Νόμος κατά της νομιμοποίησης εσόδων
Επίσης: AML, Ν.188(Ι)/2007, Νόμος κατά ξεπλύματος χρήματος, ΜΟΚΑΣ
Η ζυπριώτικη νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων (Ν.188(Ι)/2007) υποχρεώνει τους εμπόρους πολύτιμων μετάλλων, από ορισμένα όρια και άνω, στην ταυτοποίηση πελατών και στην αναφορά ύποπτων συναλλαγών στη ΜΟΚΑΣ.
Σας αρέσουν όσα βλέπετε και διαβάζετε;
Δουλεύουμε καθημερινά ώστε το preciousmetalprices.com να παραμένει γρήγορο, καθαρό και δωρεάν: καμία συνδρομή, κανένα διαφημιστικό μπάνερ, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές της αγοράς. Αν σας φανεί χρήσιμο, η καλύτερη ευχαριστία είναι μια κοινοποίηση. Κάθε φορά που το προωθείτε, κάποιος άλλος επενδυτής μας βρίσκει και το έργο συνεχίζεται. 💛
Σας αρέσουν όσα βλέπετε και διαβάζετε;
Δουλεύουμε καθημερινά ώστε το preciousmetalprices.com να παραμένει γρήγορο, καθαρό και δωρεάν: καμία συνδρομή, κανένα διαφημιστικό μπάνερ, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές της αγοράς. Αν σας φανεί χρήσιμο, η καλύτερη ευχαριστία είναι μια κοινοποίηση. Κάθε φορά που το προωθείτε, κάποιος άλλος επενδυτής μας βρίσκει και το έργο συνεχίζεται. 💛
Στην Κύπρο, η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ρυθμίζεται κυρίως από τον Ν.188(Ι)/2007 («Ο περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμος του 2007»), ο οποίος ενσωματώνει τις ευρωπαϊκές οδηγίες κατά του ξεπλύματος χρήματος (AMLD) στο ζυπριώτικο δίκαιο. Ο νόμος εφαρμόζεται και στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων. Οποιοσδήποτε αγοράζει ή πωλεί χρυσό, ασήμι ή άλλα πολύτιμα μέταλλα στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας, είναι «υπόχρεη οντότητα» και οφείλει να εκπληρώνει συγκεκριμένες υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας.
Ποιος επηρεάζεται;
Στις υπόχρεες οντότητες κατά τον Ν.188(Ι)/2007 στον τομέα των πολύτιμων μετάλλων περιλαμβάνονται ιδίως:
- Έμποροι χρυσού, διυλιστήρια και μονάδες εξευγενισμού πολύτιμων μετάλλων
- Κοσμηματοπώλες και έμποροι κοσμημάτων
- Ενεχυροδανειστήρια και σημεία αγοράς παλαιού χρυσού ή σκραπ χρυσού
- Έμποροι νομισμάτων που εμπορεύονται επαγγελματικά νομίσματα bullion ή συλλεκτικά νομίσματα
Οι ιδιώτες πωλητές κατά κανόνα δεν είναι υπόχρεοι — η ευθύνη βαρύνει τον επαγγελματία αντισυμβαλλόμενο.
Τα σημαντικότερα όρια στην Κύπρο
| Κατάσταση | Όριο | Υποχρέωση |
|---|---|---|
| Συναλλαγές με εμπόρους πολύτιμων μετάλλων | από 10.000 € | KYC / ταυτοποίηση και τήρηση αρχείου (Ν.188(Ι)/2007) |
| Υποψία νομιμοποίησης εσόδων | ανεξάρτητα από το ποσό | Αναφορά ύποπτης συναλλαγής στη ΜΟΚΑΣ |
| Πληρωμή σε μετρητά | άνω των 10.000 € | Απαγορευμένη από τον Δεκέμβριο 2024 |
| Όριο μετρητών ΕΕ (AMLR) | 10.000 € | Παγκοίνως ισχύον από 10.07.2027 |
Από τον Δεκέμβριο 2024, μετά από τροποποίηση του Ν.188(Ι)/2007, απαγορεύεται η εξόφληση σε μετρητά για ποσά άνω των 10.000 € ανά συναλλαγή (αγαθά, υπηρεσίες, ακίνητα). Όποιος παραβεί αυτόν τον κανόνα διακινδυνεύει πρόστιμο έως 10 % της αξίας της συναλλαγής. Έτσι η ανώνυμη συναλλαγή σε μετρητά άνω αυτού του ορίου καθίσταται ουσιαστικά αδύνατη.
