Οδοντιατρικός χρυσός

Ο οδοντιατρικός χρυσός — αλλιώς οδοντικός χρυσός — είναι το κράμα πολύτιμων μετάλλων που χρησιμοποιεί η οδοντοπροσθετική για στεφάνες, γέφυρες και ένθετα. Πολλοί ιδιώτες στην Κύπρο αποκτούν τέτοιο μέταλλο εντελώς αναπάντεχα: ένα παλιό δόντι μετά από θεραπεία ή ένα αντικείμενο από κληρονομιά μένει χρόνια σε κάποιο συρτάρι, ώσπου κάποια στιγμή αποφασίζει κανείς να το ρευστοποιήσει.

Από τι αποτελείται

Τα οδοντιατρικά κράματα φτιάχνονται ώστε να αντέχουν στο περιβάλλον του στόματος και να μη φθείρονται. Η καθαρότητα βρίσκεται συνήθως ανάμεσα στο 750 και το 900, δηλαδή 75 % έως 90 % χρυσός. Σε αντίθεση με τα κοσμήματα, το κομμάτι σπάνια φέρει σφραγίδα, οπότε η ακριβής περιεκτικότητα δεν φαίνεται με γυμνό μάτι. Επιπλέον αξία δίνει το γεγονός ότι τα κράματα αυτά περιέχουν τακτικά λευκόχρυσο και παλλάδιο, μέταλλα με τα δικά τους υψηλά χρηματιστηριακά επίπεδα.

Γιατί η πρόχειρη εκτίμηση αποτυγχάνει

Καθώς η σύνθεση αλλάζει από κομμάτι σε κομμάτι και συχνά παραμένουν κολλημένα υπολείμματα δοντιού, κεραμικό ή σημεία συγκόλλησης, κάθε εκτίμηση «με το μάτι» βγαίνει αναξιόπιστη. Ο υπολογιστής οδοντιατρικού χρυσού δίνει ένα ρεαλιστικό εύρος, ξεκινώντας από τα τυπικά οδοντιατρικά κράματα και με βάση την τρέχουσα τιμή χρυσού. Για μια πρώτη χονδρική εικόνα αρκεί να ζυγίσει κανείς το συνολικό βάρος σε ζυγαριά ακριβείας.

Πώς προκύπτει το ποσό πληρωμής

Δύο παράγοντες καθορίζουν τι θα εισπράξετε τελικά:

1. Η καθαρή αξία του μετάλλου — βάρος × καθαρότητα × τιμή της ημέρας — δηλαδή η αξία τήξης.
2. Η παρακράτηση του αγοραστή για ανάλυση, διύλιση και το δικό του περιθώριο.

Οι σοβαροί αγοραστές και τα διυλιστήρια πολύτιμων μετάλλων μετρούν την καθαρότητα με εργαστηριακή ανάλυση και αποδίδουν δίκαιο ποσοστό της αξίας του υλικού. Τι είναι ρεαλιστικό στο τέλος το προσεγγίζει ο υπολογιστής τιμής αγοράς, ενώ την καθαρή αξία του υλικού την υπολογίζει ο υπολογιστής αξίας τήξης.

Φορολογική σημείωση (Κύπρος)

Σε αντίθεση με τον επενδυτικό χρυσό, που στην Κύπρο απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ βάσει του ειδικού καθεστώτος του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000, ο οδοντιατρικός χρυσός δεν αποτελεί επενδυτικό προϊόν και δεν καλύπτεται από αυτή την απαλλαγή. Για τους ιδιώτες όμως η πώληση παλιού χρυσού είναι στην πράξη απλή: ο κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) επιβάλλεται μόνο σε κέρδη από ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο. Τα πολύτιμα μέταλλα είναι κινητή περιουσία και δεν υπόκεινται σε τέτοιο φόρο — δεν υφίσταται περίοδος διακράτησης ούτε «κερδοσκοπική προθεσμία». Η περιστασιακή πώληση από ιδιώτη δεν συνιστά εμπορική δραστηριότητα. Πρέπει, ωστόσο, να λαμβάνεται υπόψη το πλαίσιο κατά της νομιμοποίησης εσόδων (Ν.188(Ι)/2007, εποπτεία ΜΟΚΑΣ): οι έμποροι πολύτιμων μετάλλων ελέγχουν την ταυτότητα σε συναλλαγές από 10.000 €, ενώ πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 € απαγορεύονται (Δεκέμβριος 2024). Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή.

Με δυο λόγια

Ο οδοντιατρικός χρυσός είναι πολύτιμος παλιός χρυσός άγνωστης αλλά συνήθως υψηλής καθαρότητας, συχνά εμπλουτισμένος με λευκόχρυσο και παλλάδιο. Επειδή ακριβώς λείπει η βεβαιωμένη περιεκτικότητα, η εξειδικευμένη ανάλυση μαζί με μια αναμενόμενη αξία που στηρίζεται σε υπολογιστή είναι ο ασφαλέστερος δρόμος προς μια δίκαιη τιμή.

Πηγές: Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy), ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy), LBMA (lbma.org.uk).