Nikkel-witgoud
Ook: Nikkelwitgoud, Nickel-White Gold
Nikkel-witgoud is een goudlegering waarbij nikkel als primair ontkleuringsmetaal wordt ingezet om het geelgoud een zilverwitte kleur te geven.
Nikkel-witgoud ontstaat wanneer geelgoud met nikkel, zink en soms koper of palladium wordt gelegeerd. Het nikkelaandeel van doorgaans 8–14 % neemt de hoofdtaak van de ontkleuring op zich: nikkel is een sterk blekend metaal dat de gele kleur van het goud effectief onderdrukt. Toch oogt het oppervlak vers gelegeerd licht gelig of crèmekleurig – daarom worden de meeste sieraden van nikkel-witgoud tot slot gerhodineerd, oftewel met een dunne rhodiumlaag overtrokken.
Samenstelling en fijngehalten
De meest voorkomende legeringen zijn 585 goud (14 karaat) en 750 goud (18 karaat). Bij 585 nikkel-witgoud bestaat de legering voor 58,5 % uit puur goud, de rest verdeelt zich over nikkel (ca. 10–14 %), zink (ca. 4–8 %) en koper. Bij de smeltwaardecalculator wordt steeds het fijngoudaandeel als basis genomen – het nikkelaandeel heeft geen edelmetaalwaarde.
| Fijngehalte | Goudaandeel | Typische toevoegingen |
|---|---|---|
| 333 (8 karaat) | 33,3 % | Ni, Zn, Cu |
| 585 (14 karaat) | 58,5 % | Ni, Zn, Cu |
| 750 (18 karaat) | 75,0 % | Ni, Zn, (Pd) |
Allergieprobleem en EU-regelgeving
Nikkel is een van de meest voorkomende veroorzakers van contactallergieën. De EU-nikkelrichtlijn (94/27/EG, tegenwoordig verankerd in de REACH-verordening) beperkt de nikkelafgifte uit voorwerpen die langdurig met de huid in aanraking komen tot 0,5 microgram per vierkante centimeter per week. Sieraden die deze grenswaarde overschrijden, mogen in de EU niet worden verhandeld. Het rhodineren vermindert de nikkelafgifte aanzienlijk – zodra de laag is versleten, kan er echter direct huidcontact met het onderliggende metaal ontstaan.
Als allergiearm alternatief heeft palladium-witgoud zich gevestigd, dat zonder nikkel uitkomt en in de EU over het algemeen de voorkeur krijgt.
Verwerking en eigenschappen
Nikkel verhoogt de hardheid en treksterkte van de legering, waardoor nikkel-witgoud bijzonder geschikt is voor fijne zettingen en pavé-sieraden. Tegelijk verlaagt het hoge nikkelaandeel de ductiliteit – het materiaal is brosser dan vergelijkbare palladium-witgoud-legeringen en vereist bij het solderen en polijsten ervaring.
De actuele goudprijs – basis voor de materiaalwaardeberekening van elk witgouden stuk – toont de goudcalculator in realtime.
Kort samengevat
Nikkel-witgoud is voordelig, hard en wijdverbreid, maar draagt een reëel allergiepotentieel in zich. Wie een gevoelige huid heeft of sieraden voor dagelijks dragen zoekt, kan het beste palladium-witgoud of gerhodineerde sieraden met regelmatige opfrissing verkiezen.