Οι υποχρεώσεις αναλυτικά
Υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας πελάτη (KYC – Know Your Customer):
- Ταυτοποίηση του συναλλασσόμενου με επίσημο δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο
- Εξακρίβωση του πραγματικού δικαιούχου (π.χ. σε αγορές μέσω τρίτων)
- Κατανόηση του σκοπού και του είδους της επιχειρηματικής σχέσης
- Συνεχής παρακολούθηση των υφιστάμενων επαγγελματικών σχέσεων
Εσωτερικά μέτρα ασφαλείας (για μεγαλύτερες επιχειρήσεις):
- Ορισμός υπευθύνου συμμόρφωσης AML
- Ανάλυση κινδύνου και εσωτερικές πολιτικές
- Εκπαίδευση προσωπικού
- Τήρηση αρχείου για τουλάχιστον 5 έτη
Αναφορά ύποπτης συναλλαγής: Εάν υπάρχει ένδειξη νομιμοποίησης εσόδων ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ο έμπορος υποχρεούται να αναφέρει το περιστατικό στη ΜΟΚΑΣ — Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (mokas.law.gov.cy) — ανεξάρτητα από το ποσό και πριν από τη διενέργεια της συναλλαγής.
Εποπτεία: η ΜΟΚΑΣ
Η αρμόδια εποπτική και κατασταλτική αρχή για τη νομιμοποίηση εσόδων στην Κύπρο είναι η ΜΟΚΑΣ (Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης), που λειτουργεί υπό τη Γενική Εισαγγελία. Διαφορετικά από ορισμένα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, στην Κύπρο δεν υπάρχει χωριστή χρηματοπιστωτική εποπτική αρχή τύπου BaFin — η ΜΟΚΑΣ αποτελεί τον κεντρικό κόμβο.
Συνέπειες παραβάσεων
Παραβάσεις του Ν.188(Ι)/2007 μπορούν να επισύρουν διοικητικά πρόστιμα. Η σοβαρότητα της κύρωσης εξαρτάται από τη φύση και την έκταση της παράβασης. Επαγγελματίες εμπόρων πολύτιμων μετάλλων οφείλουν να γνωρίζουν τόσο τους ευρωπαϊκούς κανόνες (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1624) όσο και τις ζυπριώτικες εφαρμογές τους.
Διάκριση από φορολογικές διατάξεις
Ο νόμος κατά της νομιμοποίησης εσόδων είναι προληπτικός νόμος — δεν ρυθμίζει τη φορολόγηση κερδών από πωλήσεις πολύτιμων μετάλλων. Στην Κύπρο, τα πολύτιμα μέταλλα ως κινητή περιουσία δεν υπόκεινται σε Φόρο Κεφαλαιουχικών Κερδών (ο Ν.52/1980 εφαρμόζεται αποκλειστικά σε ακίνητη ιδιοκτησία). Επίσης, ο επενδυτικός χρυσός απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ βάσει του Ν.95(Ι)/2000, σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ. Αυτές οι φορολογικές ρυθμίσεις είναι χωριστές από τη νομοθεσία AML. Σημείωση: Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή — για δεσμευτική ενημέρωση απευθυνθείτε στο Τμήμα Φορολογίας (mof.gov.cy).
Κατά την αγορά πολύτιμων μετάλλων οι πωλητές πρέπει να αναμένουν ότι αξιόπιστοι έμποροι θα ζητήσουν ταυτοποίηση για συναλλαγές άνω των 10.000 € — πρόκειται για νομική υποχρέωση, όχι για επιλογή.
Με λίγα λόγια
Ο ζυπριώτικος Ν.188(Ι)/2007 υποχρεώνει τους εμπόρους πολύτιμων μετάλλων στην ταυτοποίηση πελατών από 10.000 € και άνω, ενώ από τον Δεκέμβριο 2024 οι πληρωμές σε μετρητά άνω του ίδιου ορίου απαγορεύονται· εποπτεύουσα αρχή είναι η ΜΟΚΑΣ. Οι ιδιώτες αγοραστές και πωλητές δεν επηρεάζονται άμεσα, αλλά οφείλουν να αναμένουν ότι ο αντισυμβαλλόμενός τους θα εκπληρώσει αυτές τις υποχρεώσεις.
Πηγές: ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy), Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).