Responsible Gold / Υπεύθυνη προμήθεια
Επίσης: Χρυσός υπεύθυνης προέλευσης, Δεοντολογικός χρυσός, Responsible Sourcing, Χρυσός απαλλαγμένος από συγκρούσεις
Ως Responsible Gold νοείται ο χρυσός που, καθ' όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού, παράγεται και διακινείται τηρώντας ελάχιστα ηθικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Σας αρέσουν όσα βλέπετε και διαβάζετε;
Δουλεύουμε καθημερινά ώστε το preciousmetalprices.com να παραμένει γρήγορο, καθαρό και δωρεάν: καμία συνδρομή, κανένα διαφημιστικό μπάνερ, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές της αγοράς. Αν σας φανεί χρήσιμο, η καλύτερη ευχαριστία είναι μια κοινοποίηση. Κάθε φορά που το προωθείτε, κάποιος άλλος επενδυτής μας βρίσκει και το έργο συνεχίζεται. 💛
Σας αρέσουν όσα βλέπετε και διαβάζετε;
Δουλεύουμε καθημερινά ώστε το preciousmetalprices.com να παραμένει γρήγορο, καθαρό και δωρεάν: καμία συνδρομή, κανένα διαφημιστικό μπάνερ, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές της αγοράς. Αν σας φανεί χρήσιμο, η καλύτερη ευχαριστία είναι μια κοινοποίηση. Κάθε φορά που το προωθείτε, κάποιος άλλος επενδυτής μας βρίσκει και το έργο συνεχίζεται. 💛
Ο όρος Responsible Gold (χρυσός υπεύθυνης προέλευσης) αναφέρεται σε φυσικό χρυσό για τον οποίο ολόκληρη η διαδρομή εφοδιασμού – ξεκινώντας από το μεταλλείο, περνώντας από το διυλιστήριο πολύτιμων μετάλλων και καταλήγοντας στο τελικό αντικείμενο – έχει πιστοποιηθεί ότι σέβεται ηθικούς, κοινωνικούς και οικολογικούς κανόνες. Επιδίωξη είναι να μείνει έξω από τον κύκλο της αγοράς χρυσού ο χρυσός συγκρούσεων, αλλά και κάθε καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η παιδική εργασία και οι σκοτεινές χρηματοδοτικές ροές.
Γιατί χρειάστηκε
Πολλά χρυσωρυχεία λειτουργούν σε περιοχές με πολιτική αστάθεια, όπου τα κέρδη από τον χρυσό ενδέχεται να τροφοδοτούν ένοπλες αναμετρήσεις – πρόκειται για τον αποκαλούμενο «χρυσό των συγκρούσεων» ή «ματωμένο χρυσό». Ως απάντηση, διεθνείς φορείς και επαγγελματικές ενώσεις θέσπισαν δεσμευτικές διαδικασίες δέουσας επιμέλειας (due diligence) που εφαρμόζονται σε κάθε κρίκο της αλυσίδας.
