσό και άργυρο παγκοσμίως, με καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών των φυσικών πολύτιμων μετάλλων.

Το CombiBar είναι μια ράβδος πολύτιμου μετάλλου με προχαραγμένες γραμμές θραύσης, η οποία χωρίζεται εύκολα σε τμήματα του ενός γραμμαρίου με τα χέρια, χωρίς εργαλεία και χωρίς απώλεια μετάλλου.

Το Contango είναι η κατάσταση της αγοράς κατά την οποία η προθεσμιακή τιμή ενός εμπορεύματος — π.χ. χρυσού — υπερβαίνει την τρέχουσα τιμή τοις μετρητοίς (spot), κυρίως λόγω του κόστους αποθήκευσης και χρηματοδότησης.

Το χρυσό double είναι ένα σύνθετο υλικό όπου ένα παχύ στρώμα χρυσού συνδέεται μόνιμα με ευτελή φορέα (συνήθως ορείχαλκο ή χαλκό) μέσω μηχανικής θερμής έλασης — διαφορετικό τεχνολογικά από την ηλεκτρολυτική επιχρύσωση.

Στη διακίνηση πολύτιμων μετάλλων πέρα από τα σύνορα εφαρμόζονται εντός της ΕΕ υποχρέωση δήλωσης από τα 10.000 ευρώ, ενώ κατά την εισαγωγή από τρίτες χώρες προστίθενται ΦΠΑ εισαγωγής και τελωνειακοί κανόνες.

Ο Δείκτης φόβου και απληστίας μετρά σε κλίμακα 0–100 αν η αγορά κυριαρχείται από πανικό ή αγοραστική ευφορία· τιμές κοντά στο 0 σηματοδοτούν ακραίο φόβο και συνήθως συνοδεύονται από αυξημένη ζήτηση χρυσού ως ασφαλούς καταφυγίου.

Ως urban mining νοείται η μεθοδική ανάκτηση χρυσού, αργύρου, παλλαδίου και άλλων πολύτιμων υλικών από απορριπτόμενες ηλεκτρονικές συσκευές και βιομηχανικά κατάλοιπα — μια δευτερογενής πηγή μετάλλων που λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά προς την κλασική εξορυκτική δραστηριότητα.

Ο διαμαγνητισμός περιγράφει την ασθενή άπωση ενός υλικού από εξωτερικό μαγνητικό πεδίο· ο χρυσός είναι διαμαγνητικός και ως εκ τούτου δεν έλκεται από μαγνήτες, γεγονός που αξιοποιείται στον έλεγχο γνησιότητας.

Διαφοροποίηση είναι η στρατηγική κατανομή επενδύσεων σε διαφορετικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, γεωγραφικές περιοχές και νομίσματα, με σκοπό τη μείωση του συνολικού κινδύνου χαρτοφυλακίου.

Μονάδα εξευγενισμού που απομονώνει χρυσό, άργυρο και μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου από παλαιά κοσμήματα, βιομηχανικά κατάλοιπα και μεταλλεύματα, παραδίδοντας μέταλλο εμπορικής καθαρότητας.

Η δοκιμή ήχου αποτελεί έναν απλό, μη καταστροφικό τρόπο ελέγχου γνησιότητας: ο χαρακτηριστικός, καθαρός τόνος που εκπέμπει ένα νόμισμα όταν χτυπηθεί ελαφρά αποκαλύπτει αν πρόκειται για γνήσιο πολύτιμο μέταλλο ή για απομίμηση.

Απλός και άμεσος έλεγχος: ένας δυνατός μαγνήτης φέρνεται κοντά στο μέταλλο· ο αυθεντικός χρυσός, άργυρος και η πλατίνα δεν συγκρατούνται, αφού δεν είναι σιδηρομαγνητικά υλικά.

Έλεγχος γνησιότητας κατά τον οποίο ειδικά οξέα εφαρμόζονται σε κράμα χρυσού ή αργύρου και η χρωματική τους αντίδραση αποκαλύπτει κατά προσέγγιση την περιεκτικότητα σε πολύτιμο μέταλλο.

Η δοκιμή τήξης πάγου αξιοποιεί την εξαιρετική θερμική αγωγιμότητα του ασημιού: ένας κύβος πάγου τοποθετημένος πάνω σε γνήσιο ασημένιο νόμισμα ή ράβδο αρχίζει να λιώνει ορατά γρηγορότερα από ό,τι πάνω σε οποιοδήποτε άλλο μέταλλο — ένας απλός, δωρεάν έλεγχος που δεν απαιτεί εξοπλισμό.

Παραδοσιακή χημική τεχνική για την εκτίμηση της περιεκτικότητας ενός κράματος χρυσού: το δείγμα αφήνει ένα ίχνος σε ειδικό λίθο και η αντίδρασή του σε οξέα καθορισμένης ισχύος αποκαλύπτει την καθαρότητα.

Το δουκάτο είναι ιστορικό ευρωπαϊκό χρυσό νόμισμα με καθαρότητα 986/1000 (23,6 καράτια), που κόπηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το 1284 και διαμόρφωσε το νομισματικό εμπόριο της Ευρώπης για πάνω από πέντε αιώνες.

Το Euwax Gold II είναι ένα φυσικά εξασφαλισμένο ETC χρυσού που εκδίδεται από την BNP Paribas και διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο της Στουτγάρδης, ενσωματώνοντας αξίωση παράδοσης σε φυσικό χρυσό από ελάχιστα 1 γραμμάριο.

Υδρομεταλλουργική τεχνική εξαγωγής χρυσού από αλεσμένο μετάλλευμα με αραιό αλκαλικό διάλυμα κυανιούχου νατρίου (NaCN), που διαλυτοποιεί επιλεκτικά τον χρυσό και αντιπροσωπεύει πάνω από τα τρία τέταρτα της παγκόσμιας χρυσοπαραγωγής.

Η ζύγιση ενός νομίσματος για σύγκριση με το επίσημο ονομαστικό βάρος του κατασκευαστή αποτελεί έναν γρήγορο, μη καταστροφικό τρόπο να αξιολογήσετε αν ένα νόμισμα πολύτιμου μετάλλου είναι πιθανότατα γνήσιο ή πλαστό.

Ο έλεγχος διαστάσεων συνίσταται στη μέτρηση της διαμέτρου και του πάχους ενός νομίσματος με ψηφιακό παχύμετρο και στην αντιπαραβολή των αριθμών με τις επίσημες προδιαγραφές κοπής· τυχόν απόκλιση προδίδει πλαστό κομμάτι.

Ο έλεγχος ταυτοπροσωπίας είναι η υποχρεωτική από τον νόμο διαπίστωση της ταυτότητας του πελάτη κατά την αγορά ή πώληση πολύτιμων μετάλλων άνω συγκεκριμένων ορίων, βάσει της κυπριακής νομοθεσίας κατά της νομιμοποίησης εσόδων (Ν.188(Ι)/2007).

Μη καταστροφική τεχνική επαλήθευσης που στέλνει ηχητικούς παλμούς υψηλής συχνότητας μέσα σε ράβδο ή νόμισμα, ώστε από την ταχύτητα διάδοσης να συναχθεί η πυκνότητα, η εσωτερική δομή και η μεταλλική σύσταση του αντικειμένου.

Το ειδικό βάρος —γνωστό και ως σχετική πυκνότητα— εκφράζει πόσες φορές βαρύτερο είναι ένα υλικό από ίσο όγκο νερού (πυκνότητα 1,0 g/cm³) και συγκαταλέγεται στα πιο αξιόπιστα κριτήρια για τη διαπίστωση της γνησιότητας ενός πολύτιμου μετάλλου.

Ασημένιο νόμισμα bullion με θέμα που αλλάζει κάθε χρόνο· αν και φέρει ιστορικά το όνομα «Σομαλία», εκδίδεται επισήμως από τη Δημοκρατία της Ρουάντα από το 2016.

Ελεύθερη αποθήκη τελωνείου ονομάζεται ο εγκεκριμένος από το κράτος χώρος στον οποίο εμπορεύματα διατηρούνται ως εκτός του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ, ώστε να αναβάλλονται οι εισαγωγικοί δασμοί και ο ΦΠΑ εισαγωγής μέχρι την πραγματική εισαγωγή.

Μέθοδος διαχείρισης χαρτοφυλακίου κατά την οποία ο επενδυτής μετακινείται από τον χρυσό στο ασήμι — ή αντιστρόφως — κάθε φορά που η σχέση των δύο τιμών ξεφεύγει προς ιστορικά ακραία επίπεδα.

Η ενθαλπία τήξης εκφράζει την ενέργεια που χρειάζεται ένα υλικό για να περάσει, στο σημείο τήξης, από τη στερεή στην υγρή φάση, ενώ η θερμοκρασία του παραμένει αμετάβλητη.

Η διύλιση πολύτιμων μετάλλων είναι η βιομηχανική κατεργασία ακατέργαστου μετάλλου με σκοπό την επίτευξη εμπορεύσιμων ή επενδυτικών καθαρότητων, που αποτελεί προϋπόθεση για τη διαπραγμάτευσή τους στις διεθνείς αγορές.

Στην Κύπρο ο επενδυτικός χρυσός (ράβδοι ≥ 995 και αναγνωρισμένα νομίσματα) απαλλάσσεται πλήρως από τον ΦΠΑ βάσει του Ν.95(Ι)/2000, ενώ τα κέρδη από πώλησή του δεν υπόκεινται σε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών.

Η επιβάρυνση του ασημιού λόγω φόρου είναι το τμήμα της τιμής που καλείται να πληρώσει ο αγοραστής επιπλέον της καθαρής αξίας του μετάλλου, επειδή το επενδυτικό ασήμι στην Κύπρο υπόκειται σε ΦΠΑ – σε αντίθεση με τον επενδυτικό χρυσό που απαλλάσσεται.

Λεπτή στρώση ροδίου που αποτίθεται ηλεκτρολυτικά πάνω σε κοσμήματα ή νομίσματα, χαρίζοντας ψυχρή λευκή λάμψη, ανθεκτικότητα στη φθορά και θωράκιση από την αμαύρωση.

Οι δύο βασικές τεχνικές μεταλλευτικής εκμετάλλευσης: η ανάκτηση μεταλλευμάτων από ανοιχτό όρυγμα κοντά στην επιφάνεια ή μέσω βαθιών φρεάτων και στοών στο υπέδαφος.

Επιχρύσωση ονομάζεται η προσθήκη μιας πολύ λεπτής επίστρωσης χρυσού πάνω σε υπόστρωμα από κοινό ή πολύτιμο μέταλλο, γυαλί ή κεραμικό, ώστε να βελτιωθεί η όψη, η προστασία από τη διάβρωση ή η ηλεκτρική αγωγιμότητα.

Ως εποχικότητα στην αγορά χρυσού νοούνται τα διαχρονικά επαναλαμβανόμενα μοτίβα που εμφανίζει η τιμή του μετάλλου σε συγκεκριμένες περιόδους του ημερολογιακού έτους, ως αποτέλεσμα κυκλικών μεταβολών της ζήτησης.

Εταιρείες χρηματοδότησης που προεξοφλούν κεφάλαιο σε μεταλλωρυχεία και εξασφαλίζουν ως αντάλλαγμα το δικαίωμα προμήθειας μελλοντικής παραγωγής πολύτιμων μετάλλων σε προσυμφωνημένη τιμή ή έναντι προμήθειας συνδεδεμένης με τον τζίρο.

Η τιμή spot είναι η ζωντανή αγοραία τιμή που ανανεώνεται κάθε δευτερόλεπτο, ενώ το fixing (LBMA) είναι επίσημη τιμή αναφοράς που ορίζεται δύο φορές την ημέρα στο Λονδίνο.

Στην αγορά ασημιού (ράβδοι, νομίσματα, βιομηχανικό ασήμι) επιβάλλεται στην Κύπρο ΦΠΑ με τον κανονικό συντελεστή 19 % – ενώ ο επενδυτικός χρυσός απαλλάσσεται πλήρως.

Το φαινόμενο μέσου κόστους (Cost-Average) περιγράφει πώς οι επαναλαμβανόμενες αγορές σταθερού ποσού σε κυμαινόμενες τιμές οδηγούν αυτόματα σε μέση τιμή κτήσης χαμηλότερη από τον αριθμητικό μέσο των επιμέρους τιμών.

Ειδικό καθεστώς ΦΠΑ κατά το οποίο ο έμπορος αποδίδει φόρο μόνο επί του εμπορικού περιθωρίου (διαφορά τιμής αγοράς–πώλησης) και όχι επί ολόκληρης της τιμής πώλησης — στην Κύπρο βασίζεται στην Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 311 επ.) που ενσωματώθηκε στον Ν.95(Ι)/2000.

Καθαρό ασήμι που τυπώνεται ως αγώγιμη πάστα στα ηλιακά στοιχεία για να μεταφέρει το παραγόμενο ρεύμα και αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη μεμονωμένη βιομηχανική χρήση του μετάλλου.

Στην Κύπρο ο Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) αφορά αποκλειστικά ακίνητη ιδιοκτησία· τα φυσικά πολύτιμα μέταλλα ως κινητή περιουσία δεν φορολογούνται κατά την πώλησή τους — δεν υπάρχει περίοδος διακράτησης ούτε ειδικός φόρος υπεραξίας.

Εξαιρετικά λεπτό φύλλο χρυσού που παράγεται με σφυρηλάτηση ή ελασματοποίηση· χρησιμοποιείται ευρέως σε επιχρυσώσεις, στις τέχνες, στη γαστρονομία και σε εφαρμογές ιατρικής/τεχνολογίας.

Ένα Gold-ETF είναι χρηματιστηριακό προϊόν που παρακολουθεί την τιμή του χρυσού, επιτρέποντας στους επενδυτές συμμετοχή στη διακύμανσή της χωρίς φυσική κατοχή του μετάλλου.

Το grain (συντομογραφία: gr) είναι η μικρότερη μονάδα του συστήματος βαρών Troy, ίση με ακριβώς 0,06479891 γραμμάρια· χρησιμοποιείται κυρίως σε νομισματικές προδιαγραφές και ιστορικά βάρη.

Το γραμμάριο (σύμβολο: g) είναι η βασική μονάδα μάζας του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων (SI) και η πιο διαδεδομένη μονάδα υπολογισμού τιμών πολύτιμων μετάλλων για ιδιώτες επενδυτές σε όλη την Ευρώπη.

Η Heraeus είναι γερμανικός όμιλος πολύτιμων μετάλλων με έδρα στο Hanau, που εδρεύει στη βιομηχανία εξευγενισμού από το 1851 και κατέχει διαπίστευση LBMA Good Delivery για χρυσό και άργυρο.

Η ηλεκτρική αγωγιμότητα μετρά την ικανότητα ενός υλικού να μεταφέρει ηλεκτρικό ρεύμα και ξεχωρίζει τα πολύτιμα μέταλλα ως πρώτης τάξεως υλικά για την ηλεκτρονική και τη βιομηχανία.

Ημιπολύτιμα μέταλλα είναι εκείνα που παρουσιάζουν μερική αντοχή στη διάβρωση, χωρίς όμως να διαθέτουν την πλήρη χημική αδράνεια των πολύτιμων μετάλλων. Ο όρος δεν είναι επίσημα τυποποιημένος αλλά χρησιμοποιείται ευρέως στη μεταλλουργία και στο εμπόριο.

Στην Κύπρο, η πώληση φυσικών πολύτιμων μετάλλων από ιδιώτη δεν επιβαρύνεται με φόρο κεφαλαιουχικών κερδών: ο κυπριακός φόρος (Ν.52/1980) αφορά αποκλειστικά κέρδη από ακίνητη ιδιοκτησία, ενώ τα μέταλλα αποτελούν κινητή περιουσία. Δεν υπάρχει περίοδος διακράτησης ούτε κερδοσκοπική προθεσμία· φορολογική υποχρέωση προκύπτει μόνο επί συστηματικού, εμπορικού χαρακτήρα.

Ιδιωτική φύλαξη σημαίνει η αποθήκευση πολύτιμων μετάλλων από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη — σε χρηματοκιβώτιο κατοικίας, σε τραπεζική θυρίδα ή σε άλλο τόπο της επιλογής του — χωρίς ενδιάμεσο πάροχο φύλαξης.

Το ιρίδιο (Ir) είναι ασημόλευκο μέταλλο ομάδας πλατίνας με μια από τις υψηλότερες πυκνότητες (22,56 g/cm³) και ασύγκριτη αντίσταση στη χημική διάβρωση.

Ο κίτρινος χρυσός είναι το παραδοσιακό κράμα χρυσού, αργύρου και χαλκού — η ζεστή, βαθιά χρυσαφένια απόχρωσή του παραπέμπει περισσότερο από κάθε άλλο κράμα στην εμφάνιση του καθαρού μετάλλου.

Το Καγκουρό (με επίσημη ονομασία Australian Gold Nugget) είναι χρυσό νόμισμα της Αυστραλίας με καθαρότητα 999,9‰, το οποίο κόβει η Perth Mint από το 1986 και συγκαταλέγεται στα δημοφιλέστερα νομίσματα bullion διεθνώς.

Το καθαρό βάρος εκφράζει την πραγματική ποσότητα καθαρού πολύτιμου μετάλλου σε ένα αντικείμενο — ανεξάρτητα από το συνολικό βάρος — και αποτελεί την κρίσιμη βάση για κάθε αποτίμηση, αγορά ή πώληση.

Ο καθαρός χρυσός (999) είναι χρυσός με τίτλο τουλάχιστον 999 χιλιοστών (999 ‰), που αντιστοιχεί σε καθαρότητα 99,9 % ή ανώτερη — η αγνότερη μορφή χρυσού που διατίθεται εμπορικά.

Η καθαρότητα εκφράζει το ποσοστό καθαρού πολύτιμου μετάλλου σε ένα κράμα, σε χιλιοστά (π.χ. 999) ή καράτια (π.χ. 750 = 18 κ) — και καθορίζει τόσο την υλική αξία όσο και τη φορολογική μεταχείριση ΦΠΑ στην Κύπρο.

Νομισματικό σύστημα στο οποίο η αξία ενός νομίσματος συνδέεται με σταθερά καθορισμένη ποσότητα φυσικού χρυσού, επιβάλλοντας νομισματική πειθαρχία στις κεντρικές τράπεζες.

Το μετρικό καράτι (ct) αποτελεί τη νόμιμη μονάδα βάρους για διαμάντια και λοιπούς πολύτιμους λίθους· ισοδυναμεί ακριβώς με 0,2 γραμμάρια.

Το καράτι (kt ή ct) εκφράζει πόσο χρυσό περιέχει ένα κράμα: τα 24 καράτια ισοδυναμούν με καθαρό χρυσό (καθαρότητα 999 ‰, με ανώτατο εμπορικό όριο τα 999,9 ‰). Κάθε καράτι ισούται με ένα εικοστό τέταρτο του συνόλου.

Διάταξη ελέγχου ρύπων που τοποθετείται στη γραμμή εξάτμισης ενός οχήματος και, χάρη σε μέταλλα της ομάδας της πλατίνας (πλατίνα, παλλάδιο, ρόδιο), μετασχηματίζει τα τοξικά αέρια της καύσης σε αβλαβείς ενώσεις.

Ο κατανεμημένος χρυσός είναι φυσικός χρυσός που έχει εξατομικευμένα αντιστοιχιστεί σε έναν συγκεκριμένο ιδιοκτήτη, φυλάσσεται χωριστά από τα στοιχεία ενεργητικού του θεματοφύλακα και δεν συμπεριλαμβάνεται στον ισολογισμό του.

Η κατανομή περιουσιακών στοιχείων είναι η συστηματική διανομή κεφαλαίου σε επενδυτικές κατηγορίες — μετοχές, ομόλογα, ακίνητα, πολύτιμα μέταλλα — με σκοπό την εξισορρόπηση κινδύνου και απόδοσης ανάλογα με τους στόχους του επενδυτή.

Κράμα ονομάζεται το σύνθετο μεταλλικό υλικό που προκύπτει από τη συντήξη ενός βασικού μετάλλου με ένα ή περισσότερα μέταλλα κραματοποίησης, ώστε να αποκτήσει στοχευμένα βελτιωμένες μηχανικές, χρωματικές ή χημικές ιδιότητες.

Το Κρύγκερραντ της Νότιας Αφρικής είναι το χρυσό νόμισμα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις παγκοσμίως: κράμα 22 καρατίων που περιέχει, στην έκδοση της μίας ουγκιάς, ακριβώς μία ουγκιά troy καθαρού χρυσού.

Κράμα χρυσού με έντονη παρουσία χαλκού, στο οποίο ο χαλκός σκιάζει το φυσικό κίτρινο και δίνει μια θερμή, κοκκινωπή έως χάλκινη όψη.

Οι κόκκοι είναι μικρά, ακανόνιστα σφαιρίδια ή τεμαχίδια από πολύτιμο μέταλλο που δημιουργούνται ρίχνοντας λιωμένο μέταλλο σε νερό. Χρησιμεύουν κυρίως ως βιομηχανικό υλικό επεξεργασίας και πρώτη ύλη για κοσμηματοποιούς και οδοντιάτρους.

Το κόστος ευκαιρίας του χρυσού είναι η απόδοση που θυσιάζει ο επενδυτής όταν δεσμεύει κεφάλαιο σε άτοκο χρυσό αντί να το τοποθετήσει σε τοκοφόρες ή αποδοτικές εναλλακτικές επενδύσεις.

Το LBMA Fixing αποτελεί τον επίσημο δείκτη αναφοράς του Λονδίνου για χρυσό και άργυρο, ο οποίος προκύπτει μέσω ρυθμιζόμενης ηλεκτρονικής δημοπρασίας και λειτουργεί ως κοινό σημείο τιμολόγησης για συμβόλαια, αποτιμήσεις αποθεμάτων και επενδυτικά προϊόντα σε όλον τον κόσμο.

Το LBMA Good Delivery είναι το κορυφαίο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για ράβδους χρυσού και αργύρου του χονδρικού θεσμικού εμπορίου· ορίζει δεσμευτικά όρια καθαρότητας, βάρους, σχήματος και εγκεκριμένης προέλευσης, ώστε μια ράβδος να θεωρείται άμεσα παραδοτέα χωρίς νέο έλεγχο.

Το Libertad είναι η κρατική σειρά επενδυτικών νομισμάτων του Μεξικού σε χρυσό και ασήμι, προϊόν της Casa de Moneda de México, με διεθνή αναγνώριση ως νόμισμα bullion.

Το London Fix αποτελεί τον καθιερωμένο ημερήσιο δείκτη τιμής για χρυσό, ασήμι, πλατίνα και παλλάδιο· καθορίζεται δύο φορές την ημέρα υπό τον συντονισμό της LBMA και λειτουργεί διεθνώς ως σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση φυσικών πολύτιμων μετάλλων.

Ο λευκόχρυσος είναι χρυσός αναμεμειγμένος με λευκά μέταλλα – παλλάδιο, νικέλιο ή ασήμι – προκειμένου να αποκτήσει την ασημόλευκη απόχρωσή του αντί για το φυσικό κίτρινο χρώμα του χρυσού.

Η πλατίνα (λευκόχρυσος) είναι ένα σπανιότατο, ασημόλευκο πολύτιμο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου, με ατομικό αριθμό 78. Η ασυνήθιστη αντοχή της στη διάβρωση, οι καταλυτικές της ιδιότητες και η ευρύτατη βιομηχανική της χρησιμότητα την κατατάσσουν ανάμεσα στα πολυτιμότερα μέταλλα του πλανήτη.

Κράμα λευκού χρυσού όπου το νικέλιο λειτουργεί ως το βασικό αποχρωματιστικό στοιχείο, μετατρέποντας τον κίτρινο χρυσό σε ένα ψυχρό, ασημόλευκο υλικό για κοσμήματα.

Ο λευκόχρυσος με παλλάδιο είναι μια χρυσή κραματοποίηση όπου το παλλάδιο λειτουργεί ως το βασικό μέταλλο κράματος και χαρίζει στον χρυσό τη λευκή, ασημένια του όψη.

