Κρύγκερραντ

Το Κρύγκερραντ κατέχει έναν ιδιαίτερο τίτλο: είναι το χρυσό νόμισμα με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία και ταυτόχρονα το πρώτο που κόπηκε αποκλειστικά για να κρατούν οι ιδιώτες χρυσό στα χέρια τους. Από το 1967, όταν η Rand Refinery και το South African Mint το παρουσίασαν, άνοιξε τον δρόμο για ολόκληρη τη σύγχρονη αγορά των νομισμάτων bullion.

Γιατί 22 καράτια

Ο σχεδιασμός του Κρύγκερραντ ξεκίνησε από μια πρακτική σκέψη: ένα νόμισμα που θα περνάει από χέρι σε χέρι πρέπει να αντέχει τη φθορά. Γι' αυτό δεν κόπηκε σε καθαρό χρυσό αλλά σε κράμα 22 καρατίων, δηλαδή σε καθαρότητα 916,7/1000, με τον υπόλοιπο χαλκό να σκληραίνει την επιφάνεια και να χαρίζει το γνώριμο θερμό, κοκκινωπό χρώμα. Το κλειδί για τον επενδυτή είναι ότι η περιεκτικότητα σε χρυσό δεν μειώνεται: η έκδοση της μίας ουγκιάς περιέχει ακριβώς μία ουγκιά troy καθαρού μετάλλου, ενώ ο χαλκός απλώς ανεβάζει το ολικό βάρος στα περίπου 33,93 γραμμάρια.

Το νόμισμα κυκλοφορεί σε τέσσερα μεγέθη — 1 oz, 1/2 oz, 1/4 oz και 1/10 oz — ώστε να ταιριάζει τόσο σε μεγάλες αγορές όσο και σε τακτική, μικρή αποταμίευση.

Το όνομα και η όψη

Η ονομασία ενώνει δύο στοιχεία της νοτιοαφρικανικής ταυτότητας: τον Paul Kruger, τελευταίο πρόεδρο της παλαιάς Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής, του οποίου το πορτραίτο κοσμεί την εμπρόσθια όψη, και το Rand, το εθνικό νόμισμα. Στην οπίσθια όψη στέκεται το springbok, η αντιλόπη-έμβλημα της χώρας. Αυτή η αναγνωρίσιμη εικόνα βοήθησε το νόμισμα να καθιερωθεί ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς.

Φορολογική μεταχείριση στην Κύπρο

Στην Κύπρο το Κρύγκερραντ κατατάσσεται στον επενδυτικό χρυσό και συνεπώς η αγορά του απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ, βάσει του ειδικού καθεστώτος επενδυτικού χρυσού του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000, σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 344 επ.). Η ίδια απαλλαγή δεν επεκτείνεται στον άργυρο, την πλατίνα ή το παλλάδιο, που επιβαρύνονται με τον κανονικό συντελεστή 19 %.

Στην πλευρά των κερδών, ο επενδυτής βρίσκει επίσης ένα φιλικό πλαίσιο: ο κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) βαραίνει αποκλειστικά την ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο. Ένα φυσικό νόμισμα όπως το Κρύγκερραντ είναι κινητή περιουσία και δεν υπόκειται σε τέτοιον φόρο — δεν υπάρχει περίοδος διακράτησης ούτε «κερδοσκοπική προθεσμία», και η περιστασιακή πώληση από ιδιώτη δεν φορολογείται. Προσοχή μόνο στους κανόνες κατά της νομιμοποίησης εσόδων (Ν.188(Ι)/2007, εποπτεία ΜΟΚΑΣ): για συναλλαγές από 10.000 € ισχύει ταυτοποίηση, ενώ από τον Δεκέμβριο 2024 οι πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 € απαγορεύονται.

Πρακτική χρήση

Χάρη στην τεράστια διάδοσή του, το Κρύγκερραντ αγοράζεται και ρευστοποιείται σχεδόν παντού, με χαμηλό υπερτίμημα πάνω από την τιμή spot λόγω των τεράστιων ποσοτήτων κοπής. Την τρέχουσα αξία μιας ουγκιάς την υπολογίζετε εύκολα με τον υπολογιστή χρυσού, εφαρμόζοντας μία ουγκιά troy στην ισχύουσα τιμή χρυσού. Σε μεταχειρισμένα τεμάχια, επειδή βάρος, διάμετρος και πάχος είναι αυστηρά τυποποιημένα, ένας γρήγορος έλεγχος γνησιότητας νομισμάτων δίνει σιγουριά πριν την αγορά.

Με λίγα λόγια

Ανθεκτικό λόγω του κράματος 22 καρατίων, αναγνωρίσιμο παγκοσμίως και με ακριβώς μία ουγκιά troy χρυσού στη μεγάλη του έκδοση, το Κρύγκερραντ παραμένει ο πιο απλός τρόπος να μπει κανείς στον φυσικό χρυσό — και στην Κύπρο συνδυάζει αυτή την ευκολία με απαλλαγή ΦΠΑ και μηδενική φορολόγηση του κέρδους πώλησης.

Πηγές: Rand Refinery (randrefinery.com), Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy).