Τιμή & Αγορά

Backwardation είναι η κατάσταση στην οποία η τρέχουσα τιμή αγοράς (spot) ενός πολύτιμου μετάλλου υπερβαίνει την τιμή των προθεσμιακών συμβολαίων — σπάνιο φαινόμενο που αντικατοπτρίζει έλλειψη φυσικού μετάλλου.

Το COMEX (Commodity Exchange) είναι το σημαντικότερο χρηματιστήριο προθεσμιακών συμβολαίων για χρυσό και άργυρο παγκοσμίως, με καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών των φυσικών πολύτιμων μετάλλων.

Το Contango είναι η κατάσταση της αγοράς κατά την οποία η προθεσμιακή τιμή ενός εμπορεύματος — π.χ. χρυσού — υπερβαίνει την τρέχουσα τιμή τοις μετρητοίς (spot), κυρίως λόγω του κόστους αποθήκευσης και χρηματοδότησης.

Το Euwax Gold II είναι ένα φυσικά εξασφαλισμένο ETC χρυσού που εκδίδεται από την BNP Paribas και διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο της Στουτγάρδης, ενσωματώνοντας αξίωση παράδοσης σε φυσικό χρυσό από ελάχιστα 1 γραμμάριο.

Η τιμή spot είναι η ζωντανή αγοραία τιμή που ανανεώνεται κάθε δευτερόλεπτο, ενώ το fixing (LBMA) είναι επίσημη τιμή αναφοράς που ορίζεται δύο φορές την ημέρα στο Λονδίνο.

Ένα Gold-ETF είναι χρηματιστηριακό προϊόν που παρακολουθεί την τιμή του χρυσού, επιτρέποντας στους επενδυτές συμμετοχή στη διακύμανσή της χωρίς φυσική κατοχή του μετάλλου.

Το LBMA Fixing αποτελεί τον επίσημο δείκτη αναφοράς του Λονδίνου για χρυσό και άργυρο, ο οποίος προκύπτει μέσω ρυθμιζόμενης ηλεκτρονικής δημοπρασίας και λειτουργεί ως κοινό σημείο τιμολόγησης για συμβόλαια, αποτιμήσεις αποθεμάτων και επενδυτικά προϊόντα σε όλον τον κόσμο.

Το London Fix αποτελεί τον καθιερωμένο ημερήσιο δείκτη τιμής για χρυσό, ασήμι, πλατίνα και παλλάδιο· καθορίζεται δύο φορές την ημέρα υπό τον συντονισμό της LBMA και λειτουργεί διεθνώς ως σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση φυσικών πολύτιμων μετάλλων.

Το spread είναι το κενό ανάμεσα στην τιμή στην οποία ο έμπορος αγοράζει (Bid) και σε εκείνη στην οποία πουλάει (Ask) ένα πολύτιμο μέταλλο, δηλαδή το κρυφό εμπορικό του κέρδος.

Το Xetra-Gold είναι ένα χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμο εμπόρευμα (ETC) της Deutsche Börse Commodities GmbH· πρόκειται για ομολογία στον κομιστή που καλύπτεται πλήρως από φυσικό χρυσό και ενσωματώνει δικαίωμα παράδοσης πραγματικού μεταλλικού χρυσού.

Ένα futures είναι τυποποιημένο προθεσμιακό συμβόλαιο που δεσμεύει αγοραστή και πωλητή να διακανονίσουν συγκεκριμένη ποσότητα πολύτιμου μετάλλου σε μελλοντική ημερομηνία στην τιμή που συμφωνήθηκε σήμερα — βασικό εργαλείο τιμολόγησης και αντιστάθμισης κινδύνου στις παγκόσμιες αγορές.

Η αγορά τοις μετρητοίς (spot) είναι ο τόπος όπου τα πολύτιμα μέταλλα αλλάζουν χέρια με άμεση παράδοση, στην τρέχουσα τιμή τοις μετρητοίς που ισχύει εκείνη τη στιγμή.

Το Ασήμι-ETF είναι ένα χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμο επενδυτικό προϊόν που ακολουθεί την τιμή του ασημιού, ώστε ο επενδυτής να εκτίθεται στο μέταλλο χωρίς να αγοράζει ράβδους ή νομίσματα και χωρίς να φροντίζει για τη φύλαξή τους.

Ο Δείκτης φόβου και απληστίας μετρά σε κλίμακα 0–100 αν η αγορά κυριαρχείται από πανικό ή αγοραστική ευφορία· τιμές κοντά στο 0 σηματοδοτούν ακραίο φόβο και συνήθως συνοδεύονται από αυξημένη ζήτηση χρυσού ως ασφαλούς καταφυγίου.

Μέθοδος διαχείρισης χαρτοφυλακίου κατά την οποία ο επενδυτής μετακινείται από τον χρυσό στο ασήμι — ή αντιστρόφως — κάθε φορά που η σχέση των δύο τιμών ξεφεύγει προς ιστορικά ακραία επίπεδα.

