Λευκόχρυσος με νικέλιο

Ο λευκόχρυσος με νικέλιο δημιουργείται όταν στον κίτρινο χρυσό προστίθενται νικέλιο, ψευδάργυρος και συχνά λίγος χαλκός ή παλλάδιο. Καθοριστικό ρόλο παίζει το νικέλιο, το οποίο σε αναλογία περίπου 8–14 % δρα ως ισχυρός αποχρωματιστής και «σβήνει» τον κιτρινωπό τόνο του μετάλλου. Ωστόσο, αμέσως μετά την κραμάτωση η επιφάνεια διατηρεί μια αχνή κρεμ ή υποκίτρινη απόχρωση· για τον λόγο αυτό τα περισσότερα κοσμήματα από νικελιούχο λευκόχρυσο περνούν από επιροδίωση, δηλαδή καλύπτονται με ένα εξαιρετικά λεπτό στρώμα ροδίου που δίνει το τελικό λαμπερό λευκό.

Καθαρότητες και σύσταση

Στην αγορά κυριαρχούν δύο τίτλοι: ο χρυσός 585 (14 καράτια) και ο χρυσός 750 (18 καράτια). Σε ένα κράμα 585, τα 58,5 μέρη στα εκατό είναι καθαρός χρυσός και τα υπόλοιπα κατανέμονται σε νικέλιο (περ. 10–14 %), ψευδάργυρο (περ. 4–8 %) και χαλκό. Για τον προσδιορισμό της υλικής αξίας μετράει αποκλειστικά η ποσότητα του καθαρού χρυσού· τα στοιχεία κραμάτωσης δεν έχουν αξία πολύτιμου μετάλλου, όπως δείχνει ο υπολογιστής αξίας τήξης.

Αλλεργίες και ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το νικέλιο συγκαταλέγεται στις πιο κοινές αιτίες αλλεργικής δερματίτιδας εξ επαφής. Η ευρωπαϊκή Οδηγία περί νικελίου (94/27/ΕΚ, σήμερα ενταγμένη στον Κανονισμό REACH) θέτει ανώτατο όριο απελευθέρωσης 0,5 μικρογραμμαρίων ανά τετραγωνικό εκατοστό την εβδομάδα για αντικείμενα σε παρατεταμένη επαφή με το δέρμα. Κόσμημα που ξεπερνά αυτό το όριο δεν μπορεί να διατεθεί νόμιμα στην ενιαία αγορά. Η επιροδίωση περιορίζει δραστικά αυτή την απελευθέρωση, όμως όταν το προστατευτικό στρώμα φθαρεί με τον χρόνο, το δέρμα μπορεί ξανά να έρθει σε επαφή με το υποκείμενο κράμα.

Ως πιο φιλική προς το δέρμα λύση έχει επικρατήσει ο λευκόχρυσος με παλλάδιο, ο οποίος δεν περιέχει καθόλου νικέλιο και προτιμάται ευρέως εντός της ΕΕ.

Ιδιότητες και κατεργασία

Το νικέλιο ενισχύει τη σκληρότητα και την αντοχή σε εφελκυσμό, καθιστώντας τον νικελιούχο λευκόχρυσο κατάλληλο για λεπτά δεσίματα πετρών και τεχνικές pavé. Την ίδια στιγμή μειώνει την ολκιμότητα: το υλικό γίνεται πιο εύθραυστο σε σχέση με τα κράματα παλλαδίου και απαιτεί εμπειρία στη συγκόλληση και τη στίλβωση.

Η υλική αξία κάθε κομματιού λευκόχρυσου υπολογίζεται πάνω στην τρέχουσα τιμή του χρυσού, την οποία μπορείτε να παρακολουθήσετε ζωντανά και να μετατρέψετε μέσω του υπολογιστή χρυσού.

Φορολογική διάσταση στην Κύπρο

Ο νικελιούχος λευκόχρυσος είναι κατά κανόνα κοσμηματικός χρυσός και δεν θεωρείται επενδυτικός χρυσός· κατά την αγορά κοσμημάτων στην Κύπρο εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 19 % βάσει του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000 (η απαλλαγή του επενδυτικού χρυσού αφορά μόνο ράβδους και αναγνωρισμένα επενδυτικά νομίσματα καθαρότητας ≥ 995/≥ 900). Το ενδεχόμενο κέρδος από την περιστασιακή πώληση κοσμημάτων από ιδιώτη δεν φορολογείται: ο κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) επιβάλλεται αποκλειστικά σε ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο, ενώ τα πολύτιμα μέταλλα είναι κινητή περιουσία χωρίς περίοδο διακράτησης. Οι έμποροι πολύτιμων μετάλλων παραμένουν υπόχρεες οντότητες κατά του ξεπλύματος χρήματος (Ν.188(Ι)/2007, εποπτεία ΜΟΚΑΣ), ενώ από τον Δεκέμβριο 2024 απαγορεύονται οι πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 €.

Με λίγα λόγια

Ο λευκόχρυσος με νικέλιο είναι οικονομικός, ανθεκτικός και ευρύτατα διαθέσιμος, φέρει όμως ουσιαστικό αλλεργικό ρίσκο. Για ευαίσθητο δέρμα ή για κοσμήματα καθημερινής χρήσης προτιμότερος είναι ο λευκόχρυσος με παλλάδιο ή τα επιροδιωμένα κομμάτια με τακτική ανανέωση της επίστρωσης.

Πηγές: EUR-Lex (Οδηγία 94/27/ΕΚ), Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy), περί ΦΠΑ Νόμος Ν.95(Ι)/2000. Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή.