Μετάλλια

Το μετάλλιο ανήκει στις αρχαιότερες κατηγορίες τιμητικών και αναμνηστικών αντικειμένων από μέταλλο. Σε αντιδιαστολή με τα νομίσματα bullion ή τα νομίσματα κυκλοφορίας, ένα μετάλλιο δεν αποτελεί νόμιμο μέσο πληρωμής και δεν φέρει τυπωμένη ονομαστική αξία. Έτσι η αξία του καθορίζεται μόνο από τρεις παράγοντες: την καθαρότητα του μετάλλου, τη δεξιοτεχνία της κατασκευής και τη σπανιότητά του ως συλλεκτικού κομματιού.

Παραγωγή και καθαρότητες

Στην πλειονότητά τους τα μετάλλια κόβονται από καθαρό χρυσό ή καθαρό ασήμι σε ποιότητα 999/1000. Παράλληλα κυκλοφορούν κράματα ασημιού 925/1000 (ασήμι sterling), ενώ συναντώνται και επιχρυσωμένες εκδόσεις με λεπτό στρώμα χρυσού πάνω σε φθηνότερη βάση. Νομισματοκοπεία κρατών, ιδιωτικά διυλιστήρια και συλλεκτικοί εκδότες παράγουν τα κομμάτια σε τυποποιημένα βάρη:

Την αξία τήξης ενός μεταλλίου την υπολογίζετε οποιαδήποτε στιγμή από το μικτό βάρος, την καθαρότητα και την τρέχουσα τιμή χρυσού ή τιμή ασημιού.

Πού διαφέρει από το νόμισμα

Η ουσιαστική νομική διάκριση αφορά την ιδιότητα του νόμιμου χρήματος. Το νόμισμα φέρει κρατικά εγγυημένη ονομαστική αξία (για παράδειγμα 100 ευρώ) και γίνεται δεκτό ως μέσο πληρωμής. Το μετάλλιο, αντίθετα, είναι ιδιωτική κοπή ή κρατικό αναμνηστικό αντικείμενο χωρίς κυκλοφοριακή ισχύ. Η διαφορά αυτή έχει και φορολογικές προεκτάσεις. Στην Κύπρο τα νομίσματα και οι ράβδοι επενδυτικού χρυσού απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ βάσει του ειδικού καθεστώτος επενδυτικού χρυσού του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000, σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 344 επ.) — δείτε και τον επενδυτικό χρυσό. Τα χρυσά μετάλλια δεν έχουν ονομαστική αξία, ωστόσο μπορούν να καλυφθούν από την ίδια απαλλαγή ως χρυσές πλάκες ή ράβδοι, εφόσον η καθαρότητά τους είναι τουλάχιστον 995/1000. Σε χαμηλότερες καθαρότητες (π.χ. 925/1000) εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 19 % που ισχύει στην Κύπρο. Για τα ασημένια μετάλλια ισχύει πάντοτε ο συντελεστής των 19 %, αφού ο άργυρος δεν εμπίπτει στην απαλλαγή του επενδυτικού χρυσού. Ως προς το κέρδος από μεταπώληση: τα πολύτιμα μέταλλα είναι κινητή περιουσία και δεν υπόκεινται στον κυπριακό Φόρο Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980), ο οποίος βαρύνει μόνο ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο· δεν υφίσταται περίοδος διακράτησης ούτε κερδοσκοπική προθεσμία. (Δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή — κατά περίπτωση απευθυνθείτε σε ειδικό ή στο Τμήμα Φορολογίας.)

Αποτίμηση και εξαγορά

Κατά την εξαγορά ο έμπορος ξεχωρίζει την καθαρή αξία του μετάλλου από μια πιθανή νομισματική προσαύξηση, την οποία αποδίδει σε σπάνιες ή περιζήτητες εκδόσεις. Μαζικές σειρές χωρίς ιδιαίτερο συλλεκτικό ενδιαφέρον αγοράζονται συνήθως στην αξία τήξης ή ελάχιστα πάνω από αυτήν. Το υπερτίμημα (agio) κατά την αγορά διαφέρει αισθητά ανάλογα με τον κατασκευαστή, το μέγεθος της έκδοσης και την ποιότητα της συσκευασίας. Σημειώστε ότι στην Κύπρο, σύμφωνα με τον Ν.188(Ι)/2007 (εποπτεία ΜΟΚΑΣ), οι πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 € απαγορεύονται από τον Δεκέμβριο 2024 και απαιτούν ιχνηλατήσιμο μέσο πληρωμής.

Με μια ματιά

Το μετάλλιο από πολύτιμο μέταλλο ενώνει την υλική αξία της ουσίας του με τη σχεδιαστική ή ιστορική αξία του συλλεκτικού αντικειμένου. Η τιμή του ακολουθεί πρωτίστως την τρέχουσα αγορά του μετάλλου, την οποία προσδιορίζετε άμεσα μέσω του υπολογιστή αξίας τήξης.

Πηγές: Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy/tax), Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (centralbank.cy), ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).