Τι νέο υπάρχει;
Χώρα
Κύπρος
België Ductiliteit
България Пластичност
Česko Tažnost
Danmark Duktilitet
Deutschland Duktilität
Eesti Venivus
Ελλάδα Ολκιμότητα
English Ductility
España Ductilidad
Suomi Sitkeys
France Ductilité
Hrvatska Duktilnost
Magyarország Nyújthatóság
Ireland Ductility
Italia Duttilità
Lietuva Plastiškumas
Luxembourg Ductilité
Latvija Kaļamība
Malta Duttilità
Nederland Ductiliteit
Polska Ciągliwość
Portugal Ductilidade
România Ductilitate
Slovensko Ťažnosť
Slovenija Duktilnost
Sverige Duktilitet
United Kingdom Ductility
Φυσική & Χημεία

Ολκιμότητα

Επίσης: Εκτατότητα, Επιμηκυνσιμότητα, Πλαστική παραμόρφωση

Η ολκιμότητα είναι η ικανότητα ενός μετάλλου να επιμηκύνεται πλαστικά υπό εφελκυσμό χωρίς θραύση — ιδιότητα που καθιστά τον χρυσό και τον άργυρο ιδανικά υλικά για νομίσματα, ράβδους και κοσμήματα.

Σας αρέσουν όσα βλέπετε και διαβάζετε;

Δουλεύουμε καθημερινά ώστε το preciousmetalprices.com να παραμένει γρήγορο, καθαρό και δωρεάν: καμία συνδρομή, κανένα διαφημιστικό μπάνερ, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές της αγοράς. Αν σας φανεί χρήσιμο, η καλύτερη ευχαριστία είναι μια κοινοποίηση. Κάθε φορά που το προωθείτε, κάποιος άλλος επενδυτής μας βρίσκει και το έργο συνεχίζεται. 💛

Ολκιμότητα — δωρεάν γραφικό ζωντανών τιμών προς κοινοποίηση από το preciousmetalprices.com
Θέμα

Η ολκιμότητα συγκαταλέγεται στις πλέον εντυπωσιακές μηχανικές ιδιότητες των πολύτιμων μετάλλων και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ο χρυσός και ο άργυρος χρησιμοποιούνται εδώ και χιλιετίες σε τόσες διαφορετικές εφαρμογές. Πρόκειται για την ικανότητα ενός υλικού να παραμορφώνεται μόνιμα — να εκτείνεται, να σχηματίζεται, να ελκύεται σε σύρμα — χωρίς ρήξη ή θραύση. Το αντίθετό της είναι η ψαθυρότητα: ψαθυρά υλικά όπως το γυαλί ή ο γκρίζος χυτοσίδηρος αστοχούν απότομα υπό επιβολή τάσης, χωρίς αξιόλογη παραμόρφωση.

Η φυσική βάση της ολκιμότητας

Σε μικροσκοπικό επίπεδο, η ολκιμότητα πηγάζει από την ικανότητα των κρυσταλλικών επιπέδων να ολισθαίνουν μεταξύ τους υπό διατμητική τάση. Αυτή η κίνηση — γνωστή ως κίνηση διαταραχών (dislocation movement) — είναι πολύ πιο εύκολη σε μέταλλα με εδροκεντρωμένη κυβική (fcc) δομή πλέγματος. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν ο χρυσός, ο άργυρος, ο λευκόχρυσος, το παλλάδιο και ο χαλκός — όλα εξαιρετικά όλκιμα, διαθέτοντας 12 ανεξάρτητα συστήματα ολίσθησης.

Η ολκιμότητα ποσοτικοποιείται μέσω τυποποιημένης δοκιμής εφελκυσμού:

Επιμήκυνση θραύσης A = (Lf − L0) / L0 × 100 %
Στένωση Z            = (S0 − Su) / S0  × 100 %
  • L0 = αρχικό μήκος δοκιμίου, Lf = μήκος μετά τη θραύση
  • S0 = αρχική διατομή, Su = διατομή στο σημείο θραύσης

Υψηλές τιμές και στα δύο μεγέθη υποδηλώνουν υψηλή ολκιμότητα.

Σύγκριση ολκιμότητας κύριων πολύτιμων μετάλλων

Μέταλλο Επιμήκυνση θραύσης Χαρακτηριστικό
Χρυσός > 40 % το πιο όλκιμο μέταλλο — 1 g → ~3 km σύρμα
Άργυρος ~50 % η υψηλότερη ολκιμότητα μεταξύ νομισματικών μετάλλων
Λευκόχρυσος 35–40 % όλκιμος, αλλά σκληρότερος από τον χρυσό
Παλλάδιο ~30 % παρόμοιο με λευκόχρυσο, εν ψυχρώ κατεργάσιμο
Χαλκός 40–50 % βάση πολλών κραμάτων, υψηλή αγωγιμότητα

Ο χρυσός ξεχωρίζει ως το πιο όλκιμο γνωστό μέταλλο. Από ένα μόνο γραμμάριο χρυσού μπορεί να ελκυσθεί σύρμα ~3.000 μέτρων ή να παραχθεί φύλλο χρυσού πάχους κάτω από 0,1 µm — μικρότερου από το χιλιοστό του πάχους μιας ανθρώπινης τρίχας.

Πρακτική σημασία για επενδυτές και χρήστες

Η ολκιμότητα επηρεάζει έμμεσα αλλά ουσιαστικά τον κόσμο των επενδύσεων σε πολύτιμα μέταλλα:

  1. Νομισματοκοπία: Τα όλκιμα μέταλλα δέχονται τον σφυρηλατημένο τύπο χωρίς ρωγμές. Τα ανάγλυφα λεπτομερή σχέδια σε νομίσματα bullion — όπως ο Κρύγκερραντ — είναι αποτέλεσμα πλαστικής παραμόρφωσης στη μήτρα κοπής.
  2. Κράματα: Ο καθαρός χρυσός 999 είναι μαλακός και πολύ όλκιμος για καθημερινή χρήση. Με πρόσθετα μέταλλα (χαλκός, άργυρος) αυξάνεται η σκληρότητα εις βάρος της ολκιμότητας — γι' αυτό ο χρυσός 585 ή 750 ενδείκνυται περισσότερο σε κοσμήματα και ρολόγια από τον καθαρό χρυσό.
  3. Ανίχνευση πλαστογραφίας: Το βολφράμιο μιμείται τη πυκνότητα του χρυσού αλλά είναι σαφώς πιο ψαθυρό. Μηχανικές δοκιμές (δοκιμή κάμψης, δοκιμή ήχου) εντοπίζουν πλαστογραφήματα εκμεταλλευόμενες αυτή ακριβώς τη διαφορά — σε συνδυασμό με ανάλυση XRF και προσδιορισμό πυκνότητας.
  4. Ανακύκλωση: Τα όλκιμα μέταλλα τήκονται και ανακυκλώνονται χωρίς απώλεια από θραύση — γεγονός κεντρικής σημασίας για την ανακύκλωση πολύτιμων μετάλλων.

Χρησιμοποιήστε τον υπολογιστή αξίας τήξης για να εκτιμήσετε την αξία των πολύτιμων μετάλλων σας.

Θερμοκρασία και εν ψυχρώ κατεργασία

Η ολκιμότητα δεν είναι σταθερή: μειώνεται σε χαμηλές θερμοκρασίες (ψαθυρότητα εν ψυχρώ σε μερικά μέταλλα) και αυξάνεται σε υψηλές. Η εν ψυχρώ κατεργασία (έλαση, σφυρηλάτηση) συσσωρεύει διαταραχές στο πλέγμα και επιφέρει εν ψυχρώ σκλήρυνση — το μέταλλο σκληραίνει αλλά χάνει ολκιμότητα. Η επαναφορά επιτυγχάνεται με ανόπτηση ανακρυστάλλωσης.

Με λίγα λόγια

Η ολκιμότητα είναι ο λόγος που χρυσός και άργυρος μπορούν να λάβουν οποιαδήποτε μορφή χρειαστεί — από ελαφριά νομίσματα έως εκατοστά φύλλα. Ο χρυσός παραμένει ο αδιαφιλονίκητος πρωτοπόρος αυτής της ιδιότητας μεταξύ όλων των γνωστών μετάλλων.

Πηγές: World Gold Council (gold.org), ASM International (asminternational.org), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).

Επιστροφή στο γλωσσάριο Τελευταία ενημέρωση: 2 Αυγούστου 2026

Cookie banner; Όχι!

Χωρίς tracking, χωρίς διαφημίσεις, χωρίς παρακολούθηση. Υπόσχεση. → Δέσμευση Ιδιωτικότητας ←

Αναφορά σφάλματος

Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε τον ιστότοπο