Fijngehalte
Ook: Fijnheid, Zuiverheidsgraad, Fijngoudgehalte, Karaat
Het fijngehalte geeft aan hoeveel zuiver edelmetaal er in een legering zit – uitgedrukt in duizendsten (bv. 999) of in karaat (bv. 585 = 14 karaat).
Het fijngehalte – ook fijnheid genoemd – beschrijft het aandeel van het zuivere edelmetaal in een legering. Zuivere edelmetalen zijn voor veel doeleinden te zacht, daarom worden ze met andere metalen (zoals koper, zilver of palladium) gemengd. Het fijngehalte zegt hoe hoog het aandeel van het eigenlijke edelmetaal in dat mengsel is.
Twee weergaven: duizendsten en karaat
Er bestaan twee gebruikelijke schrijfwijzen:
- Promille / duizendsten: 999 betekent dat 999 van de 1000 delen fijngoud zijn – dus 99,9%. Deze aanduiding staat tegenwoordig op vrijwel alle baren en beleggingsmunten.
- Karaat (bij goud): hier is 24 karaat = 100% fijngoud. 18 karaat komt overeen met 18/24 = 750/1000.
De belangrijkste goudlegeringen in het kort:
| Karaat | Fijngehalte | Fijngoudaandeel |
|---|---|---|
| 24 kt | 999 | 99,9% |
| 22 kt | 916 | 91,6% |
| 18 kt | 750 | 75,0% |
| 14 kt | 585 | 58,5% |
| 8 kt | 333 | 33,3% |
Waarom het fijngehalte de waarde bepaalt
De materiaalwaarde van een sieraad hangt direct af van het fijngehalte. Een 585 gouden ring bevat slechts 58,5% fijngoud – de rest is koper en zilver, dat nauwelijks iets bijdraagt aan de edelmetaalwaarde. Om de zuivere metaalwaarde (de smeltwaarde) te berekenen, vermenigvuldigt men het gewicht met het fijngehalte en de actuele goudprijs. Precies dat doet de smeltwaardecalculator automatisch – ook voor gemengde partijen van 333, 585 en 750 goud.
Fijngehaltestempel (keurstempel)
Edelmetaalwaren mogen worden voorzien van een keurstempel die het fijngehalte aanduidt – bijvoorbeeld „750" voor 18-karaats goud of „925" voor sterlingzilver. In Nederland houdt een onafhankelijk waarborginstituut toezicht op de keuring; het aangegeven fijngehalte moet in overeenstemming zijn met de werkelijkheid. Bij tandgoud ontbreekt de keurstempel meestal geheel; hier helpt de gespecialiseerde tandgoudcalculator, die uitgaat van typische legeringen tussen 750 en 900.
Kort onthouden
Het fijngehalte is de sleutel tot de materiaalwaarde: zonder dit gehalte kan uit gewicht en dagprijs geen betrouwbare waarde worden afgeleid. Wie sieraden of breukgoud wil taxeren, moet altijd eerst het fijngehalte bepalen – via de keurstempel of een deskundige controle.