Γραμμάριο

Το γραμμάριο είναι η επίσημη βασική μονάδα μάζας του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων (SI) και ισούται με το ένα χιλιοστό του χιλιόγραμμου. Στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων το γραμμάριο κατέχει κεντρική θέση: τα μικρά ράβδια (1 g, 2 g, 5 g, 10 g), οι αγορές παλαιού χρυσού και κοσμημάτων, καθώς και οι υπολογισμοί αξίας τήξης εκφράζονται σχεδόν αποκλειστικά σε γραμμάρια. Με τον υπολογιστή αξίας τήξης μπορεί κανείς να εκτιμήσει σε δευτερόλεπτα την αξία παλαιού χρυσού ή ασημένιων κοσμημάτων ανά γραμμάριο.

Γραμμάριο και άλλες μονάδες στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων

Στα διεθνή κέντρα συναλλαγών — LBMA του Λονδίνου, COMEX της Νέας Υόρκης — ο χρυσός διαπραγματεύεται σε ουγγιές Troy (troy ounce, ozt). Μία ουγγιά Troy αντιστοιχεί ακριβώς σε 31,1034768 γραμμάρια. Καθώς η τιμή spot εκφράζεται πάντα ανά ουγγιά, η μετατροπή σε γραμμάρια αποτελεί το πρώτο πρακτικό βήμα για κάθε ιδιώτη επενδυτή.

Τρέχουσα τιμή χρυσού ανά γραμμάριο: διαιρέστε την τιμή ουγγιάς δια 31,1035 — ή χρησιμοποιήστε τον υπολογιστή χρυσού που εκτελεί την πράξη αυτόματα.

Τυπικά μεγέθη ράβδων σε γραμμάρια

Τα μικρά ράβδια χρυσού και αργύρου κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά σε πρότυπα γραμμικά μεγέθη:

• 1 g, 2 g, 5 g — εισαγωγικά ράβδια, συχνά σε μορφή πιστωτικής κάρτας (π.χ. CombiBar)
• 10 g, 20 g, 31,1 g (= 1 oz) — μεσαία μεγέθη για σταδιακή συσσώρευση
• 50 g, 100 g — συνήθεις επενδυτικές ράβδοι με χαμηλότερο σχετικό υπερτίμημα
• 250 g, 500 g, 1.000 g (= 1 kg) — εμπορικά ράβδια για θεσμικούς και μεγάλους επενδυτές

Γενικός κανόνας: όσο μικρότερο το ράβδο σε γραμμάρια, τόσο υψηλότερο το υπερτίμημα (agio) ως ποσοστό της καθαρής αξίας του μετάλλου. Ένας υπολογιστής τιμής αγοράς δείχνει τι αντίτιμο δίνουν οι έμποροι για δεδομένο βάρος σε γραμμάρια.

Τυπολόγιο μετατροπών σε γραμμάρια

Τιμή ανά γραμμάριο   = Τιμή ουγγιάς (spot) ÷ 31,1035
Καθαρό βάρος (g)     = Μεικτό βάρος (g) × Καθαρότητα (‰ ÷ 1000)
Αξία τήξης (€)       = Καθαρό βάρος (g) × Τιμή χρυσού ανά γραμμάριο (€/g)

Εφαρμογή στην αγορά παλαιού και οδοντιατρικού χρυσού

Κατά την εκτίμηση παλαιών κοσμημάτων, οδοντιατρικού χρυσού ή θραυσμένου χρυσού, το γραμμάριο αποτελεί τη βασική μονάδα υπολογισμού. Κρίσιμο δεν είναι το ολικό (μεικτό) βάρος, αλλά το καθαρό βάρος: ένα δαχτυλίδι 14 καρατίων (585 ‰) βάρους 10 g περιέχει υπολογιστικά μόνο 5,85 g καθαρού χρυσού. Ο υπολογιστής αργύρου ακολουθεί την ίδια μεθοδολογία για ασημένια αντικείμενα.

Φορολογικό πλαίσιο στην Κύπρο

Στην Κύπρο, ο επενδυτικός χρυσός (ράβδοι καθαρότητας τουλάχιστον 995 ‰ και αναγνωρισμένα νομίσματα επενδυτικού χρυσού) απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ βάσει του ειδικού καθεστώτος επενδυτικού χρυσού, Ν.95(Ι)/2000 (Ο περί ΦΠΑ Νόμος), σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 344 επ.). Ο άργυρος, η πλατίνα και το παλλάδιο υπόκεινται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 19 % (2026). Επιπλέον, η πώληση φυσικών πολύτιμων μετάλλων από ιδιώτη δεν φορολογείται ως κέρδος κεφαλαίου, καθώς ο Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) αφορά αποκλειστικά ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο. Δεν υπάρχει ελάχιστη περίοδος διακράτησης. Οι πληροφορίες αυτές δεν αποτελούν φορολογική ή νομική συμβουλή.

Εν συντομία

Το γραμμάριο είναι η καθολική μονάδα εργασίας στο ευρωπαϊκό εμπόριο πολύτιμων μετάλλων — από το ράβδο του ενός γραμμαρίου ως τη μεγάλη ράβδο του κιλού. Όποιος γνωρίζει την τρέχουσα τιμή ανά γραμμάριο και εφαρμόζει τον απλό τύπο (τιμή ουγγιάς ÷ 31,1035) μπορεί να αξιολογήσει άμεσα οποιαδήποτε αξία τήξης ή τιμή αγοράς.

Πηγές: BIPM (bipm.org), LBMA (lbma.org.uk), Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).