Ο λόγος χρυσού-ασημιού εκφράζει πόσες ουγγιές ασημιού απαιτούνται για να αντιστοιχούν σε αξία μίας ουγγιάς χρυσού — ένα απλό αριθμητικό εργαλείο σχετικής αποτίμησης των δύο πολύτιμων μετάλλων.

Το Maple Leaf είναι σειρά νομισμάτων bullion του Royal Canadian Mint σε χρυσό, ασήμι, πλατίνα και παλλάδιο· ο χρυσός και ο άργυρος φθάνουν καθαρότητα 999,9/1000 και το νόμισμα αναγνωρίζεται ως νόμιμο μέσο πληρωμής του Καναδά.

Παραδοσιακή ιαπωνική μονάδα βάρους του συστήματος Shakkan, ίση με ακριβώς 3,75 γραμμάρια· σήμερα επιβιώνει κυρίως ως πρότυπο ζύγισης μαργαριταριών.

Ιστορική τεχνική εξαγωγής χρυσού με χρήση υγρού υδραργύρου, ο οποίος δεσμεύει χρυσό και άργυρο από το μετάλλευμα σχηματίζοντας αμάλγαμα· η διαδικασία χαρακτηρίζεται από υψηλό περιβαλλοντικό κίνδυνο και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στη βιοτεχνική μικρή εξόρυξη.

Ο όρος μέταλλα λευκόχρυσου περιγράφει τα πολύτιμα μέταλλα που, ως συστατικά ενός κράματος, μετατρέπουν το φυσικό κίτρινο του χρυσού σε ασημόλευκη απόχρωση – πρωτίστως το παλλάδιο, η πλατίνα και το νικέλιο.

Η ομάδα του λευκόχρυσου (PGM) αριθμεί έξι στενά συγγενή μέταλλα μετάπτωσης — λευκόχρυσο, παλλάδιο, ρόδιο, ιρίδιο, όσμιο και ρουθήνιο — τα οποία διακρίνονται για την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στη διάβρωση, τα ιδιαίτερα υψηλά σημεία τήξης και την έντονη καταλυτική τους δράση.

Δοκιμή που στηρίζεται στον νόμο του Lenz: ένας ισχυρός μαγνήτης νεοδυμίου προκαλεί σε γνήσιο διαμαγνητικό χρυσό ή ασήμι αισθητή πέδη δινορευμάτων, αποκαλύπτοντας μαγνητικές ή παραμαγνητικές απομιμήσεις.

Χειροφακός μεγέθυνσης, τυπικά 10 έως 30 φορών, με τον οποίο διαβάζονται και εξετάζονται οι σφραγίδες καθαρότητας, τα σήματα εγγύησης (hallmark) και οι λεπτομέρειες κοπής πάνω σε νομίσματα και ράβδους πολύτιμων μετάλλων.

Τα μετάλλια είναι κοπτόμενα ή χυτά μεταλλικά αντικείμενα χωρίς ιδιότητα νόμιμου χρήματος· παράγονται από πολύτιμα μέταλλα και προορίζονται για ανάμνηση, βράβευση ή συλλογή.

Η μεταβλητότητα ποσοτικοποιεί το εύρος και την ταχύτητα με την οποία μια τιμή αποκλίνει γύρω από τη μέση της πορεία εντός ορισμένης περιόδου και αποτελεί θεμελιώδη ένδειξη του κινδύνου μιας επένδυσης.

Η ουγγιά troy αποτελεί την παγκόσμια μονάδα αναφοράς για τις τιμές πολύτιμων μετάλλων και ισούται ακριβώς με 31,1034768 γραμμάρια.

Χρεόγραφα εισηγμένων επιχειρήσεων που εξορύσσουν και επεξεργάζονται πολύτιμα μέταλλα· προσφέρουν έμμεση, μοχλευμένη έκθεση στην τιμή του υποκείμενου μετάλλου αντί για κατοχή φυσικής ύλης.

Ο μη κατανεμημένος χρυσός είναι μια απαίτηση σε χρυσό έναντι τράπεζας ή παρόχου, χωρίς να αντιστοιχεί σε αυτήν συγκεκριμένη, ατομικά ξεχωρισμένη φυσική ράβδος ή νόμισμα.

Μικτό βάρος ονομάζεται το πλήρες βάρος ενός αντικειμένου από πολύτιμο μέταλλο μαζί με όλα τα μέταλλα του κράματος, όπως καταγράφεται στη ζυγαριά προτού αφαιρεθεί οτιδήποτε ξένο.

Η νομισματική συνδυάζει την ακαδημαϊκή μελέτη και τη συλλογή νομισμάτων, μεταλλίων και ιστορικών μέσων πληρωμής· ένα συλλεκτικό νόμισμα αποκτά αξία πρωτίστως από τη σπανιότητα, την ιστορική του διάσταση και την ποιότητα κοπής, και όχι μόνο από το μέταλλο που περιέχει.

Το νομισματοκοπείο (αγγλικός όρος: Mint) αποτελεί κρατικά αδειοδοτημένο ή δημόσια διοικούμενο ίδρυμα το οποίο πρεσάρει ή χυτεύει νομίσματα και ράβδους πολύτιμων μετάλλων τηρώντας αυστηρά καθορισμένες προδιαγραφές βάρους και καθαρότητας.

Το Νομισματοκοπείο Αυστρίας (Münze Österreich AG) είναι ο κρατικός φορέας κοπής νομισμάτων της χώρας, με έδρα τη Βιέννη, και δημιουργός του διάσημου Wiener Philharmoniker.

Νόμισμα bullion είναι ένα κρατικά κοπέν νόμισμα που χρησιμεύει κυρίως ως εργαλείο επένδυσης σε πολύτιμα μέταλλα, με τιμή διαπραγμάτευσης που εξαρτάται από τη spot τιμή του μετάλλου συν ένα υπερτίμημα.

Νόμισμα κρίσης ονομάζεται ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο, σε περιόδους οικονομικής ή γεωπολιτικής αναταραχής, διατηρεί αξιόπιστα την αξία του και γι' αυτό προσελκύει αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Νόμισμα κομμένο από παλλάδιο καθορισμένης καθαρότητας, το οποίο αγοράζεται είτε ως επενδυτική τοποθέτηση είτε ως συλλεκτικό κομμάτι.

Ως νόμισμα πλατίνας ορίζεται μια κρατική επενδυτική ή συλλεκτική κοπή από πλατίνα καθαρότητας τουλάχιστον 999,5/1000 (Pt 999,5), η οποία κυκλοφορεί από νομισματοκοπεία σε όλο τον κόσμο ως φυσική μορφή τοποθέτησης σε πολύτιμο μέταλλο.

Η ζυπριώτικη νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων (Ν.188(Ι)/2007) υποχρεώνει τους εμπόρους πολύτιμων μετάλλων, από ορισμένα όρια και άνω, στην ταυτοποίηση πελατών και στην αναφορά ύποπτων συναλλαγών στη ΜΟΚΑΣ.

Στην Κύπρο δεν υπάρχει φόρος κεφαλαιακών κερδών επί πολύτιμων μετάλλων: ο Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) αφορά αποκλειστικά ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο, ενώ η περιστασιακή ή συστηματική πώληση φυσικών μετάλλων από ιδιώτη δεν φορολογείται ως υπεραξία — εκτός εάν αποτελεί εμπορική δραστηριότητα (badges of trade).

Στην Κύπρο, πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 € κατά την αγορά χρυσού απαγορεύονται από τον Δεκέμβριο 2024, ενώ οι έμποροι πολύτιμων μετάλλων υποχρεούνται σε ταυτοποίηση και δέουσα επιμέλεια για συναλλαγές από 10.000 € βάσει του Ν.188(Ι)/2007 υπό την εποπτεία της ΜΟΚΑΣ.

Το όσμιο (Os, ατομικός αριθμός 76) κατέχει τον τίτλο του πυκνότερου σταθερού στοιχείου που απαντά στη φύση και συγκαταλέγεται στα μέταλλα της ομάδας της πλατίνας.

Οδοντιατρικός χρυσός ονομάζεται το χρυσό κράμα των οδοντικών εργασιών — στεφάνες, γέφυρες και ένθετα — τυπικά καθαρότητας 750 έως 900 και συχνά ενισχυμένο με λευκόχρυσο και παλλάδιο.

Ο οδοντιατρικός χρυσός περιλαμβάνει οδοντιατρικά κράματα με πολύτιμα μέταλλα, τα οποία τοποθετούνται σε στεφάνες, γέφυρες και ένθετα· κατά την ανακύκλωση αποδίδουν χρυσό, λευκόχρυσο και παλλάδιο με πραγματική αξία.

Η ολκιμότητα είναι η ικανότητα ενός μετάλλου να επιμηκύνεται πλαστικά υπό εφελκυσμό χωρίς θραύση — ιδιότητα που καθιστά τον χρυσό και τον άργυρο ιδανικά υλικά για νομίσματα, ράβδους και κοσμήματα.

Πολύτιμο μέταλλο είναι κάθε μέταλλο του οποίου το πρότυπο δυναμικό ηλεκτροδίου υπερβαίνει το μηδέν έναντι του ηλεκτροδίου υδρογόνου — συνθήκη που εξηγεί τη χημική αδράνεια και την ανθεκτικότητά τους στη διάβρωση.

Η ουγγιά Avoirdupois (av. oz) είναι η καθημερινή μονάδα μάζας των αγγλόφωνων χωρών, ίση με 28,349523125 γραμμάρια — περίπου 9 % ελαφρύτερη από την ουγγιά troy (31,1035 g) που χρησιμοποιείται αποκλειστικά στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων.

Η ουγγιά ασημιού αποτελεί την παγκόσμια μονάδα αναφοράς για τη διαπραγμάτευση του ασημιού και ταυτίζεται με μία ουγγιά troy ασημιού βάρους 31,1035 γραμμαρίων.

Η ουγγιά τροϊ είναι η παγκόσμια μονάδα μέτρησης στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων: ισούται ακριβώς με 31,1034768 γραμμάρια και αποτελεί τη βάση κάθε τιμής spot και fixing.

Η PAMP Suisse είναι ένα από τα κορυφαία ελβετικά διυλιστήρια πολύτιμων μετάλλων· ιδρύθηκε το 1977 στο Castel San Pietro και οι ράβδοι της αναγνωρίζονται και γίνονται αποδεκτές σε αγορές σε όλον τον κόσμο.

Ο Panda είναι η σειρά επίσημων νομισμάτων bullion της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας: ο χρυσός Panda κυκλοφορεί από το 1982 και ο ασημένιος από το 1983, με ετήσιες εκδόσεις της China Gold Coin Corporation. Το χαρακτηριστικό που τον ξεχωρίζει είναι το σχέδιο του πάντα, το οποίο ανανεώνεται σε κάθε νέα χρονιά.

Το pennyweight (dwt) είναι μια μικρή μονάδα βάρους του συστήματος troy, ίση με το ένα εικοστό της ουγγιάς troy, και συναντάται κατά κύριο λόγο στην αγγλοσαξονική χρυσοχοΐα και στην αγορά παλαιών κοσμημάτων.

Το Perth Mint είναι η κρατική νομισματοκοπία της Αυστραλίας, με έδρα το Περθ. Ιδρύθηκε το 1899 και συγκαταλέγεται στα εγκυρότερα διυλιστήρια και νομισματοκοπεία του κόσμου για ράβδους και νομίσματα επενδυτικού χρυσού, ασημιού και λευκόχρυσου.

Ο όρος Proof (στιλβωμένη επιφάνεια) περιγράφει την κορυφαία ποιοτική βαθμίδα κοπής συλλεκτικών νομισμάτων, με κατοπτρικά πεδία βάθους και ανάγλυφα μοτίβα σε ματ φινίρισμα.

Το παλαιό ασήμι αποτελεί δευτερογενή πρώτη ύλη: μεταχειρισμένα ασημένια αντικείμενα — κοσμήματα, μαχαιροπίρουνα, νομίσματα, βιομηχανικά εξαρτήματα — που επαναεισέρχονται στην αγορά μέσω τήξης ή επαναεπεξεργασίας.

Παλαιός χρυσός είναι κάθε χρυσοφόρο αντικείμενο που έχει αποσυρθεί από τη χρήση του — κοσμήματα, οδοντικά κράματα, νομίσματα, βιομηχανικά κατάλοιπα — και υφίσταται τήξη και εξευγενισμό για να ανακτηθεί ο περιεχόμενος καθαρός χρυσός.

Το παλλάδιο (Pd, ατομικός αριθμός 46) είναι ένα λαμπερό ασημόλευκο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου· η βιομηχανία το εκτιμά προπάντων ως καταλυτικό υλικό στις εξατμίσεις αυτοκινήτων και ως συστατικό ηλεκτρονικών εξαρτημάτων.

Ο όρος αναφέρεται στον συνολικό όγκο πολύτιμου μετάλλου που εξάγεται από τα κοιτάσματα μέσω της μεταλλευτικής δραστηριότητας. Η βαθμίδα περιεκτικότητας (Grade) και το κατώτατο οικονομικό όριο (Cut-off) αποφασίζουν ποιο υλικό συμφέρει τελικά να εξορυχθεί.

Η παραγωγή παραπροϊόντος αναφέρεται στην εξαγωγή πολύτιμων μετάλλων ως δευτερεύον αποτέλεσμα κατά την εξόρυξη άλλου κύριου μετάλλου, γεγονός που αποσυνδέει σε μεγάλο βαθμό την προσφορά τους από τη δική τους τιμή.

Ως παραποίηση με βολφράμιο ονομάζεται μια απομίμηση ράβδου ή νομίσματος χρυσού (ή πλατίνας) στην οποία ένας πυρήνας από βολφράμιο καλύπτεται με ένα ισχνό περίβλημα πολύτιμου μετάλλου· ο απατεώνας εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι το βολφράμιο (19,25 g/cm³) έχει σχεδόν την ίδια πυκνότητα με τον χρυσό (19,32 g/cm³).

Ως περίοδος διακράτησης νοείται το χρονικό διάστημα μεταξύ απόκτησης και πώλησης ενός περιουσιακού στοιχείου. Στην Κύπρο δεν υπάρχει τέτοια περίοδος για φυσικά πολύτιμα μέταλλα: ο κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) αφορά αποκλειστικά ακίνητη ιδιοκτησία και δεν θίγει τα μέταλλα.

Η περιεκτικότητα καθαρού χρυσού εκφράζει το ποσοστό καθαρού χρυσού σε ένα κράμα, μετρούμενο σε χιλιοστά (‰) ή καράτια — η κεντρική παράμετρος για κάθε αποτίμηση χρυσού.

Η περιεκτικότητα μεταλλεύματος εκφράζει πόσα γραμμάρια ενός πολύτιμου μετάλλου — συνήθως χρυσού ή ασημιού — περιέχονται ανά τόνο ακατέργαστου πετρώματος. Πρόκειται για τον κυριότερο δείκτη οικονομικής βιωσιμότητας ενός ορυχείου.

Το πιστοποιητικό δοκιμασίας (Assay) είναι επίσημο έγγραφο που εκδίδεται από διαπιστευμένο εργαστήριο και επιβεβαιώνει την καθαρότητα, το βάρος και τον σειριακό αριθμό μιας ράβδου πολύτιμου μετάλλου.

Τα πολύτιμα μέταλλα αποτελούν μια ομάδα χημικών στοιχείων που διακρίνονται από ανθεκτικότητα στη διάβρωση και σταθερότητα στην οξείδωση, εμφανιζόμενα στη φύση συνήθως σε αυτοφυή – δηλαδή καθαρή μεταλλική – μορφή, και που αξιοποιούνται τόσο βιομηχανικά όσο και ως επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία.

Ο πράσινος χρυσός είναι κράμα χρυσού με υψηλή αναλογία αργύρου, η οποία προσδίδει στο μέταλλο διακριτή πρασινωπή-κιτρινωπή χροιά. Πρόκειται για ένα από τα πιο ιστορικά κράματα χρυσού, γνωστό από την Αρχαιότητα ως «ήλεκτρο».

Ως πραγματικό επιτόκιο ορίζεται το ονομαστικό επιτόκιο αφού αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού· αποκαλύπτει κατά πόσο μια τοποθέτηση κεφαλαίου ενισχύει ή αποδυναμώνει την πραγματική αγοραστική δύναμη.

Το πριμ (αγγλικά: premium) είναι η επιπλέον επιβάρυνση πάνω από την τιμή spot που καταβάλλει ο αγοραστής όταν αποκτά φυσικά προϊόντα πολύτιμων μετάλλων – νομίσματα ή ράβδους – πέραν της καθαρής αξίας του ίδιου του μετάλλου.

Μη καταστρεπτική μέθοδος ελέγχου αυθεντικότητας πολύτιμων μετάλλων με μέτρηση της ειδικής πυκνότητας βάσει της αρχής του Αρχιμήδη — απαιτεί μόνο ζυγαριά ακριβείας και νερό.

Προστασία από τον πληθωρισμό είναι η ικανότητα ενός περιουσιακού στοιχείου να διατηρεί την πραγματική αγοραστική δύναμη του κεφαλαίου ακόμη και σε περιβάλλον ανόδου γενικού επιπέδου τιμών.

Ως προστασία περιουσίας εννοούμε το σύνολο των αποφάσεων και εργαλείων που στοχεύουν να κρατήσουν αναλλοίωτη την πραγματική αξία ενός κεφαλαίου απέναντι στον πληθωρισμό, στην υποτίμηση του νομίσματος, στις κρίσεις και στους πολιτικούς κινδύνους.

Πρωτογενής παραγωγή ονομάζεται η άντληση πολύτιμων μετάλλων κατευθείαν από τα κοιτάσματα του υπεδάφους μέσω μεταλλωρυχείων, σε αντιδιαστολή προς τη δευτερογενή ανάκτηση από ανακυκλωμένα υλικά.

Το πρόγραμμα αποταμίευσης πολύτιμων μετάλλων επενδύει τακτικά ένα σταθερό ποσό σε χρυσό ή ασήμι· ο μηχανισμός του μέσου κόστους απαλύνει τις μεταπτώσεις της τιμής.

Ένα πρόγραμμα αποταμίευσης χρυσού είναι μοντέλο περιοδικής επένδυσης όπου σε τακτά χρονικά διαστήματα τοποθετείται σταθερό ποσό σε φυσικό χρυσό ή σε τίτλους με υποκείμενο τον χρυσό.

Πρόσθετο μέταλλο ονομάζεται το ευγενές ή μη ευγενές μέταλλο που ενσωματώνεται σε ορισμένη αναλογία σε ένα πολύτιμο μέταλλο, με σκοπό να ρυθμιστούν επιλεκτικά η σκληρότητα, η απόχρωση, η θερμοκρασία τήξης ή άλλα τεχνικά χαρακτηριστικά.

Η πυκνότητα εκφράζει την ποσότητα μάζας ανά μονάδα όγκου ενός υλικού και αποτελεί θεμελιώδες κριτήριο για τον έλεγχο γνησιότητας πολύτιμων μετάλλων.

Το ψήγμα χρυσού είναι ένα φυσικά σχηματισμένο κομμάτι αυτοφυούς χρυσού, που εξάγεται από πετρώματα ή ποτάμια ιζήματα χωρίς βιομηχανική επεξεργασία και διαθέτει μεταβλητή καθαρότητα ανάλογα με την περιοχή ευρέσεως.

Το Rand Refinery στη Νότια Αφρική είναι το μεγαλύτερο καθετοποιημένο διυλιστήριο χρυσού παγκοσμίως και ο οίκος που γεννά το Krugerrand, το πιο διαδεδομένο νόμισμα φυσικού χρυσού.

Ως Responsible Gold νοείται ο χρυσός που, καθ' όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού, παράγεται και διακινείται τηρώντας ελάχιστα ηθικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.

Το Royal Canadian Mint (RCM) αποτελεί το κρατικό νομισματοκοπείο του Καναδά και έναν από τους πλέον αναγνωρισμένους οίκους πολύτιμων μετάλλων παγκοσμίως, με σήμα κατατεθέν το Maple Leaf και εξαιρετικά αυστηρές προδιαγραφές καθαρότητας.

Το Royal Mint αποτελεί το επίσημο νομισματοκοπείο του Ηνωμένου Βασιλείου και συγκαταλέγεται στα αρχαιότερα εν λειτουργία νομισματοκοπεία διεθνώς, με φήμη χτισμένη γύρω από επενδυτικά νομίσματα όπως το Britannia και το Sovereign.

Ράβδοι Doré είναι προκατεργασμένες ακατέργαστες ράβδοι χρυσού και αργύρου που χυτεύονται επιτόπου στο ορυχείο και αποστέλλονται σε διυλιστήριο για περαιτέρω επεξεργασία έως ποιότητα καθαρού μετάλλου.

Η ράβδος ασημιού είναι τυποποιημένο κομμάτι καθαρού αργύρου (καθαρότητας από 999/1000 και άνω) που αγοράζεται ως άμεση φυσική επένδυση, τόσο από μικροεπενδυτές όσο και από θεσμικούς φορείς.

Η ράβδος κιλού είναι μια πρότυπη ράβδος πολύτιμου μετάλλου ζυγιζόμενη ακριβώς 1.000 γραμμάρια (1 κιλό), διαθέσιμη για χρυσό, ασήμι και λοιπά πολύτιμα μέταλλα, είτε σε χυτευτή είτε σε σφραγιστή εκδοχή.

Ράβδος πολύτιμου μετάλλου ερμητικά ενσωματωμένη σε σφραγισμένο πλαστικό περίβλημα (blister), το οποίο φέρει τυπωμένο το πιστοποιητικό γνησιότητας του διυλιστηρίου.

Η ράβδος χρυσού είναι ένα τυποποιημένο κομμάτι καθαρού χρυσού με συγκεκριμένο βάρος και καθαρότητα, που αποτελεί τη βασικότερη φυσική μορφή επένδυσης και διεθνώς αναγνωρισμένο μέσο αποθήκευσης αξίας.

Ο ροζ χρυσός είναι κράμα χρυσού με απαλή ροδόχρωμη έως κοκκινωπή όψη, την οποία δίνει ο ελεγχόμενος χαλκός μέσα στο κράμα.

Ρολόγια χειρός και τσέπης με κάσα, βραχιόλι ή καντράν από χρυσό, άργυρο, λευκόχρυσο ή παλλάδιο — η υλική τους αξία συνδέεται άμεσα με την τρέχουσα τιμή των πολύτιμων μετάλλων.

Το ρουθήνιο (Ru) συγκαταλέγεται στα σπανιότερα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου· ξεχωρίζει για τη μεγάλη σκληρότητα και την αντοχή του στη διάβρωση και βρίσκει εφαρμογή κατά κύριο λόγο στα ηλεκτρονικά και ως ενισχυτικό πρόσθετο σε κράματα.

Το ρόδιο (Rh) είναι ένα εξαιρετικά σπάνιο μέταλλο της ομάδας της πλατίνας με λαμπερή αργυρόλευκη όψη· η βασική του χρήση βρίσκεται στους καταλύτες αυτοκινήτων και στην προστατευτική επιμετάλλωση κοσμημάτων, ενώ η τιμή του συγκαταλέγεται στις υψηλότερες όλων των πολύτιμων μετάλλων.

Η ονομασία Sigma Metalytics καλύπτει μια οικογένεια φορητών οργάνων που αξιοποιούν την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή για να προσδιορίσουν την ειδική ηλεκτρική αντίσταση ενός πολύτιμου μετάλλου, ξεχωρίζοντας έτσι με βεβαιότητα τα γνήσια κομμάτια από τις απομιμήσεις.

Η λίρα Sovereign είναι βρετανικό χρυσό νόμισμα των 22 καρατίων (καθαρότητα 916,7 ‰) με καθαρή περιεκτικότητα 7,3224 γραμμαρίων χρυσού· παράγεται από το 1817 και αποτελεί έναν από τους πιο διαδεδομένους τίτλους φυσικού χρυσού μικρής αξίας διεθνώς.

Το spread είναι το κενό ανάμεσα στην τιμή στην οποία ο έμπορος αγοράζει (Bid) και σε εκείνη στην οποία πουλάει (Ask) ένα πολύτιμο μέταλλο, δηλαδή το κρυφό εμπορικό του κέρδος.

Το σήμα κοπής (mintmark) είναι ένα διακριτικό χάραγμα, γράμμα ή σύμβολο πάνω στο νόμισμα που φανερώνει ποιο νομισματοκοπείο το χτύπησε.

Σειρά επενδυτικών νομισμάτων χρυσού και ασημιού που κυκλοφορεί ετησίως το Perth Mint της Αυστραλίας, με το θέμα κάθε έκδοσης να αντλείται διαδοχικά από τα δώδεκα ζώδια του κινεζικού ημερολογίου.

Μοναδικός κωδικός αναγνώρισης που ο κατασκευαστής χαράσσει ή αποτυπώνει σε ράβδους πολύτιμων μετάλλων, ώστε να εξασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα, ο έλεγχος αυθεντικότητας και η αντιστοίχιση με το συνοδευτικό πιστοποιητικό.

Σημείο τήξης ονομάζεται η συγκεκριμένη θερμοκρασία στην οποία ένα υλικό, σε κανονική ατμοσφαιρική πίεση, περνά από τη στερεή στην υγρή μορφή, ενώ η θερμοκρασία μένει αμετάβλητη σε όλη τη διάρκεια αυτής της μετάβασης.

Η σκληρότητα Mohs κατατάσσει τα υλικά σε μια αδιάστατη κλίμακα από το 1 έως το 10 ανάλογα με την ικανότητά τους να αντιστέκονται στη χάραξη από ένα σκληρότερο σώμα.

Η συναλλαγή στον πάγκο είναι η αγορά ή πώληση πολύτιμων μετάλλων ή άλλων αξιών με μετρητά απευθείας στο ταμείο του καταστήματος (»over the counter«), χωρίς να καταχωρίζεται η ταυτότητα του αγοραστή.

Τα All-in Sustaining Costs (AISC) αποτελούν τυποποιημένο μέτρο αξιολόγησης της κερδοφορίας χρυσωρυχείων: καλύπτουν όλες τις δαπάνες που χρειάζονται για να διατηρηθεί σταθερή η παραγωγική ικανότητα ενός ορυχείου σε μακροπρόθεσμη βάση.

Η σφραγίδα (hallmark) είναι ένα μόνιμο, δυσχερώς παραποιήσιμο σήμα ελέγχου που πιστοποιεί τον τίτλο καθαρότητας και την προέλευση ενός αντικειμένου από χρυσό, ασήμι, πλατίνα ή παλλάδιο.

Η σφραγίδα καθαρότητας είναι η χαραγμένη ή εκτυπωμένη σήμανση σε είδη πολύτιμων μετάλλων που πιστοποιεί το ποσοστό καθαρού μετάλλου σε χιλιοστά (‰) ή καράτια — στην Κύπρο αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό ΦΠΑ και την εκτίμηση αξίας αγοράς.

Σφραγισμένη ράβδος ονομάζεται μια ράβδος πολύτιμου μετάλλου που κατασκευάζεται με μηχανική σφράγιση (minted bar), χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά ακριβείς διαστάσεις και φέρει ανάγλυφα στοιχεία όπως καθαρότητα, βάρος και σήμα κατασκευαστή.

Το σύστημα βαρών Troy αποτελεί το διεθνώς αναγνωρισμένο πλαίσιο ζύγισης των πολύτιμων μετάλλων· θεμελιώδης μονάδα του είναι η ουγγιά Troy (troy ounce), που ισούται με ακριβώς 31,1034768 γραμμάρια.

Το Tael είναι παραδοσιακή μονάδα βάρους της Ανατολικής Ασίας για τα πολύτιμα μέταλλα· η ακριβής του τιμή δεν είναι ενιαία και κινείται, ανάλογα με τον τόπο συναλλαγής, περίπου μεταξύ 37,4 g και 37,8 g.

Η Tola είναι παραδοσιακή μονάδα μάζας του ινδικού χώρου για χρυσό και άργυρο· ισοδυναμεί με 11,6638 γραμμάρια και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε Ινδία, Πακιστάν και στις αγορές της Αραβικής Χερσονήσου.

Μέγεθος που δείχνει την ικανότητα ενός υλικού να διοχετεύει θερμότητα από ένα σημείο σε ένα άλλο· μετριέται σε βατ ανά μέτρο-Κέλβιν (W/(m·K)).

Θραυσμένος χρυσός είναι ο συλλογικός όρος για φθαρμένα ή αχρηστευμένα χρυσά αντικείμενα — σπασμένα κοσμήματα, οδοντιατρικές κορώνες, θραύσματα — που οδεύουν στη διαδικασία τήξης και ανάκτησης καθαρού χρυσού.

Η τιμή αγοράς είναι το αντίτιμο που καταβάλλει ένας έμπορος ή εξευγενιστής στον ιδιώτη πωλητή για χρυσό, ασήμι ή άλλο πολύτιμο μέταλλο — πάντα κάτω από την τρέχουσα τιμή spot, αφού ο έμπορος καλύπτει κόστη και κίνδυνο.

Η τιμή αγοράς (Bid) είναι η τιμή που ένας έμπορος ή διαμορφωτής αγοράς δηλώνει ότι είναι διατεθειμένος να καταβάλει για ένα πολύτιμο μέταλλο — από την οπτική γωνία του πωλητή, αυτή είναι η τιμή που λαμβάνει.

Η τιμή βάσης είναι η τυποποιημένη τιμή αναφοράς ενός πολύτιμου μετάλλου, επί της οποίας υπολογίζονται υπερτιμήματα, περιθώρια εμπόρων και τιμές εξάσκησης παραγώγων.

Η τιμή πώλησης (Ask) είναι η τιμή στην οποία ένας έμπορος ή market maker διαθέτει πολύτιμο μέταλλο προς πώληση — δηλαδή η κατώτατη τιμή αγοράς για τον επενδυτή στην αγορά εκείνη τη στιγμή.

Η τιμή εμπόρου είναι το ποσό που καταβάλλει ο αγοραστής σε έμπορο πολύτιμων μετάλλων. Βρίσκεται πάντα πάνω από την τιμή spot, καθώς περιλαμβάνει κόστη παραγωγής, περιθώριο εμπόρου και — για ασήμι, πλατίνα, παλλάδιο — ΦΠΑ 19 % (Κύπρος).

Ως τιμή spot εννοούμε τη ζωντανή τιμή που ισχύει για την άμεση παράδοση μιας ουγκιάς troy πολύτιμου μετάλλου· πάνω σε αυτήν χτίζεται σχεδόν κάθε τιμή αγοραπωλησίας στην αγορά.

Ως τιμή τοις μετρητοίς εννοούμε την τρέχουσα αγοραία τιμή ενός πολύτιμου μετάλλου για άμεση παράδοση και εξόφληση· διεθνώς είναι γνωστή ως τιμή spot.

Τα τοις χιλίοις (‰) εκφράζουν την καθαρότητα ενός πολύτιμου μετάλλου σε χιλιοστά της συνολικής μάζας και αποτελούν το επίσημο, τυποποιημένο μέτρο που αναγράφεται σε ράβδους και νομίσματα.

Ο τομπάκ αποτελεί κράμα χαλκού και ψευδαργύρου με χαλκό 67–90 %· η χρυσίζουσα απόχρωσή του το καθιέρωσε ως διακοσμητικό υλικό και ως ιστορικό μέταλλο κοπής νομισμάτων, χωρίς όμως καμία αξία πολύτιμου μετάλλου.

Η Umicore είναι πολυεθνικός όμιλος τεχνολογίας υλικών με βελγικές ρίζες και ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πολύτιμων μετάλλων στον κόσμο· οι ράβδοι της φέρουν την πιστοποίηση LBMA Good Delivery για χρυσό και ασήμι.

Το United States Mint αποτελεί το κρατικό νομισματοκοπείο των ΗΠΑ· από το 1792 κόβει νόμισμα κυκλοφορίας και εκδίδει νομίσματα bullion σε χρυσό, ασήμι και πλατίνα, με τον American Eagle να ξεχωρίζει διεθνώς.

Η Valcambi συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους και πιο αναγνωρισμένους οίκους διύλισης χρυσού στον κόσμο· εδρεύει στην Balerna του ελβετικού καντονιού Τιτσίνο και ξεχωρίζει για την ακρίβεια των καθαροτήτων της και για το κατοχυρωμένο με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σύστημα CombiBar.

Ως Vermeil χαρακτηρίζεται το ασήμι sterling με γαλβανική επιχρύσωση πάχους τουλάχιστον 2,5 μικρομέτρων· πρόκειται για αυτοτελή κατηγορία κοσμήματος που τοποθετείται ανάμεσα στον συμπαγή χρυσό και την κοινή επιχρύσωση.

Το Vreneli είναι ένα ελβετικό νόμισμα χρυσού καθαρότητας 900/1000 (21,6 καράτια), που κόπηκε από το 1897 έως το 1949 και σήμερα κυκλοφορεί ευρέως ως δημοφιλές νόμισμα επένδυσης (bullion).

Ο Wiener Philharmoniker αποτελεί το κορυφαίο επενδυτικό νόμισμα της Αυστρίας και έναν από τους πιο ευρέως διαπραγματεύσιμους τίτλους bullion πολύτιμων μετάλλων διεθνώς, κυκλοφορώντας σε εκδόσεις χρυσού, αργύρου και πλατίνας.

Το Xetra-Gold είναι ένα χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμο εμπόρευμα (ETC) της Deutsche Börse Commodities GmbH· πρόκειται για ομολογία στον κομιστή που καλύπτεται πλήρως από φυσικό χρυσό και ενσωματώνει δικαίωμα παράδοσης πραγματικού μεταλλικού χρυσού.

Χάρτινος χρυσός είναι ο συνολικός όρος για επενδυτικά προϊόντα –ETF, ETC, προθεσμιακά συμβόλαια ή πιστοποιητικά– που παρακολουθούν την τιμή του χρυσού χωρίς ο επενδυτής να κατέχει το φυσικό μέταλλο· ορισμένα μόνο (π.χ. Xetra-Gold) ενσωματώνουν δικαίωμα παράδοσης ράβδου.

Ο χαλκός (Cu, ατομικός αριθμός 29) είναι κοκκινωπό μέταλλο μετάπτωσης που ξεχωρίζει για την εξαιρετική του ηλεκτρική και θερμική αγωγιμότητα. Ως το πρώτο μέταλλο που δούλεψε στοχευμένα ο άνθρωπος, παραμένει σήμερα θεμελιώδης βιομηχανική πρώτη ύλη.

Χρυσά νομίσματα της Γερμανικής Αυτοκρατορίας (1871–1915) από χρυσό 900 (Crowngold), που σήμερα πληρούν τα ευρωπαϊκά κριτήρια επενδυτικού χρυσού και απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ στην Κύπρο.

Το χρυσό νόμισμα των 20 μάρκων αποτελεί κυκλοφορούν νόμισμα της Γερμανικής Αυτοκρατορίας (1871–1915) με καθαρότητα 900/1000 και καθαρό βάρος χρυσού 7,168 g. Στην Κύπρο ταξινομείται ως επενδυτικός χρυσός και η αγορά του απαλλάσσεται πλήρως από τον ΦΠΑ.

Ο χρυσός (χημικό σύμβολο Au, ατομικός αριθμός 79) είναι κίτρινο, ανθεκτικό στη διάβρωση πολύτιμο μέταλλο, που χρησιμοποιείται εδώ και χιλιετίες ως μέσο διαφύλαξης αξίας, νομισματικό μέταλλο και υλικό σε κοσμήματα, ηλεκτρονικά και ιατρικές εφαρμογές.

Ο χρυσός 333 είναι κράμα με περιεκτικότητα 333 χιλιοστών καθαρού χρυσού (33,3 %), ισοδύναμο με 8 καράτια — η χαμηλότερη σύνθεση που παραδοσιακά φέρει την ονομασία «χρυσός» στο εμπόριο κοσμημάτων.

Ο χρυσός 375 είναι κράμα με καθαρότητα 375 χιλιοστών (37,5 %) — ισοδύναμο με 9 καράτια — που χρησιμοποιείται ευρέως στα κοσμήματα της αγγλοσαξονικής αγοράς και σε ορισμένες χώρες της Μέσης Ανατολής.

Ο χρυσός 585 είναι κράμα με περιεκτικότητα καθαρού χρυσού 585 ανά χίλια μέρη (58,5 %), ισοδύναμο με τα 14 καράτια — η πλέον δημοφιλής επιλογή στην κοσμηματοποιία παγκοσμίως, με εξαιρετική ισορροπία μεταξύ αξίας και ανθεκτικότητας.

Ο χρυσός 750 είναι κράμα με καθαρότητα 750 τοις χιλίοις (75,0 %), ισοδύναμο 18 καρατίων — η πιο διαδεδομένη ποιότητα στην αγορά κοσμημάτων και ωρολογίων παγκοσμίως.

Ο χρυσός 900 είναι κράμα με καθαρότητα 900 τοις χιλίοις (90 %), αντίστοιχο με 21,6 καράτια — ιστορικός κανόνας για τα κυκλοφορούντα νομίσματα Ευρώπης και Αμερικής κατά τον 19ο και 20ό αιώνα.

Ο χρυσός 916 αντιστοιχεί σε καθαρότητα 916,6 χιλιοστών (22 από 24 καράτια) και αποτελεί το κράμα των μεγάλων επενδυτικών νομισμάτων — Κρύγκερραντ, Sovereign, American Eagle — καθώς και του παραδοσιακού κοσμηματολογικού χρυσού 22 καρατίων στη Μέση Ανατολή και την Ασία.

Ως χρυσός κοσμημάτων νοούνται τα κράματα χρυσού που προορίζονται για την κατασκευή κοσμημάτων· η περιεκτικότητά τους αποδίδεται σε καράτια ή σε χιλιοστά καθαρού χρυσού.

Ως χρυσός συγκρούσεων χαρακτηρίζεται ο χρυσός που εξορύσσεται σε εμπόλεμες ζώνες ή περιοχές κρίσης, όταν τα κέρδη από την πώλησή του τροφοδοτούν ένοπλες ομάδες, εγκληματικά δίκτυα ή παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η χυτή ράβδος κατασκευάζεται με έκχυση λιωμένου πολύτιμου μετάλλου σε ατσάλινο καλούπι· η χαρακτηριστική τραχιά, ελαφρώς ακανόνιστη επιφάνεια που προκύπτει μετά την ψύξη είναι άμεσο αποτέλεσμα αυτής της παμπάλαιας τεχνικής χύτευσης.

Το υπερτίμημα (Agio) είναι η διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς ενός φυσικού πολύτιμου μετάλλου (νόμισμα ή ράβδος) και της τρέχουσας τιμής spot — δηλαδή το κόστος πέραν της καθαρής αξίας μετάλλου.

Το Κρύγκερραντ της Νότιας Αφρικής κυκλοφορεί σε τέσσερα επίσημα βάρη – 1 oz, ½ oz, ¼ oz και 1/10 oz – με κοινή περιεκτικότητα 916,7/1000 (22 καράτια) σε όλες τις υποδιαιρέσεις.

Η υποδιαίρεση μιας ράβδου χρυσού ορίζει το τυποποιημένο της βάρος και επηρεάζει άμεσα το υπερτίμημα που καταβάλλεται, τη ρευστότητα στη δευτερογενή αγορά και την καταλληλότητα για κάθε στρατηγική επένδυσης.

Η τιμή των πολύτιμων μετάλλων διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση προσφοράς — παραγωγή ορυχείων, ανακύκλωση, πωλήσεις κεντρικών τραπεζών — και ζήτησης — κοσμήματα, βιομηχανία, επενδύσεις — σε συνδυασμό με τον τεράστιο υπέργειο αποθεματικό όγκο.