Καράτι (βάρος / διαμάντι)

Το μετρικό καράτι (σύμβολο: ct) είναι η καθιερωμένη διεθνώς μονάδα για τη μέτρηση του βάρους διαμαντιών, έγχρωμων πολύτιμων λίθων και μαργαριταριών. Κάθε καράτι ισούται με 0,2 γραμμάρια, ήτοι 200 χιλιοστόγραμμα. Η ονομασία της μονάδας έλκει την καταγωγή της από τους σπόρους της χαρουπιάς (Ceratonia siliqua): επειδή οι κόκκοι της παρουσίαζαν αξιοσημείωτα σταθερή μάζα, χρησιμοποιήθηκαν για πολλούς αιώνες ως πρακτικό μέτρο ζύγισης λίθων στα παζάρια της Ανατολικής Μεσογείου. Η τυποποίηση του μετρικού καρατιού το 1907 έθεσε τέλος στις τοπικές αποκλίσεις, ώστε σήμερα η μονάδα να είναι νομικά κατοχυρωμένη σχεδόν παντού.

Προσοχή: Το καράτι ως μονάδα βάρους (ct) δεν πρέπει να συγχέεται με το καράτι που δηλώνει την καθαρότητα του χρυσού. Το δεύτερο εκφράζει το ποσοστό καθαρού χρυσού μέσα σε ένα κράμα και δεν σχετίζεται καθόλου με μάζα ή βάρος.

Υποδιαίρεση και αντιστοιχίες

Κάθε καράτι χωρίζεται σε 100 πόντους (points), οπότε η μικρότερη τιμή που συναντάται στο εμπόριο ανέρχεται σε 0,01 ct, δηλαδή έναν πόντο. Η λεπτομερής αυτή κλιμάκωση δικαιολογείται από το γεγονός ότι ακόμη και ελάχιστη μεταβολή βάρους μπορεί να μετακινήσει σημαντικά την αξία ενός λίθου.

1 ct  = 0,2 g  = 200 mg
0,5 ct = 0,1 g = 100 mg
0,01 ct (1 πόντος) = 2 mg
1 g = 5 ct

Χρησιμοποιώντας τον μετατροπέα μονάδων μετατρέπετε άμεσα το βάρος από καράτια σε γραμμάρια, χιλιοστόγραμμα ή οποιαδήποτε άλλη μονάδα.

Τα «4 C» – το καράτι ως κριτήριο αξίας

Στην αγορά διαμαντιών το βάρος (Carat Weight) συγκαταλέγεται στα τέσσερα βασικά κριτήρια ποιότητας, τα λεγόμενα «4 C»:

1. Carat – το βάρος (ct)
2. Cut – η κοπή (αναλογίες και συμμετρία)
3. Colour – το χρώμα (διαβάθμιση D έως Z)
4. Clarity – η διαύγεια (εγκλείσματα και ατέλειες)

Το βάρος και μόνο δεν αρκεί για να καθορίσει την τελική τιμή. Ένας άριστα κομμένος και καθαρός λίθος του μισού καρατιού ενδέχεται να αποτιμηθεί υψηλότερα από έναν μέτριας κοπής λίθο του ενός καρατιού. Παρ' όλα αυτά, στα «στρογγυλά» μεγέθη (0,50 ct, 1,00 ct, 2,00 ct) η τιμή ανά καράτι εκτινάσσεται, καθώς η αγοραστική ζήτηση για αυτά τα ορόσημα είναι εντονότερη.

Εφαρμογή σε λοιπούς λίθους και μαργαριτάρια

Το μετρικό καράτι δεν αφορά αποκλειστικά τα διαμάντια· εφαρμόζεται εξίσου σε ρουμπίνια, σμαράγδια, ζαφείρια, περίδοτα και άλλους πολύτιμους λίθους, αλλά και στα μαργαριτάρια. Καθώς κάθε ορυκτό έχει τη δική του πυκνότητα, δύο λίθοι ίδιου βάρους ενός καρατιού μπορεί να διαφέρουν αισθητά σε όγκο: ένα ρουμπίνι του ενός καρατιού φαίνεται μικρότερο από ένα διαμάντι ίδιου βάρους. Στο εμπόριο μαργαριταριών ορισμένες αγορές διατηρούν παράλληλα και το παραδοσιακό ιαπωνικό μέτρο Momme.

Διαχωρισμός από τις μονάδες των πολύτιμων μετάλλων

Όσοι ασχολούνται με τα πολύτιμα μέταλλα συχνά μπερδεύουν το καράτι με τις μονάδες βάρους των ράβδων. Ας σημειωθεί ότι μία ουγγιά Troy των 31,1035 γραμμαρίων αντιστοιχεί σε περίπου 155,5 καράτια, όμως το μετρικό καράτι ανήκει στο σύστημα SI και βρίσκεται εκτός του συστήματος βαρών Troy ή Avoirdupois. Χρησιμοποιείται μόνο για λίθους και μαργαριτάρια και ποτέ για ράβδους ή νομίσματα. Για τον υπολογισμό της τιμής του χρυσού ή της αξίας τήξης ενός κοσμήματος το βάρος εκφράζεται σε γραμμάρια ή σε ουγγιές Troy.

Συνοπτικά

Το μετρικό καράτι (ct = 0,2 g) είναι η ακριβής, διεθνώς τυποποιημένη μονάδα βάρους των πολύτιμων λίθων και δεν ταυτίζεται με το καράτι που αφορά την καθαρότητα του χρυσού. Ακόμη και αποκλίσεις της τάξης του εκατοστού του καρατιού αρκούν για να μεταβάλουν αισθητά την εμπορική αξία ενός διαμαντιού.

Πηγές: Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών (BIPM), Gemological Institute of America (GIA) και International Gemological Institute (IGI). Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστά φορολογική ή νομική συμβουλή· για δεσμευτικές πληροφορίες στην Κύπρο απευθυνθείτε στο Τμήμα Φορολογίας (mof.gov.cy).