Witgoud
Ook: White Gold, Or blanc
Witgoud is een goudlegering waaraan witte metalen zoals palladium, nikkel of zilver worden toegevoegd om de kenmerkende zilverachtig-witte kleur te verkrijgen.
Witgoud is geen zelfstandige metaalsoort, maar een goudlegering waarbij zuiver goud (fijngoud 999) met een of meer witte metalen wordt versmolten totdat de legering een zilverachtig-witte kleur aanneemt. Het goudgehalte bepaalt daarbij het karaat-fijngehalte en – in combinatie met de actuele goudprijs – de materiaalwaarde van het stuk. Witgoud is tegenwoordig het meest gebruikte materiaal voor verlovings- en trouwringen in West-Europa.
Samenstelling en legeringssystemen
In principe onderscheidt men twee hoofdsystemen:
| Legeringstype | Wit metaal / metalen | Typisch fijngehalte | Rhodineren nodig? |
|---|---|---|---|
| Palladium-witgoud | Palladium (8–13 %), zilver | 750 (18 kt) | Nee / optioneel |
| Nikkel-witgoud | Nikkel (8–14 %), koper, zink | 585 (14 kt) of 750 | Ja (standaard) |
| Palladium-nikkel-mix | Pd + Ni + Cu | 750 | Meestal ja |
Palladium-witgoud (ook wel "nikkelvrij") geldt als de hoogwaardigere variant: palladium geeft de legering een natuurlijke witte kleur en is hypoallergeen. Het nadeel is de hogere materiaalprijs, omdat palladium tot de platinagroepmetalen behoort en op de edelmetaalbeurs afzonderlijk wordt verhandeld.
Nikkel-witgoud is goedkoper te vervaardigen, maar nikkel kan bij gevoelige personen contactallergieën veroorzaken. De EU-nikkelregels (oorspronkelijk Richtlijn 94/27/EG, tegenwoordig verankerd in bijlage XVII van de REACH-verordening) beperken de nikkelafgifte bij sieraden tot 0,5 µg/cm²/week. Daarom worden nikkel-witgoudsieraden tegenwoordig routinematig gerhodineerd.
Rhodineren
Omdat geen enkele witgoudlegering de verblindend witte glans van platina of zilver van nature bereikt, worden de meeste witgoudsieraden voorzien van een dunne rhodiumlaag – een techniek die rhodineren wordt genoemd. Rhodium is het helderste en hardste van de platinagroepmetalen en zorgt voor een spiegelglad, krasvast oppervlak.
De rhodiumlaag is doorgaans 0,05–0,5 µm dik. Hij slijt door dagelijks gebruik, waardoor het opfrissen elke 1–3 jaar bij de juwelier gebruikelijk is.
Fijngehalten en stempeling
750 witgoud = 750 ‰ goud = 18 karaat (75,0 % Au)
585 witgoud = 585 ‰ goud = 14 karaat (58,5 % Au)
375 witgoud = 375 ‰ goud = 9 karaat (37,5 % Au)
In Nederland en de EU moeten gouden sieraden het fijngehalte als keurstempel dragen (bijv. "750" of "18K"). Het eigenlijke goudaandeel kan via de actuele goudprijs en de smeltwaardecalculator worden bepaald – een nuttig aanknopingspunt bij inkoop of verkoop van oud goud.
Afbakening ten opzichte van vergelijkbare materialen
- Platina: van nature wit, dichter (ca. 21,4 g/cm³), duurder, geen rhodiumlaag nodig.
- Zilver: zilverwit, maar zonder goudaandeel, duidelijk goedkoper, loopt aan (aanlopen/tarnish).
- Nieuwzilver: bevat geen zilver, is een koper-nikkel-zinklegering – ondanks de misleidende naam.
- Witgoud is dus altijd echt gouden sieraad met een gedefinieerd goudgehalte en bijbehorende materiaalwaarde.
Materiaalwaarde en inkoop
Bij inkoop van witgoudsieraden wordt uitsluitend het goudaandeel vergoed – de legeringsmetalen (palladium, nikkel, zilver) spelen bij de inkoopprijs meestal een ondergeschikte rol, omdat de hoeveelheden gering zijn. Met de smeltwaardecalculator kan de theoretische metaalwaarde snel worden bepaald. De actuele materiaalprijs voor palladiumlegeringen toont de palladiumprijs.
Let op: deze tekst dient uitsluitend ter feitelijke informatie en vormt geen belasting- of beleggingsadvies.
Kort samengevat
Witgoud is geelgoud met toegevoegde witte metalen – meestal palladium of nikkel – en draagt altijd een fijngehaltestempel (750, 585 enzovoort). Het typische zilverachtig-witte hoogglansoppervlak ontstaat bij de meeste legeringen pas door een aangebrachte rhodiumlaag, die na verloop van tijd slijt en kan worden vernieuwd.