Τα Μέταλλα

Το όσμιο (Os, ατομικός αριθμός 76) κατέχει τον τίτλο του πυκνότερου σταθερού στοιχείου που απαντά στη φύση και συγκαταλέγεται στα μέταλλα της ομάδας της πλατίνας.

Ο άργυρος (Ag), κοινώς ασήμι, είναι λευκόλαμπρο πολύτιμο μέταλλο που κατέχει τη μεγαλύτερη ηλεκτρική αγωγιμότητα ανάμεσα σε όλα τα χημικά στοιχεία και αξιοποιείται ταυτόχρονα ως αποθεματικό μέσο και ως πρώτη ύλη στη βιομηχανία, την ιατρική και τη φωτογραφία.

Ημιπολύτιμα μέταλλα είναι εκείνα που παρουσιάζουν μερική αντοχή στη διάβρωση, χωρίς όμως να διαθέτουν την πλήρη χημική αδράνεια των πολύτιμων μετάλλων. Ο όρος δεν είναι επίσημα τυποποιημένος αλλά χρησιμοποιείται ευρέως στη μεταλλουργία και στο εμπόριο.

Το ιρίδιο (Ir) είναι ασημόλευκο μέταλλο ομάδας πλατίνας με μια από τις υψηλότερες πυκνότητες (22,56 g/cm³) και ασύγκριτη αντίσταση στη χημική διάβρωση.

Η πλατίνα (λευκόχρυσος) είναι ένα σπανιότατο, ασημόλευκο πολύτιμο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου, με ατομικό αριθμό 78. Η ασυνήθιστη αντοχή της στη διάβρωση, οι καταλυτικές της ιδιότητες και η ευρύτατη βιομηχανική της χρησιμότητα την κατατάσσουν ανάμεσα στα πολυτιμότερα μέταλλα του πλανήτη.

Ο όρος μέταλλα λευκόχρυσου περιγράφει τα πολύτιμα μέταλλα που, ως συστατικά ενός κράματος, μετατρέπουν το φυσικό κίτρινο του χρυσού σε ασημόλευκη απόχρωση – πρωτίστως το παλλάδιο, η πλατίνα και το νικέλιο.

Η ομάδα του λευκόχρυσου (PGM) αριθμεί έξι στενά συγγενή μέταλλα μετάπτωσης — λευκόχρυσο, παλλάδιο, ρόδιο, ιρίδιο, όσμιο και ρουθήνιο — τα οποία διακρίνονται για την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στη διάβρωση, τα ιδιαίτερα υψηλά σημεία τήξης και την έντονη καταλυτική τους δράση.

Το παλλάδιο (Pd, ατομικός αριθμός 46) είναι ένα λαμπερό ασημόλευκο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου· η βιομηχανία το εκτιμά προπάντων ως καταλυτικό υλικό στις εξατμίσεις αυτοκινήτων και ως συστατικό ηλεκτρονικών εξαρτημάτων.

Τα πολύτιμα μέταλλα αποτελούν μια ομάδα χημικών στοιχείων που διακρίνονται από ανθεκτικότητα στη διάβρωση και σταθερότητα στην οξείδωση, εμφανιζόμενα στη φύση συνήθως σε αυτοφυή – δηλαδή καθαρή μεταλλική – μορφή, και που αξιοποιούνται τόσο βιομηχανικά όσο και ως επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία.

Το ρουθήνιο (Ru) συγκαταλέγεται στα σπανιότερα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου· ξεχωρίζει για τη μεγάλη σκληρότητα και την αντοχή του στη διάβρωση και βρίσκει εφαρμογή κατά κύριο λόγο στα ηλεκτρονικά και ως ενισχυτικό πρόσθετο σε κράματα.

Το ρόδιο (Rh) είναι ένα εξαιρετικά σπάνιο μέταλλο της ομάδας της πλατίνας με λαμπερή αργυρόλευκη όψη· η βασική του χρήση βρίσκεται στους καταλύτες αυτοκινήτων και στην προστατευτική επιμετάλλωση κοσμημάτων, ενώ η τιμή του συγκαταλέγεται στις υψηλότερες όλων των πολύτιμων μετάλλων.

Ο χαλκός (Cu, ατομικός αριθμός 29) είναι κοκκινωπό μέταλλο μετάπτωσης που ξεχωρίζει για την εξαιρετική του ηλεκτρική και θερμική αγωγιμότητα. Ως το πρώτο μέταλλο που δούλεψε στοχευμένα ο άνθρωπος, παραμένει σήμερα θεμελιώδης βιομηχανική πρώτη ύλη.

Ο χρυσός (χημικό σύμβολο Au, ατομικός αριθμός 79) είναι κίτρινο, ανθεκτικό στη διάβρωση πολύτιμο μέταλλο, που χρησιμοποιείται εδώ και χιλιετίες ως μέσο διαφύλαξης αξίας, νομισματικό μέταλλο και υλικό σε κοσμήματα, ηλεκτρονικά και ιατρικές εφαρμογές.