Τα βασικά πλαίσια πιστοποίησης
| Πρότυπο / Πρωτοβουλία | Φορέας έκδοσης | Ουσία |
|---|---|---|
| LBMA Responsible Gold Guidance | London Bullion Market Association | Δεσμευτικό για κάθε διυλιστήριο με πιστοποίηση LBMA· καλύπτει ζώνες συγκρούσεων, ξέπλυμα και ανθρώπινα δικαιώματα |
| OECD Due Diligence Guidance | ΟΟΣΑ | Διεθνές πλαίσιο για ορυκτά προερχόμενα από ζώνες συγκρούσεων και υψηλού κινδύνου (CAHRA) |
| Responsible Gold Mining Principles (RGMPs) | World Gold Council | Εννέα αρχές για τα μεταλλεία: περιβάλλον, δικαιώματα εργαζομένων, τοπικές κοινωνίες, διακυβέρνηση |
| RJC Code of Practices | Responsible Jewellery Council | Πιστοποίηση μεταλλείων, εμπόρων και κοσμηματοπωλών – περιλαμβάνει και τη λευκόχρυσο και το παλλάδιο |
| Fairtrade Gold Standard | Fairtrade International | Στόχευση στα βιοτεχνικά και μικρής κλίμακας μεταλλεία (ASM)· εγγυημένη κατώτατη τιμή και πριμοδότηση |
Ποια σημεία ελέγχονται
- Μεταλλείο / πρωτογενής εξόρυξη – νομιμότητα αδειών, εργασιακές συνθήκες, σχέσεις με τις τοπικές κοινότητες, περιβαλλοντικοί όροι
- Μετακίνηση doré – τήρηση αλυσίδας τεκμηρίωσης (chain of custody) και αποκλεισμός παράνομων ενδιάμεσων
- Διύλιση στο διυλιστήριο – η καρδιά της δέουσας επιμέλειας· τα διυλιστήρια LBMA ελέγχονται κάθε χρόνο από ανεξάρτητους ελεγκτές
- Εμπορία και επεξεργασία – οι έμποροι και τα νομισματοκοπεία πρέπει να επιλέγουν κατά προτεραιότητα πιστοποιημένους προμηθευτές
- Τελικό προϊόν – οι ράβδοι χρυσού και τα νομίσματα bullion με το καθεστώς LBMA Good Delivery αποτελούν το μέτρο σύγκρισης της υπεύθυνης προμήθειας
Responsible Sourcing και Fairtrade Gold: πού διαφέρουν
Το Responsible Sourcing λειτουργεί ως ευρεία ομπρέλα που καλύπτει τη βιομηχανική αλυσίδα στο σύνολό της. Αντίθετα, ο χρυσός Fairtrade στοχεύει αποκλειστικά στα βιοτεχνικά και μικρής κλίμακας μεταλλεία (Artisanal and Small-scale Mining, ASM), προσθέτοντας μια πριμοδότηση Fairtrade. Οι δύο προσεγγίσεις δεν ανταγωνίζονται, αλλά συμπληρώνει η μία την άλλη, εξυπηρετώντας διαφορετικά κομμάτια της αγοράς.
Τι σημαίνει για τον ιδιώτη επενδυτή
Όποιος προμηθεύεται φυσικό χρυσό – ράβδους χρυσού, Κρύγκερραντ ή άλλα προϊόντα επενδυτικού χρυσού – ωφελείται έμμεσα από το πλέγμα του Responsible Gold, αφού όλοι οι μεγάλοι παραγωγοί (Heraeus, PAMP Suisse, Valcambi, Argor-Heraeus κ.λπ.) φέρουν πιστοποίηση LBMA και υποβάλλονται σε ετήσιο έλεγχο. Μια ρητή ένδειξη «Responsible Gold» πάνω στο κομμάτι σπανίζει· εκείνο που μετράει είναι το καθεστώς LBMA Good Delivery του διυλιστηρίου ή η πιστοποίηση RJC.
Στην Κύπρο, ο επενδυτικός χρυσός (ράβδοι και αναγνωρισμένα νομίσματα επενδυτικού χρυσού) απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ βάσει του ειδικού καθεστώτος επενδυτικού χρυσού του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000, σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 344 επ.). Ο άργυρος, η λευκόχρυσος και το παλλάδιο δεν εμπίπτουν σε αυτή την απαλλαγή και βαρύνονται με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 19 %. Οι απαιτήσεις υπεύθυνης προμήθειας ελάχιστα επηρεάζουν την τρέχουσα τιμή χρυσού, ενδέχεται όμως να ανεβάσουν οριακά το κόστος προμήθειας των διυλιστηρίων. Την αξία τήξης του δικού σας χρυσού μπορείτε να την υπολογίσετε με τον υπολογιστή αξίας τήξης.
Σύνοψη
Το Responsible Gold δεν είναι ένα ξεχωριστό σήμα, αλλά ένα σύνολο προτύπων, ελέγχων και υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που εγγυάται ότι ο φυσικός χρυσός ούτε χρηματοδοτεί συγκρούσεις ούτε εξορύσσεται εις βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή του περιβάλλοντος. Όσοι το θεωρούν σημαντικό, καλό είναι να αναζητούν παραγωγούς με πιστοποίηση LBMA ή ρητές πιστοποιήσεις Fairtrade και RJC.
Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή. Πηγές: Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy/tax), ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy), LBMA, OECD, EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).