Η επιβάρυνση του ασημιού λόγω φόρου είναι το τμήμα της τιμής που καλείται να πληρώσει ο αγοραστής επιπλέον της καθαρής αξίας του μετάλλου, επειδή το επενδυτικό ασήμι στην Κύπρο υπόκειται σε ΦΠΑ – σε αντίθεση με τον επενδυτικό χρυσό που απαλλάσσεται.

Ως εποχικότητα στην αγορά χρυσού νοούνται τα διαχρονικά επαναλαμβανόμενα μοτίβα που εμφανίζει η τιμή του μετάλλου σε συγκεκριμένες περιόδους του ημερολογιακού έτους, ως αποτέλεσμα κυκλικών μεταβολών της ζήτησης.

Η τιμή των πολύτιμων μετάλλων διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση προσφοράς — παραγωγή ορυχείων, ανακύκλωση, πωλήσεις κεντρικών τραπεζών — και ζήτησης — κοσμήματα, βιομηχανία, επενδύσεις — σε συνδυασμό με τον τεράστιο υπέργειο αποθεματικό όγκο.

Ο λόγος χρυσού-ασημιού εκφράζει πόσες ουγγιές ασημιού απαιτούνται για να αντιστοιχούν σε αξία μίας ουγγιάς χρυσού — ένα απλό αριθμητικό εργαλείο σχετικής αποτίμησης των δύο πολύτιμων μετάλλων.

Η μεταβλητότητα ποσοτικοποιεί το εύρος και την ταχύτητα με την οποία μια τιμή αποκλίνει γύρω από τη μέση της πορεία εντός ορισμένης περιόδου και αποτελεί θεμελιώδη ένδειξη του κινδύνου μιας επένδυσης.

Το πριμ (αγγλικά: premium) είναι η επιπλέον επιβάρυνση πάνω από την τιμή spot που καταβάλλει ο αγοραστής όταν αποκτά φυσικά προϊόντα πολύτιμων μετάλλων – νομίσματα ή ράβδους – πέραν της καθαρής αξίας του ίδιου του μετάλλου.

Η τιμή αγοράς είναι το αντίτιμο που καταβάλλει ένας έμπορος ή εξευγενιστής στον ιδιώτη πωλητή για χρυσό, ασήμι ή άλλο πολύτιμο μέταλλο — πάντα κάτω από την τρέχουσα τιμή spot, αφού ο έμπορος καλύπτει κόστη και κίνδυνο.

Η τιμή αγοράς (Bid) είναι η τιμή που ένας έμπορος ή διαμορφωτής αγοράς δηλώνει ότι είναι διατεθειμένος να καταβάλει για ένα πολύτιμο μέταλλο — από την οπτική γωνία του πωλητή, αυτή είναι η τιμή που λαμβάνει.

Η τιμή βάσης είναι η τυποποιημένη τιμή αναφοράς ενός πολύτιμου μετάλλου, επί της οποίας υπολογίζονται υπερτιμήματα, περιθώρια εμπόρων και τιμές εξάσκησης παραγώγων.

Η τιμή πώλησης (Ask) είναι η τιμή στην οποία ένας έμπορος ή market maker διαθέτει πολύτιμο μέταλλο προς πώληση — δηλαδή η κατώτατη τιμή αγοράς για τον επενδυτή στην αγορά εκείνη τη στιγμή.

Η τιμή εμπόρου είναι το ποσό που καταβάλλει ο αγοραστής σε έμπορο πολύτιμων μετάλλων. Βρίσκεται πάντα πάνω από την τιμή spot, καθώς περιλαμβάνει κόστη παραγωγής, περιθώριο εμπόρου και — για ασήμι, πλατίνα, παλλάδιο — ΦΠΑ 19 % (Κύπρος).

Ως τιμή spot εννοούμε τη ζωντανή τιμή που ισχύει για την άμεση παράδοση μιας ουγκιάς troy πολύτιμου μετάλλου· πάνω σε αυτήν χτίζεται σχεδόν κάθε τιμή αγοραπωλησίας στην αγορά.

Ως τιμή τοις μετρητοίς εννοούμε την τρέχουσα αγοραία τιμή ενός πολύτιμου μετάλλου για άμεση παράδοση και εξόφληση· διεθνώς είναι γνωστή ως τιμή spot.

Το υπερτίμημα (Agio) είναι η διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς ενός φυσικού πολύτιμου μετάλλου (νόμισμα ή ράβδος) και της τρέχουσας τιμής spot — δηλαδή το κόστος πέραν της καθαρής αξίας μετάλλου.

Χάρτινος χρυσός είναι ο συνολικός όρος για επενδυτικά προϊόντα –ETF, ETC, προθεσμιακά συμβόλαια ή πιστοποιητικά– που παρακολουθούν την τιμή του χρυσού χωρίς ο επενδυτής να κατέχει το φυσικό μέταλλο· ορισμένα μόνο (π.χ. Xetra-Gold) ενσωματώνουν δικαίωμα παράδοσης ράβδου.