Σειρά Lunar

Η Σειρά Lunar συγκαταλέγεται στις πιο περιζήτητες συλλογές επενδυτικών νομισμάτων της αγοράς. Πίσω από την κοπή της βρίσκεται το Perth Mint, ιστορικό νομισματοκοπείο με διεθνές κύρος, το οποίο κάθε έτος παρουσιάζει μια νέα έκδοση αφιερωμένη στο ζώδιο που κυριαρχεί στο εκάστοτε κινεζικό ημερολογιακό έτος. Ο κύκλος ολοκληρώνεται σε δώδεκα χρόνια και διατρέχει διαδοχικά τα ζώδια: Ποντικός, Βόδι, Τίγρη, Λαγός, Δράκος, Φίδι, Άλογο, Κατσίκα, Πίθηκος, Κόκορας, Σκύλος και Γουρούνι.

Πορεία της σειράς μέσα στον χρόνο

Η αφετηρία τοποθετείται στο 1996, όταν το νομισματοκοπείο εγκαινίασε τη Σειρά I (κοπές 1996–2007). Μόλις κλείσε ο πρώτος πλήρης δωδεκαετής κύκλος, το 2008 ξεκίνησε η Σειρά II (2008–2019) με πιο επεξεργασμένα σχέδια και μεγαλύτερη λεπτομέρεια στην ανάγλυφη παράσταση. Από το 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη η Σειρά III, που φέρνει εκ νέου ανανεωμένες συνθέσεις και ελαφρώς διαφοροποιημένη επεξεργασία στο χείλος του νομίσματος.

Μεγέθη και μέταλλα

Η σειρά διατίθεται κυρίως σε χρυσό και ασήμι, ενώ κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί και εκδόσεις σε πλατίνα ή παλλάδιο. Οι βασικές υποδιαιρέσεις παρουσιάζονται συνοπτικά στον πίνακα:

Κάθε κομμάτι φέρει ονομαστική αξία σε αυστραλιανά δολάρια και αναγνωρίζεται ως επίσημο μέσο πληρωμής, παρότι η πραγματική αξία του μετάλλου το ξεπερνά κατά πολλές φορές. Το καθαρό βάρος του νομίσματος επιβεβαιώνεται εύκολα με τον έλεγχο βάρους νομίσματος.

Εκδοχές bullion και proof

Η Σειρά Lunar κυκλοφορεί σε δύο διακριτές ποιότητες κοπής:

• Bullion (επενδυτικό νόμισμα): ματ επιφάνεια, μεγαλύτερες εκδόσεις, χαμηλότερο υπερτίμημα (agio) — απευθύνεται σε όσους αγοράζουν για επένδυση.
• Proof (γυαλισμένη κοπή): καθρεφτίζον βάθος, σατινέ παράσταση, αυστηρά περιορισμένη έκδοση και επιμελημένη συσκευασία με πιστοποιητικό — στοχεύει κατά κύριο λόγο στους συλλέκτες.

Η απόσταση τιμής ανάμεσα στις δύο εκδοχές είναι αισθητή: τα νομίσματα proof διαπραγματεύονται με σαφώς μεγαλύτερη προσαύξηση σε σχέση με την καθαρή αξία του μετάλλου. Βάση για κάθε αποτίμηση παραμένουν η τρέχουσα τιμή χρυσού και τιμή ασημιού, που καθορίζουν την αξία της περιεκτικότητας σε μέταλλο.

Αξία τήξης και προσαύξηση

Επειδή η καθαρότητα ανέρχεται σε 999,9/1000, η αξία τήξης ενός χρυσού Lunar του ενός oz πλησιάζει την τρέχουσα τιμή spot μίας ουγγιάς χρυσού:

Αξία τήξης (€) = Τιμή spot (€/oz) × Καθαρότητα × Βάρος (oz)

Για οποιονδήποτε συνδυασμό βάρους και καθαρότητας, τον ακριβή υπολογισμό αναλαμβάνει ο υπολογιστής αξίας τήξης.

Στα χρυσά Lunar τύπου bullion το υπερτίμημα κινείται συνήθως μεταξύ 3 % και 10 % πάνω από την αξία του μετάλλου, ανάλογα με τη χρονιά και το μέγεθος. Στο ασήμι η προσαύξηση είναι εμφανώς υψηλότερη, τόσο λόγω του ΦΠΑ όσο και εξαιτίας της μικρότερης υποδιαίρεσης. Επίσης, τα μικρότερα κομμάτια (π.χ. 1/10 oz) επιβαρύνονται αναλογικά με μεγαλύτερο υπερτίμημα σε σύγκριση με το τυπικό νόμισμα του 1 oz.

Φορολογική εικόνα στην Κύπρο (καμία φορολογική συμβουλή)

Στην Κύπρο τα χρυσά νομίσματα της Σειράς Lunar (π.χ. 1 oz χρυσού) εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς επενδυτικού χρυσού και απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ βάσει του περί ΦΠΑ Νόμου Ν.95(Ι)/2000, σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 344 επ.), εφόσον πληρούνται τα κριτήρια (καθαρότητα ≥ 900/1000, κοπή μετά το 1800, ιδιότητα νόμιμου χρήματος στη χώρα προέλευσης και ένταξη στον κατάλογο επενδυτικών νομισμάτων της ΕΕ). Αντίθετα, τα ασημένια Lunar δεν καλύπτονται από την απαλλαγή και επιβαρύνονται με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 19 % που ισχύει στην Κύπρο.

Ως προς το κέρδος από πώληση, η Κύπρος ακολουθεί δικό της πλαίσιο: ο Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) επιβάλλεται αποκλειστικά σε κέρδη από ακίνητη ιδιοκτησία εντός Κύπρου. Τα πολύτιμα μέταλλα αποτελούν κινητή περιουσία και συνεπώς δεν υπόκεινται σε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών — δεν προβλέπεται περίοδος διακράτησης ούτε «κερδοσκοπική προθεσμία», σε αντίθεση με άλλα κράτη. Η περιστασιακή πώληση από ιδιώτη δεν συνιστά εμπορική δραστηριότητα (Ν.118(Ι)/2002). Σημειώνεται ακόμη ότι οι έμποροι πολυτίμων μετάλλων είναι υπόχρεες οντότητες υπό τον Ν.188(Ι)/2007 με εποπτεία της ΜΟΚΑΣ, ενώ από τον Δεκέμβριο 2024 απαγορεύονται οι πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 €. Για δεσμευτική καθοδήγηση απευθυνθείτε στο Τμήμα Φορολογίας — το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή.

Με μια ματιά

Η Σειρά Lunar του Perth Mint ενώνει την κορυφαία ποιότητα κοπής (καθαρότητα 999,9) με τη συμβολική γοητεία του κινεζικού ζωδιακού κύκλου. Λειτουργεί εξίσου καλά ως επενδυτικό νόμισμα και ως αντικείμενο συλλογής, με το υπερτίμημα να διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την εκδοχή και το μέγεθος.

Πηγές: Perth Mint (perthmint.com), World Gold Council (gold.org), Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy), ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy).