Γλωσσάρι Πολύτιμων Μετάλλων A–Z

Το American Buffalo είναι το μοναδικό επίσημο χρυσό νόμισμα των ΗΠΑ με καθαρότητα 999,9/1000 (24 καράτια), το οποίο κόβεται από το United States Mint από το 2006.

Το American Eagle είναι το επίσημο νόμισμα bullion των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο κόβεται από το 1986 σε χρυσό, ασήμι, πλατίνα και παλλάδιο και συγκαταλέγεται στα πλέον διαπραγματεύσιμα επενδυτικά νομίσματα παγκοσμίως.

Η Argor-Heraeus είναι ένα από τα κορυφαία διυλιστήρια και βιομηχανίες επεξεργασίας πολύτιμων μετάλλων παγκοσμίως, με έδρα το Mendrisio (Ελβετία), γνωστή για τα υψηλότερα πρότυπα καθαρότητας και το ολόγραμμα Kinebar.

Ένα futures είναι ένα τυποποιημένο προθεσμιακό συμβόλαιο που υποχρεώνει αγοραστή και πωλητή να παραδώσουν ή να παραλάβουν συγκεκριμένη ποσότητα πολύτιμου μετάλλου σε μελλοντική ημερομηνία, στην τιμή που έχει συμφωνηθεί σήμερα.

Η αγορά τοις μετρητοίς (spot) είναι η αγορά για την άμεση παράδοση πολύτιμων μετάλλων στην τρέχουσα ισχύουσα τιμή τοις μετρητοίς.

Οι αγορές κεντρικών τραπεζών αφορούν την απόκτηση αποθεμάτων χρυσού από εθνικές κεντρικές τράπεζες για την ενίσχυση των συναλλαγματικών αποθεμάτων και ως στρατηγική αντιστάθμιση έναντι νομισματικών και συστημικών κινδύνων.

Ο αλπακάς (νέο ασήμι) είναι ένα ασημί κράμα χαλκού-νικελίου-ψευδαργύρου χωρίς καθόλου περιεκτικότητα σε ασήμι, που χρησιμοποιήθηκε ιστορικά ως υποκατάστατο του ασημιού λόγω της εμφάνισής του.

Η αμαύρωση (αγγλικά: tarnish) περιγράφει την επιφανειακή αποχρωμάτιση των μετάλλων λόγω χημικής αντίδρασης με ενώσεις θείου ή οξυγόνο από τον αέρα του περιβάλλοντος.

Μη καταστροφική μέθοδος ανάλυσης που προσδιορίζει με ακρίβεια τη στοιχειακή σύσταση πολύτιμων μετάλλων και κραμάτων μέσω ακτίνων Χ.

Η ανακλαστικότητα ενός μετάλλου δηλώνει ποιο ποσοστό του προσπίπτοντος φωτός αντανακλά η επιφάνειά του και είναι υπεύθυνη για τη χαρακτηριστική μεταλλική λάμψη του χρυσού, του ασημιού και άλλων μετάλλων.

Η ανακύκλωση πολύτιμων μετάλλων αφορά την ανάκτηση χρυσού, ασημιού και μετάλλων της ομάδας του λευκόχρυσου από παλαιά υλικά όπως κοσμήματα, ηλεκτρονικά απόβλητα και βιομηχανικά κατάλοιπα μέσω χημικών ή θερμικών μεθόδων επεξεργασίας.

Η αντιστάθμιση κινδύνου χρυσωρυχείων περιγράφει την πρακτική των παραγωγών χρυσού να πωλούν μελλοντικές ποσότητες παραγωγής μέσω προθεσμιακών συμβολαίων σε προκαθορισμένη τιμή, ώστε να προστατευθούν από πτώση της τιμής του χρυσού.

Η αντοχή στη διάβρωση περιγράφει την ικανότητα ενός υλικού να αντιστέκεται μόνιμα σε χημικές προσβολές από υγρασία, οξυγόνο, οξέα ή άλλες περιβαλλοντικές επιδράσεις, χωρίς να μεταβάλλει ουσιαστικά την επιφάνεια ή τη δομή του.

Η αξία ουσίας (γνωστή και ως αξία υλικού) ενός αντικειμένου από πολύτιμο μέταλλο είναι η καθαρή αγοραία αξία του περιεχόμενου καθαρού μετάλλου, που υπολογίζεται από το καθαρό βάρος επί την τρέχουσα τιμή spot.

Νομοθετική επιταγή των ΗΠΑ του 1933, που ανάγκασε τους ιδιώτες να παραδώσουν τον χρυσό τους στην Federal Reserve και απαγόρευσε την ιδιωτική κατοχή χρυσού για περίπου 40 χρόνια.

Ο επενδυτικός χρυσός απαλλάσσεται στην ΕΕ από τον ΦΠΑ – στην Ελλάδα βάσει του άρθρου 54 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024) – εφόσον πληροί ορισμένες ελάχιστες απαιτήσεις καθαρότητας και μορφής.

Η αρχή FIFO (First In, First Out) ορίζει ότι κατά την πώληση πολύτιμων μετάλλων θεωρούνται φορολογικά ως πρώτα πωληθείσες οι μονάδες που αποκτήθηκαν πρώτες.

Το ασήμι (Ag) είναι ένα λευκόλαμπρο πολύτιμο μέταλλο με την υψηλότερη ηλεκτρική αγωγιμότητα από όλα τα στοιχεία και χρησιμοποιείται τόσο ως επενδυτικό μέταλλο όσο και στη βιομηχανία, τη φωτογραφία και την ιατρική.

Το ασήμι 800 είναι κράμα αργύρου με καθαρότητα 800 τοις χιλίοις (80 %), διαδεδομένο κυρίως στα ευρωπαϊκά ασημικά τραπεζιού και μαχαιροπίρουνα.

Το ασήμι 835 είναι κράμα αργύρου με καθαρότητα 835 τοις χιλίοις (83,5 %), τυπικό ιδιαίτερα για μαχαιροπίρουνα και κοσμήματα της Κεντρικής Ευρώπης του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα.

Το ασήμι Britannia είναι κράμα αργύρου με καθαρότητα 958 ‰ (95,8 %), το οποίο εισήχθη το 1697 στην Αγγλία ως ανώτερο πρότυπο δίπλα στο ασήμι sterling (925 ‰).

Το ασήμι sterling είναι κράμα αργύρου με 92,5 % καθαρό ασήμι (925/1000) – το πρότυπο για μαχαιροπίρουνα, κοσμήματα και πολλά συλλεκτικά αντικείμενα.

Το ασήμι μαχαιροπίρουνων περιγράφει συμπαγή ασημένια μαχαιροπίρουνα με καθαρότητα τουλάχιστον 800 τοις χιλίοις (80 %), τα οποία ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένα στα αστικά και αριστοκρατικά νοικοκυριά κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα.

Ένα Ασήμι-ETF (διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο σε ασήμι) είναι ένα χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο που απεικονίζει την εξέλιξη της τιμής του ασημιού, χωρίς οι επενδυτές να χρειάζεται να αγοράσουν ή να αποθηκεύσουν οι ίδιοι φυσικό μέταλλο.

Τα ασημένια νομίσματα ως κυκλοφορούν χρήμα ήταν κρατικά κομμένα μέσα πληρωμής από κράματα ασημιού, τα οποία κυριάρχησαν επί αιώνες στην καθημερινή νομισματική κυκλοφορία, μέχρι που η άνοδος της τιμής του ασημιού επέβαλε την απόσυρσή τους και την αντικατάστασή τους από νομίσματα ευτελών μετάλλων.

Τα συμπαγή ασημικά μαχαιροπίρουνα αποτελούνται εξ ολοκλήρου από κράμα ασημιού, ενώ τα επάργυρα φέρουν μόνο ένα λεπτό στρώμα ασημιού πάνω σε πυρήνα από ευτελές μέταλλο.

Ασφαλές καταφύγιο είναι ένα περιουσιακό στοιχείο που σε περιόδους οικονομικής ή πολιτικής αβεβαιότητας διατηρεί ή αυξάνει την αξία του, ενώ άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων υποχωρούν.

Ο ατομικός αριθμός δηλώνει το πλήθος των πρωτονίων ενός στοιχείου στον περιοδικό πίνακα, ενώ το ατομικό βάρος (σχετική ατομική μάζα) περιγράφει τη μέση μάζα των ατόμων του σε ατομικές μονάδες μάζας.

Ο όρος Backwardation περιγράφει μια κατάσταση της αγοράς κατά την οποία η τιμή τοις μετρητοίς (spot) ενός εμπορεύματος βρίσκεται πάνω από την προθεσμιακή τιμή — ένδειξη οξείας φυσικής σπανιότητας.

Το Bretton Woods είναι το διεθνές νομισματικό σύστημα που ιδρύθηκε το 1944, το οποίο συνέδεσε το δολάριο ΗΠΑ με τον χρυσό και πήρε το όνομά του από τον τόπο διεξαγωγής της διάσκεψης στο Νιου Χάμσαϊρ.

Το Britannia είναι κρατικό νόμισμα bullion του Royal Mint (Ηνωμένο Βασίλειο), διαθέσιμο σε χρυσό και ασήμι με καθαρότητα 999,9 ‰ και 999 ‰ αντίστοιχα.

Συλλογική ονομασία για τις σειρές νομισμάτων bullion του Royal Mint, που κυκλοφορούν σε θεματικές εκδόσεις και συνδυάζουν επενδυτική αξία με υψηλό συλλεκτικό δυναμικό.

Το βασιλικό νερό είναι ένα ισχυρά οξειδωτικό μείγμα οξέων από πυκνό υδροχλωρικό οξύ και νιτρικό οξύ (3:1), το μοναδικό υγρό αντιδραστήριο ικανό να διαλύσει τα πολύτιμα μέταλλα χρυσό και πλατίνα.

Το βιομηχανικό ασήμι αναφέρεται στο ασήμι που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη σε τεχνικές και βιομηχανικές εφαρμογές, σε αντίθεση με το ασήμι επενδύσεων ή το ασήμι κοσμηματοποιίας.

Ως βιομηχανικός χρυσός χαρακτηρίζεται ο χρυσός που χρησιμοποιείται σε τεχνικές εφαρμογές – ιδίως στη βιομηχανία ηλεκτρονικών – και δεν προορίζεται για επένδυση ή κόσμημα.

Ο Fairtrade χρυσός είναι πιστοποιημένος χρυσός από βιοτεχνική και μικρής κλίμακας εξόρυξη, ο οποίος πληροί ελάχιστα κοινωνικά πρότυπα, περιβαλλοντικές απαιτήσεις και ένα δεσμευτικό πριμ Fairtrade επί της τιμής της αγοράς.

Η C. Hafner είναι ένα γερμανικό διυλιστήριο πολύτιμων μετάλλων και κατασκευαστής ημικατεργασμένων προϊόντων, που ιδρύθηκε το 1850 στο Pforzheim, ραφινάρει χρυσό, ασήμι και μέταλλα της ομάδας της πλατίνας και παράγει πιστοποιημένες ράβδους και ημικατεργασμένα προϊόντα για τη βιομηχανία και το εμπόριο κοσμημάτων.

Το COMEX (Commodity Exchange) είναι το σημαντικότερο χρηματιστήριο προθεσμιακών συμβολαίων (futures) χρυσού και αργύρου παγκοσμίως και αγορά αναφοράς για την τιμή των φυσικών πολύτιμων μετάλλων.

Το CombiBar (ράβδος πλάκα) είναι μια προχαραγμένη ράβδος πολύτιμου μετάλλου που σπάει κατά μήκος αποτυπωμένων σημείων θραύσης σε μικρότερα τμήματα του ενός γραμμαρίου, χωρίς εργαλείο και χωρίς απώλεια βάρους.

Το Contango περιγράφει μια κατάσταση αγοράς κατά την οποία η προθεσμιακή τιμή ενός εμπορεύματος βρίσκεται πάνω από την τρέχουσα τιμή τοις μετρητοίς (spot).

Το Double (χρυσό double) είναι ένας πυρήνας από ευτελές βασικό μέταλλο (συνήθως ορείχαλκος ή χαλκός), ο οποίος συνδέεται μηχανικά και μόνιμα με ένα παχύ στρώμα χρυσού μέσω θερμής έλασης — σε αντίθεση με την ηλεκτρολυτική επιχρύσωση.

Κατά τη διασυνοριακή μεταφορά πολύτιμων μετάλλων ισχύουν εντός της ΕΕ υποχρεώσεις δήλωσης από 10.000 ευρώ και άνω, καθώς και κανόνες ΦΠΑ κατά την εισαγωγή και τελωνειακοί κανόνες κατά την είσοδο από τρίτες χώρες.

Ο Δείκτης φόβου και απληστίας είναι ένας σύνθετος δείκτης διάθεσης της αγοράς που μετρά σε κλίμακα από 0 (ακραίος φόβος) έως 100 (ακραία απληστία) πόσο έντονα ο φόβος ή η αγοραστική ευφορία καθοδηγούν την τρέχουσα συμπεριφορά της αγοράς.

Ο όρος urban mining περιγράφει τη στοχευμένη ανάκτηση πολύτιμων μετάλλων και άλλων αξιόλογων υλικών από ηλεκτρονικά απόβλητα, παλιές συσκευές και βιομηχανικά ρεύματα αποβλήτων ως συμπλήρωμα της πρωτογενούς εξορυκτικής παραγωγής.

Ο διαμαγνητισμός περιγράφει την ασθενή άπωση ενός υλικού από ένα εξωτερικό μαγνητικό πεδίο· ο χρυσός είναι διαμαγνητικός και συνεπώς δεν έλκεται από μαγνήτες.

Η διαφοροποίηση είναι η κατανομή κεφαλαίου σε διαφορετικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, περιοχές ή νομίσματα, με σκοπό τη μείωση του συνολικού κινδύνου ενός χαρτοφυλακίου.

Ένα διυλιστήριο πολύτιμων μετάλλων διαχωρίζει (διυλίζει) πολύτιμα μέταλλα από παλαιό χρυσό, βιομηχανικά απορρίμματα και μεταλλεύματα και τα επεξεργάζεται σε καθαρό μέταλλο υψηλής καθαρότητας.

Η δοκιμή ήχου είναι ένας μη καταστροφικός έλεγχος γνησιότητας, κατά τον οποίο ο χαρακτηριστικός καθαρός ήχος ενός νομίσματος όταν χτυπηθεί ελαφρά χρησιμοποιείται για να διακρίνει τα γνήσια νομίσματα πολύτιμων μετάλλων από τις παραποιήσεις.

Η δοκιμή μαγνήτη ελέγχει αν ένα πολύτιμο μέταλλο αντιδρά σε έναν ισχυρό μαγνήτη – ο γνήσιος χρυσός, το ασήμι και η πλατίνα δεν είναι μαγνητικά και δεν έλκονται.

Η δοκιμή οξέος είναι μια χημική μέθοδος προσδιορισμού της καθαρότητας κραμάτων χρυσού και αργύρου, κατά την οποία τα δοκιμαστικά οξέα προκαλούν χαρακτηριστική χρωματική αντίδραση στην επιφάνεια του μετάλλου ή σε λίθο δοκιμής.

Η δοκιμή τήξης πάγου αξιοποιεί την εξαιρετικά υψηλή θερμική αγωγιμότητα του ασημιού για να ξεχωρίσει το γνήσιο ασήμι από τις απομιμήσεις: ένας κύβος πάγου λιώνει πάνω σε ένα γνήσιο ασημένιο νόμισμα ή μια γνήσια ασημένια ράβδο σαφώς πιο γρήγορα απ' ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο μέταλλο.

Η δοκιμή χάραξης είναι μια κλασική χημική μέθοδος προσδιορισμού της καθαρότητας κραμάτων χρυσού, κατά την οποία ένα ίχνος μετάλλου πάνω σε λίθο δοκιμής συγκρίνεται με διαλύματα οξέων γνωστής συγκέντρωσης.

Ιστορικό ευρωπαϊκό χρυσό νόμισμα με καθαρότητα 986/1000 (23,6 καράτια), που κόπηκε από τον 13ο αιώνα και αποτέλεσε το σημαντικότερο εμπορικό χρήμα της Ευρώπης για αιώνες.

Το Euwax Gold II είναι ένα φυσικά καλυμμένο ETC χρυσού του Χρηματιστηρίου της Στουτγάρδης, το οποίο ενσωματώνει άμεση αξίωση παράδοσης γνήσιου χρυσού και σχεδιάστηκε για τη γερμανική αγορά.

Υδρομεταλλουργική μέθοδος εξαγωγής χρυσού, κατά την οποία το θρυμματισμένο μετάλλευμα υφίσταται επεξεργασία με αραιό διάλυμα κυανιούχου νατρίου, ώστε ο χρυσός να διαλυτοποιηθεί επιλεκτικά.

Ο έλεγχος βάρους νομίσματος είναι μια απλή, μη καταστροφική μέθοδος ελέγχου γνησιότητας νομισμάτων πολύτιμων μετάλλων, κατά την οποία το πραγματικό βάρος συγκρίνεται με το επίσημο ονομαστικό βάρος του κατασκευαστή.

Ο έλεγχος διαστάσεων νομίσματος μετρά τη διάμετρο και το πάχος ενός νομίσματος με παχύμετρο ή διακριβωτή και συγκρίνει τις τιμές με τις επίσημες προδιαγραφές κοπής, ώστε να εντοπίζει πλαστογραφίες βάσει αποκλινουσών διαστάσεων.

Ο έλεγχος ταυτοπροσωπίας είναι η νομικά προβλεπόμενη διαπίστωση της ταυτότητας κατά την αγορά ή πώληση πολύτιμων μετάλλων άνω ορισμένων ορίων, σύμφωνα με τη νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων (ν. 4557/2018).

Μη καταστροφική μέθοδος ελέγχου που χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα στην περιοχή των υπερήχων για τον προσδιορισμό της πυκνότητας, της εσωτερικής δομής και της σύνθεσης του υλικού ράβδων και νομισμάτων πολύτιμων μετάλλων.

Το ειδικό βάρος (ή σχετική πυκνότητα) δείχνει πόσο βαρύτερη είναι μια ουσία σε σύγκριση με το νερό (πυκνότητα 1,0 g/cm³) και αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες για τον έλεγχο γνησιότητας των πολύτιμων μετάλλων.

Ο Ελέφαντας Σομαλίας είναι ένα ασημένιο νόμισμα bullion με ετησίως ανανεούμενη σχεδίαση, το οποίο —παρά το όνομά του— εκδίδεται επίσημα από τη Δημοκρατία της Ρουάντα από το 2016.

Η ελεύθερη αποθήκη τελωνείου (τελωνειακή αποθήκη) είναι κρατικά εγκεκριμένος χώρος όπου εμπορεύματα μπορούν να αποθηκευτούν εκτός του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ, χωρίς να οφείλονται εισαγωγικοί δασμοί ή ΦΠΑ εισαγωγής.

Στρατηγική συναλλαγών, στην οποία οι επενδυτές ανταλλάσσουν χρυσό με ασήμι (ή αντίστροφα), όταν η αναλογία τιμών των δύο μετάλλων φτάνει ιστορικά ακραίες τιμές.

Η ενθαλπία τήξης είναι η ποσότητα ενέργειας που πρέπει να απορροφήσει μια ουσία για να μεταβεί, στο σημείο τήξης, από τη στερεή στην υγρή κατάσταση χωρίς να μεταβληθεί η θερμοκρασία της.

Ο εξευγενισμός είναι ο βιομηχανικός καθαρισμός και η επεξεργασία ακατέργαστων πολύτιμων μετάλλων σε εμπορεύσιμες ή επενδυτικές καθαρότητες.

Επενδυτικός χρυσός είναι φορολογικά προνομιούχος χρυσός (ράβδοι και ορισμένα νομίσματα), του οποίου η αγορά στην ΕΕ απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ.

Η φορολογική επιβάρυνση κατά την αγορά ασημιού αναφέρεται στο μέρος της τιμής που καταβάλλει ο αγοραστής πέρα από την καθαρή αξία του μετάλλου, επειδή στο επενδυτικό ασήμι – σε αντίθεση με τον επενδυτικό χρυσό – επιβάλλεται ΦΠΑ.

Στρώση ροδίου που επιμεταλλώνεται γαλβανικά επάνω σε κοσμήματα ή νομίσματα και βελτιώνει τη λάμψη, την αντοχή στις γρατζουνιές και την προστασία από αμαύρωση.

Δύο θεμελιώδεις μέθοδοι εξόρυξης, όπου τα μεταλλεύματα εξορύσσονται είτε σε ανοιχτό επιφανειακό ορυχείο (κοντά στην επιφάνεια) είτε υπόγεια (σε βαθιές στοές και φρέατα).

Η επιχρύσωση είναι η εναπόθεση ενός λεπτού στρώματος χρυσού πάνω σε φορέα από ευτελές ή πολύτιμο μέταλλο, γυαλί ή κεραμικό, με σκοπό τη βελτίωση της εμφάνισης, της αντιδιαβρωτικής προστασίας ή των ηλεκτρικών ιδιοτήτων.

Η εποχικότητα στην αγορά χρυσού περιγράφει επαναλαμβανόμενα, ημερολογιακά καθορισμένα μοτίβα στην πορεία της τιμής του χρυσού, που προκύπτουν από κυκλικές διακυμάνσεις της ζήτησης σε βασικές περιοχές.

Χρηματοδοτικές εταιρείες που παρέχουν προκαταβολικά κεφάλαια σε ορυχεία και λαμβάνουν σε αντάλλαγμα το δικαίωμα να αγοράζουν μελλοντική παραγωγή πολύτιμων μετάλλων σε προκαθορισμένη τιμή ή έναντι αμοιβής βάσει κύκλου εργασιών.

Η τιμή spot είναι η συνεχώς διαπραγματευόμενη τιμή αγοράς για άμεση παράδοση, ενώ το fixing είναι μια τιμή αναφοράς που καθορίζεται μόνο μία φορά την ημέρα.

Στην αγορά ασημιού (ράβδοι, νομίσματα, βιομηχανικό ασήμι) επιβάλλεται στην Ελλάδα ΦΠΑ – σε αντίθεση με τον επενδυτικό χρυσό, που απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ.

Το φαινόμενο μέσου κόστους περιγράφει το γεγονός ότι οι τακτικές αγορές ενός περιουσιακού στοιχείου με σταθερό ποσό οδηγούν αυτόματα σε ευνοϊκότερη μέση τιμή απ' ό,τι ο αριθμητικός μέσος όρος όλων των επιμέρους τιμών.

Ειδικό καθεστώς ΦΠΑ κατά το οποίο ο έμπορος υπολογίζει τον φόρο μόνο επί του εμπορικού περιθωρίου (διαφορά τιμής αγοράς και πώλησης) και όχι επί ολόκληρης της τιμής πώλησης – αντιστοιχεί στο ειδικό καθεστώς περιθωρίου κέρδους της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ.

Ασήμι που χρησιμοποιείται ως αγώγιμη πάστα στα ηλιακά κύτταρα για την απαγωγή του ρεύματος και αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο μεμονωμένο βιομηχανικό τομέα κατανάλωσης του μετάλλου.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ενιαίος φόρος υπεραξίας επί των φυσικών πολύτιμων μετάλλων: η μεμονωμένη πώληση από ιδιώτη κατά κανόνα δεν φορολογείται, ενώ ο συστηματικός εμπορικός χαρακτήρας οδηγεί σε φορολόγηση ως επιχειρηματικό εισόδημα.

Χρυσός σφυρηλατημένος ή ελασματοποιημένος σε εξαιρετικά λεπτά φύλλα, που χρησιμοποιείται σε επιχρυσώσεις, καλλιτεχνική χειροτεχνία και στην επεξεργασία τροφίμων.

Ένα Gold-ETF (Exchange Traded Fund) είναι ένα διαπραγματεύσιμο σε χρηματιστήριο αμοιβαίο κεφάλαιο που αναπαράγει την τιμή του χρυσού και επιτρέπει στους επενδυτές να συμμετέχουν στην εξέλιξη της αξίας του χωρίς φυσική κατοχή χρυσού.

Το grain (συντομογραφία: gr) είναι η μικρότερη μονάδα του συστήματος βαρών Troy και αντιστοιχεί ακριβώς σε 0,06479891 γραμμάρια.

Το γραμμάριο (σύμβολο g) είναι η βασική μονάδα μάζας στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων (SI) και η πιο διαδεδομένη παγκοσμίως μονάδα βάρους στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων.

Η Heraeus είναι γερμανική εταιρεία πολύτιμων μετάλλων με έδρα το Hanau, η οποία συγκαταλέγεται στα κορυφαία διυλιστήρια και παραγωγούς ράβδων παγκοσμίως και είναι αναγνωρισμένος προμηθευτής LBMA Good Delivery.

Η ηλεκτρική αγωγιμότητα περιγράφει πόσο καλά ένα υλικό άγει το ηλεκτρικό ρεύμα και αποτελεί για τα πολύτιμα μέταλλα σημαντικό χαρακτηριστικό ποιότητας για βιομηχανικές εφαρμογές.

Ως ημιπολύτιμα μέταλλα χαρακτηρίζονται τα μέταλλα που παρουσιάζουν μεν κάποια ανθεκτικότητα στη διάβρωση, αλλά δεν διαθέτουν την πλήρη χημική αντοχή των πολύτιμων μετάλλων.

Στην Ελλάδα, η μεμονωμένη πώληση φυσικών πολύτιμων μετάλλων από ιδιώτη δεν φορολογείται ως υπεραξία· φόρος προκύπτει μόνο όταν οι πωλήσεις γίνονται συστηματικά και με κερδοσκοπικό σκοπό, οπότε το κέρδος αντιμετωπίζεται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ιδιωτική φύλαξη σημαίνει τη φυσική φύλαξη πολύτιμων μετάλλων από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη – σε χρηματοκιβώτιο στο σπίτι, σε τραπεζική θυρίδα ή σε άλλο σημείο της επιλογής του.

Το ιρίδιο (Ir) είναι ένα ασημόλευκο μέταλλο της ομάδας πλατίνας με μία από τις υψηλότερες πυκνότητες όλων των στοιχείων (22,56 g/cm³, αμέσως μετά το όσμιο) και εξαιρετική αντοχή στη διάβρωση.

Ο κίτρινος χρυσός είναι το κλασικό κράμα χρυσού από χρυσό, ασήμι και χαλκό, του οποίου η θερμή κιτρινωπή απόχρωση πλησιάζει περισσότερο από κάθε άλλο το καθαρό μέταλλο.

Το Καγκουρό (επίσημα: Australian Gold Nugget) είναι αυστραλιανό χρυσό νόμισμα καθαρότητας 999,9‰, που κόβεται από την Perth Mint από το 1986 και κατατάσσεται στα πιο εμπορεύσιμα νομίσματα ράβδων (bullion) παγκοσμίως.

Το καθαρό βάρος δηλώνει την πραγματικά περιεχόμενη ποσότητα καθαρού πολύτιμου μετάλλου σε μια ράβδο, ένα νόμισμα ή ένα κόσμημα – ανεξάρτητα από το συνολικό βάρος του αντικειμένου.

Ο καθαρός χρυσός (999) είναι χρυσός με τίτλο τουλάχιστον 999 χιλιοστών (999 ‰), δηλαδή καθαρότητα 99,9 % ή υψηλότερη.

Η καθαρότητα δηλώνει πόσο καθαρό πολύτιμο μέταλλο περιέχεται σε ένα κράμα – εκφρασμένη σε χιλιοστά (π.χ. 999) ή σε καράτια (π.χ. 585 = 14 καράτια).

Νομισματικό σύστημα στο οποίο η αξία ενός νομίσματος είναι σταθερά συνδεδεμένη με μια καθορισμένη ποσότητα χρυσού.

Το μετρικό καράτι (ct) είναι η νόμιμη μονάδα βάρους για διαμάντια και άλλους πολύτιμους λίθους και αντιστοιχεί ακριβώς σε 0,2 γραμμάρια.

Το καράτι (συντομογραφία kt ή ct) είναι η παραδοσιακή μονάδα μέτρησης της περιεκτικότητας ενός κράματος σε χρυσό: 24 καράτια αντιστοιχούν σε καθαρό χρυσό (999 ‰ καθαρότητα, ανώτατη εμπορική καθαρότητα 999,9 ‰).

Ο καταλύτης αυτοκινήτου είναι ένα σύστημα καθαρισμού καυσαερίων στο όχημα, που με τη βοήθεια μετάλλων της ομάδας του λευκόχρυσου (λευκόχρυσος, παλλάδιο, ρόδιο) μετατρέπει επιβλαβή κατάλοιπα καύσης σε μη τοξικές ενώσεις.

Ο κατανεμημένος χρυσός αναφέρεται σε φυσικό χρυσό που έχει ατομικά αντιστοιχιστεί σε έναν ιδιοκτήτη, φυλάσσεται ξεχωριστά και δεν εγγράφεται στον ισολογισμό του θεματοφύλακα.

Η κατανομή αναφέρεται στη στοχευμένη διαίρεση ενός χαρτοφυλακίου σε διάφορες κατηγορίες επενδύσεων – μεταξύ αυτών και τα πολύτιμα μέταλλα – ώστε ο κίνδυνος και η απόδοση να τεθούν σε μια επιθυμητή σχέση.

Το κράμα είναι ένα μείγμα ενός κύριου μετάλλου και ενός ή περισσότερων πρόσθετων μετάλλων (μετάλλων κραματοποίησης), το οποίο διαθέτει σκόπιμα μεταβεβλημένες φυσικές ή χημικές ιδιότητες.

Το Κρύγκερραντ από τη Νότια Αφρική είναι το πιο εμπορικό επενδυτικό χρυσό νόμισμα στον κόσμο – 22 καράτια, με ακριβώς μία ουγκιά troy καθαρού χρυσού στην παραλλαγή της μίας ουγκιάς.

Ο κόκκινος χρυσός είναι κράμα χρυσού με υψηλό ποσοστό χαλκού, που προσδίδει στο μέταλλο τη χαρακτηριστική κοκκινωπή έως ζεστή, μπρούντζινη απόχρωσή του.

Οι κόκκοι (granulat) είναι μικρά, ακανόνιστα σφαιρίδια ή κόκκοι πολύτιμου μετάλλου που σχηματίζονται με έκχυση τηγμένου μετάλλου σε νερό και χρησιμοποιούνται κυρίως ως βιομηχανική πρώτη ύλη και υλικό επεξεργασίας.

Το κόστος ευκαιρίας του χρυσού περιγράφει τη διαφυγούσα απόδοση που θα προέκυπτε αν το κεφάλαιο που δεσμεύεται σε χρυσό επενδυόταν αντ' αυτού σε τοκοφόρες ή αποδοτικές επενδύσεις.

Το LBMA Fixing είναι μια τιμή αναφοράς για τον χρυσό και τον άργυρο, που καθορίζεται δύο φορές την ημέρα στο Λονδίνο και χρησιμοποιείται παγκοσμίως ως δεσμευτικός δείκτης αναφοράς για εμπορικές συναλλαγές, συμβόλαια ορυχείων και χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Το πρότυπο LBMA Good Delivery είναι το παγκοσμίως αναγνωρισμένο πρότυπο ποιότητας για εμπορεύσιμες ράβδους χρυσού και αργύρου στο θεσμικό χονδρεμπόριο, το οποίο καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις ως προς την καθαρότητα, το βάρος, τη μορφή και την προέλευση του διυλιστηρίου.

Το Libertad είναι κρατικό επενδυτικό νόμισμα του Μεξικού από χρυσό ή ασήμι, το οποίο κόβει η Casa de Moneda de México και αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως νόμισμα bullion.

Το London Fix είναι μια τιμή αναφοράς που καθορίζεται δύο φορές ημερησίως για τον χρυσό, το ασήμι, την πλατίνα και το παλλάδιο, συντονίζεται από την LBMA και χρησιμοποιείται παγκοσμίως ως βάση εκκαθάρισης για φυσικές συναλλαγές πολύτιμων μετάλλων.

Ο λευκόχρυσος είναι κράμα χρυσού στο οποίο προστίθενται λευκά μέταλλα όπως παλλάδιο, νικέλιο ή ασήμι, ώστε να προκύψει το χαρακτηριστικό ασημόλευκο χρώμα.

Ο λευκόχρυσος (πλατίνα) είναι ένα σπάνιο, ασημόλευκο πολύτιμο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου με ατομικό αριθμό 78, που λόγω της εξαιρετικής αντοχής του στη διάβρωση, των καταλυτικών ιδιοτήτων και της βιομηχανικής ευελιξίας του θεωρείται ένα από τα πολυτιμότερα μέταλλα της Γης.

Ο λευκόχρυσος με νικέλιο είναι κράμα χρυσού στο οποίο το νικέλιο χρησιμοποιείται ως κύριο λευκαντικό μέταλλο, ώστε να προσδώσει στον κίτρινο χρυσό ένα ασημί-λευκό χρώμα.

Ο λευκόχρυσος με παλλάδιο είναι κράμα χρυσού στο οποίο το παλλάδιο, ως κύριο μέταλλο κραματοποίησης, προσδίδει στον χρυσό το χαρακτηριστικό ασημόλευκο χρώμα του.

Ο λόγος χρυσού-ασημιού δείχνει πόσες ουγκιές ασημιού χρειάζονται για μία ουγκιά χρυσού — ένας δημοφιλής δείκτης για τη σχετική αποτίμηση των δύο μετάλλων.

Το Maple Leaf είναι νόμισμα bullion που κόβεται από το Royal Canadian Mint σε χρυσό, ασήμι, πλατίνα και παλλάδιο, με καθαρότητα 999,9/1000 (χρυσός και ασήμι), και αποτελεί νόμιμο μέσο πληρωμής στον Καναδά.

Ιαπωνική μονάδα βάρους από το παραδοσιακό σύστημα Shakkan, που χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως στο εμπόριο μαργαριταριών και αντιστοιχεί ακριβώς σε 3,75 γραμμάρια.

Ιστορική μέθοδος εξαγωγής χρυσού, κατά την οποία ο υγρός υδράργυρος διαλύει τον χρυσό και το ασήμι από το μετάλλευμα και τα δεσμεύει ως αμάλγαμα, το οποίο στη συνέχεια διαχωρίζεται με θέρμανση.

Ως μέταλλα λευκόχρυσου χαρακτηρίζονται εκείνα τα πολύτιμα μέταλλα που προσδίδουν στον χρυσό ασημί-λευκό χρώμα όταν χρησιμοποιούνται ως συστατικά κράματος – κυρίως το παλλάδιο, η πλατίνα και το νικέλιο.

Τα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου (PGM) είναι έξι χημικά συγγενή μέταλλα μετάπτωσης – λευκόχρυσος, παλλάδιο, ρόδιο, ιρίδιο, όσμιο και ρουθήνιο – που ξεχωρίζουν για την εξαιρετική αντοχή τους στη διάβρωση, τα υψηλά σημεία τήξης και τις καταλυτικές τους ιδιότητες.

Η μαγνητική ζυγαριά αξιοποιεί το φαινόμενο Lenz και τις ειδικές διαμαγνητικές τιμές των πολύτιμων μετάλλων για να ξεχωρίσει γνήσιες ράβδους ή νομίσματα χρυσού και ασημιού από μαγνητικές παραποιήσεις.

Μεγεθυντικός φακός, συνήθως 10 έως 30 φορές μεγέθυνσης, που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο σφραγίδων καθαρότητας, σφραγίδων εγγύησης (hallmark) και χαρακτηριστικών κοπής σε νομίσματα και ράβδους πολύτιμων μετάλλων.

Τα μετάλλια είναι κοπτόμενοι ή χυτοί μεταλλικοί δίσκοι χωρίς καθεστώς νόμιμου μέσου πληρωμής, που κατασκευάζονται από πολύτιμα μέταλλα ως αναμνηστικά, βραβευτικά ή συλλεκτικά αντικείμενα.

Η μεταβλητότητα μετρά την ένταση των διακυμάνσεων μιας τιμής σε καθορισμένο χρονικό διάστημα και θεωρείται κεντρικός δείκτης του κινδύνου αγοράς ενός περιουσιακού στοιχείου.

Η ουγγιά troy (troy ounce) είναι η διεθνής τυποποιημένη μονάδα για τις τιμές των πολύτιμων μετάλλων και αντιστοιχεί ακριβώς σε 31,1034768 γραμμάρια.

Μετοχές εταιρειών που εξορύσσουν πολύτιμα μέταλλα ή άλλες πρώτες ύλες και προσφέρουν μια μοχλευμένη συμμετοχή στην εξέλιξη της τιμής των αντίστοιχων μετάλλων.

Μη κατανεμημένος χρυσός είναι μια αξίωση σε χρυσό έναντι τράπεζας ή παρόχου, στην οποία δεν αντιστοιχεί συγκεκριμένη, φυσικά διαχωρισμένη ράβδος ή νόμισμα.

Το μικτό βάρος είναι το συνολικό βάρος ενός αντικειμένου από πολύτιμο μέταλλο, συμπεριλαμβανομένων όλων των στοιχείων του κράματος, πριν από την αφαίρεση προσμείξεων ή προσθέτων.

Η νομισματική είναι η επιστήμη και η πρακτική συλλογής νομισμάτων, μεταλλίων και συναφών μέσων πληρωμής, όπου τα συλλεκτικά νομίσματα αντλούν την αξία τους όχι μόνο από την περιεκτικότητα σε μέταλλο, αλλά ουσιαστικά από την ιστορική σημασία, τη σπανιότητα και την ποιότητα κοπής.

Ένα νομισματοκοπείο (αγγλικά: Mint) είναι ένας κρατικά εξουσιοδοτημένος ή κρατικά λειτουργούμενος οργανισμός που κόβει ή χυτεύει νομίσματα και ράβδους από πολύτιμα μέταλλα σύμφωνα με καθορισμένα πρότυπα βάρους και καθαρότητας.

Η Münze Österreich AG είναι το κρατικό νομισματοκοπείο της Αυστρίας με έδρα τη Βιέννη και εκδότης του παγκοσμίως γνωστού Wiener Philharmoniker.

Ένα κρατικά κοπέν νόμισμα που χρησιμεύει κυρίως ως επένδυση σε πολύτιμα μέταλλα και του οποίου η αξία καθορίζεται από την τρέχουσα τιμή μετάλλου (spot) συν ένα υπερτίμημα.

Ως νόμισμα κρίσης χαρακτηρίζονται περιουσιακά στοιχεία που σε φάσεις οικονομικής ή πολιτικής αστάθειας θεωρούνται ιδιαίτερα σταθερά ως προς την αξία τους και για τον λόγο αυτό αναζητούνται εντονότερα.

Το νόμισμα παλλαδίου είναι ένα κομμένο νόμισμα από παλλάδιο με καθορισμένη περιεκτικότητα, που αποκτάται ως επενδυτικό μέσο ή συλλεκτικό αντικείμενο.

Το νόμισμα πλατίνας είναι ένα επενδυτικό ή συλλεκτικό νόμισμα κομμένο από πλατίνα με καθαρότητα τουλάχιστον 999,5/1000 (Pt 999,5), το οποίο εκδίδεται παγκοσμίως από κρατικά νομισματοκοπεία.

Η νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες υποχρεώνει τους εμπόρους πολύτιμων μετάλλων, από ορισμένα όρια και άνω, στην ταυτοποίηση των πελατών τους και στην αναφορά ύποπτων συναλλαγών.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ειδικό όριο απαλλαγής για κέρδη από πώληση φυσικών πολύτιμων μετάλλων: η μεμονωμένη πώληση από ιδιώτη δεν φορολογείται ως υπεραξία, ενώ η συστηματική/επαγγελματική δραστηριότητα φορολογείται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα με προοδευτικούς συντελεστές 9–44 %.

Το όριο μετρητών κατά την αγορά χρυσού καθορίζει από ποιο ποσό οι συναλλαγές πρέπει να εξοφλούνται ηλεκτρονικά και από πότε οι έμποροι πρέπει να καταγράφουν τα στοιχεία του πελάτη βάσει της νομοθεσίας κατά της νομιμοποίησης εσόδων.

Το όσμιο (Os, ατομικός αριθμός 76) είναι το πυκνότερο φυσικά απαντώμενο στοιχείο της Γης και ανήκει στην ομάδα των μετάλλων της λευκόχρυσης (πλατίνας).

Ο οδοντιατρικός χρυσός είναι το χρυσό κράμα από οδοντικές αποκαταστάσεις όπως στεφάνες και γέφυρες — συνήθως με καθαρότητα μεταξύ 750 και 900, συχνά με πολύτιμες προσμείξεις λευκόχρυσου και παλλαδίου.

Ο οδοντιατρικός χρυσός είναι οδοντιατρικά κράματα με περιεκτικότητα σε πολύτιμα μέταλλα, που χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική για στεφάνες, γέφυρες και ένθετα και κατά την ανακύκλωση αποδίδουν πολύτιμα μέταλλα όπως χρυσό, λευκόχρυσο και παλλάδιο.

Η ολκιμότητα περιγράφει την ιδιότητα ενός υλικού να παραμορφώνεται πλαστικά υπό εφελκυστική τάση χωρίς να θραύεται.

Ως πολύτιμα μέταλλα θεωρούνται τα μέταλλα με πρότυπο δυναμικό ηλεκτροδίου σαφώς θετικότερο από εκείνο του ηλεκτροδίου υδρογόνου, γεγονός που τα καθιστά μη αντιδραστικά υπό κανονικές συνθήκες με νερό, οξυγόνο ή τα περισσότερα οξέα.

Η ουγγιά Avoirdupois (av. oz) είναι η μονάδα μάζας της αγγλοαμερικανικής καθημερινότητας, με ακριβώς 28,349523125 γραμμάρια, και διαφέρει σαφώς από την ουγγιά troy που χρησιμοποιείται στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων (31,1035 γραμμάρια).

Η ουγγιά ασημιού είναι η διεθνής τυπική μονάδα για το εμπόριο ασημιού και υποδηλώνει μία ουγγιά troy ασημιού (troy ounce) με βάρος 31,1035 γραμμαρίων.

Η παγκοσμίως καθιερωμένη μονάδα βάρους στο εμπόριο πολύτιμων μετάλλων: μία ουγγιά τροϊ αντιστοιχεί ακριβώς σε 31,1034768 γραμμάρια καθαρού πολύτιμου μετάλλου.

Η PAMP Suisse είναι ελβετικό διυλιστήριο πολύτιμων μετάλλων, ιδρυθέν το 1977 με έδρα το Castel San Pietro, και συγκαταλέγεται στους πιο φημισμένους και ευρέως διαδεδομένους κατασκευαστές ράβδων παγκοσμίως.

Ο χρυσός Panda και ο ασημένιος Panda είναι επίσημα επενδυτικά νομίσματα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, τα οποία εκδίδονται ετησίως από τη China Gold Coin Corporation από το 1982 (χρυσός) και το 1983 (ασήμι) και ξεχωρίζουν από άλλα νομίσματα bullion λόγω του εναλλασσόμενου μοτίβου του πάντα.

Το pennyweight (dwt) είναι μονάδα βάρους του συστήματος troy, που αντιστοιχεί στο 1/20 μιας ουγγιάς troy και χρησιμοποιείται κυρίως στο αγγλοαμερικανικό εμπόριο κοσμημάτων και στη χρυσοχοΐα.

Το Perth Mint είναι το κρατικό νομισματοκοπείο της Αυστραλίας, ιδρύθηκε το 1899 και θεωρείται ένα από τα πιο αναγνωρισμένα διυλιστήρια και νομισματοκοπεία παγκοσμίως για επενδυτικό χρυσό, ασήμι και λευκόχρυσο.

Το Proof (ελλ.: Στιλβωμένη επιφάνεια) είναι το ανώτατο επίπεδο ποιότητας κοπής νομισμάτων, αναγνωρίσιμο από τα κατοπτρικά πεδία και τα ματ ανάγλυφα μοτίβα.

Το παλαιό ασήμι αναφέρεται σε μεταχειρισμένο ασήμι από κοσμήματα, μαχαιροπίρουνα, νομίσματα ή βιομηχανικά προϊόντα, το οποίο τήκεται ή μεταποιείται περαιτέρω ως πρώτη ύλη.

Ο παλαιός χρυσός αναφέρεται σε μεταχειρισμένα ή κατεστραμμένα χρυσά αντικείμενα – κοσμήματα, οδοντιατρικό χρυσό, νομίσματα και βιομηχανικά κατάλοιπα – που τήκονται και διυλίζονται ώστε να ανακτηθεί η περιεχόμενη ποσότητα καθαρού χρυσού.

Το παλλάδιο (Pd, ατομικός αριθμός 46) είναι ένα ασημόλευκο πολύτιμο μέταλλο της ομάδας της λευκόχρυσης, που χρησιμοποιείται κυρίως ως καταλύτης σε συστήματα καυσαερίων οχημάτων και στη βιομηχανία ηλεκτρονικών.

Η παραγωγή ορυχείου περιγράφει τη συνολική ποσότητα πολύτιμου μετάλλου που ανακτάται από το μετάλλευμα μέσω της εξόρυξης, ενώ η περιεκτικότητα του μεταλλεύματος (Grade) και το οικονομικά ελάχιστο όριο (Cut-off) καθορίζουν ποιο υλικό αξίζει καν να εξορυχθεί.

Η παραγωγή παραπροϊόντος περιγράφει την εξαγωγή ενός πολύτιμου μετάλλου ως παραπροϊόν κατά την εξόρυξη ενός άλλου, πρωτευόντως επιδιωκόμενου πρώτου υλικού.

Η παραποίηση με βολφράμιο είναι μια πλαστή ράβδος ή ένα νόμισμα χρυσού ή πλατίνας, όπου ένας πυρήνας βολφραμίου επικαλύπτεται με ένα λεπτό στρώμα πολύτιμου μετάλλου, ώστε να αξιοποιηθεί η σχεδόν ταυτόσημη πυκνότητα του βολφραμίου (19,25 g/cm³) και του χρυσού (19,32 g/cm³).

Ως περίοδος διακράτησης νοείται το χρονικό διάστημα μεταξύ απόκτησης και πώλησης ενός περιουσιακού στοιχείου. Στην Ελλάδα, ωστόσο, δεν υπάρχει τέτοια περίοδος για τα φυσικά πολύτιμα μέταλλα των ιδιωτών – η μεμονωμένη πώληση δεν φορολογείται ως υπεραξία.

Η περιεκτικότητα καθαρού χρυσού δηλώνει ποιο ποσοστό ενός κράματος χρυσού αποτελείται από καθαρό χρυσό, εκφρασμένο σε χιλιοστά (‰) ή σε καράτια.

Η περιεκτικότητα μεταλλεύματος δηλώνει πόσα γραμμάρια ενός πολύτιμου μετάλλου (π.χ. χρυσού ή ασημιού) περιέχονται ανά τόνο ακατέργαστου μεταλλεύματος και αποτελεί το σημαντικότερο μέγεθος για την αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας ενός ορυχείου.

Το πιστοποιητικό δοκιμασίας (Assay) είναι έγγραφο γνησιότητας που εκδίδεται από διαπιστευμένο φορέα ελέγχου και βεβαιώνει δεσμευτικά την καθαρότητα, το βάρος και την ταυτότητα μιας ράβδου πολύτιμου μετάλλου.

Τα πολύτιμα μέταλλα είναι μια ομάδα χημικών στοιχείων που χαρακτηρίζονται από υψηλή αντοχή στη διάβρωση και την οξείδωση και απαντώνται στη φύση κυρίως σε αυτοφυή – δηλαδή καθαρή μεταλλική – μορφή.

Ο πράσινος χρυσός είναι κράμα χρυσού με υψηλό ποσοστό αργύρου, που προσδίδει στο μέταλλο μια χαρακτηριστική πρασινωπή-κίτρινη απόχρωση.

Το πραγματικό επιτόκιο είναι το ονομαστικό επιτόκιο διορθωμένο κατά τον πληθωρισμό και δείχνει ποια πραγματική μεταβολή αγοραστικής δύναμης επιφέρει μια επένδυση.

Το πριμ (αγγλικά: premium), γνωστό και ως αζιό, είναι η προσαύξηση επί της τιμής spot που πληρώνει ο αγοραστής κατά την απόκτηση φυσικών προϊόντων πολύτιμων μετάλλων, όπως νομίσματα ή ράβδοι, επιπλέον της καθαρής αξίας του μετάλλου.

Μη καταστροφική μέθοδος ελέγχου γνησιότητας πολύτιμων μετάλλων μέσω μέτρησης της ειδικής πυκνότητας σύμφωνα με την αρχή του Αρχιμήδη.

Η προστασία από τον πληθωρισμό περιγράφει την ιδιότητα ενός περιουσιακού στοιχείου να διατηρεί ή να αυξάνει την πραγματική αγοραστική δύναμη του επενδεδυμένου κεφαλαίου ακόμη και όταν το γενικό επίπεδο τιμών ανεβαίνει.

Η προστασία περιουσίας περιλαμβάνει στρατηγικές και μέσα που στοχεύουν στη διατήρηση της πραγματικής αξίας μιας περιουσίας έναντι του πληθωρισμού, της υποτίμησης νομισμάτων, των κρίσεων και των πολιτικών κινδύνων.

Η πρωτογενής παραγωγή είναι η εξόρυξη πολύτιμων μετάλλων απευθείας από το υπέδαφος μέσω μεταλλευτικής δραστηριότητας, σε αντίθεση με τη δευτερογενή ανάκτηση από ανακυκλωμένο υλικό.

Στο πρόγραμμα αποταμίευσης πολύτιμων μετάλλων αγοράζει κανείς τακτικά χρυσό ή ασήμι για ένα σταθερό ποσό — το φαινόμενο του μέσου κόστους εξομαλύνει τις διακυμάνσεις της τιμής.

Το πρόγραμμα αποταμίευσης χρυσού είναι ένα μοντέλο τακτικής επένδυσης, όπου σε καθορισμένα διαστήματα επενδύεται ένα σταθερό χρηματικό ποσό σε φυσικό χρυσό ή σε τίτλους με υποκείμενο τον χρυσό.

Το μέταλλο κράματος είναι ένα ευγενές ή μη ευγενές μέταλλο που προστίθεται σε καθορισμένη ποσότητα σε ένα πολύτιμο μέταλλο, ώστε να μεταβληθούν στοχευμένα η σκληρότητα, το χρώμα, η συμπεριφορά τήξης ή άλλες ιδιότητες.

Η πυκνότητα ενός υλικού δηλώνει πόση μάζα περιέχεται ανά μονάδα όγκου και αποτελεί κεντρικό χαρακτηριστικό γνησιότητας για τα πολύτιμα μέταλλα.

Το ψήγμα χρυσού είναι ένα φυσικά σχηματισμένο κομμάτι αυτοφυούς χρυσού, το οποίο προέρχεται απευθείας από το πέτρωμα ή από ποτάμια ιζήματα και δεν έχει υποστεί βιομηχανική διαδικασία τήξης.

Το Rand Refinery είναι το μεγαλύτερο ολοκληρωμένο διυλιστήριο χρυσού στον κόσμο και ο κατασκευαστής του Krugerrand, του πιο γνωστού επενδυτικού χρυσού νομίσματος παγκοσμίως.

Ο όρος Responsible Gold χαρακτηρίζει χρυσό που έχει εξορυχθεί και διακινηθεί σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα σύμφωνα με ελάχιστα ηθικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα.

Το Royal Canadian Mint (RCM) είναι το κρατικό νομισματοκοπείο του Καναδά και ένας από τους πιο φημισμένους θεσμούς πολύτιμων μετάλλων στον κόσμο, γνωστό για το Maple Leaf και για τα υψηλότερα πρότυπα καθαρότητας.

Το Royal Mint είναι το κρατικό νομισματοκοπείο του Ηνωμένου Βασιλείου και ένα από τα παλαιότερα ενεργά νομισματοκοπεία στον κόσμο, γνωστό για νομίσματα bullion όπως το Britannia και το Sovereign.

Οι ράβδοι Doré είναι προδιυλισμένες ακατέργαστες ράβδοι χρυσού και ασημιού, που χυτεύονται απευθείας στα ορυχεία ή στα μεταλλουργεία και στη συνέχεια επεξεργάζονται σε διυλιστήριο έως την ποιότητα καθαρού μετάλλου.

Μια ράβδος ασημιού είναι ένα τυποποιημένο ημικατεργασμένο προϊόν από καθαρό ασήμι (τουλάχιστον 999/1000), το οποίο χρησιμεύει ως φυσική επενδυτική μορφή για ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές.

Η ράβδος κιλού είναι μια τυποποιημένη ράβδος πολύτιμου μετάλλου με βάρος ακριβώς 1.000 γραμμαρίων (1 kg), που κατασκευάζεται για χρυσό, ασήμι και άλλα πολύτιμα μέταλλα σε χυτή ή σφραγισμένη μορφή.

Μια ράβδος πολύτιμου μετάλλου σφραγισμένη σταθερά σε σφραγισμένη πλαστική θήκη (blister), που φέρει τυπωμένο πιστοποιητικό γνησιότητας του διυλιστηρίου.

Η ράβδος χρυσού είναι ένα τυποποιημένο κομμάτι καθαρού χρυσού με καθορισμένο βάρος και καθαρότητα, που χρησιμεύει ως φυσική μορφή επένδυσης και διεθνώς αναγνωρισμένο μέσο διαφύλαξης αξίας.

Ο ροζ χρυσός είναι κράμα χρυσού με χαρακτηριστική ροζ έως κοκκινωπή απόχρωση, που προκύπτει από στοχευμένη προσθήκη χαλκού.

Ρολόγια χειρός και τσέπης, των οποίων η κάσα, το βραχιόλι ή ο δίσκος είναι κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από χρυσό, ασήμι, λευκόχρυσο ή παλλάδιο.

Το ρουθήνιο (Ru) είναι ένα σπάνιο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου με εξαιρετική σκληρότητα και αντοχή στη διάβρωση, που χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία ηλεκτρονικών και ως πρόσθετο κραμάτων.

Το ρόδιο (Rh) είναι ένα αργυρόλευκο πολύτιμο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου, που χρησιμοποιείται κυρίως ως καταλύτης στα συστήματα καυσαερίων οχημάτων καθώς και για την ευγενοποίηση επιφανειών, και συγκαταλέγεται στα σπανιότερα και ακριβότερα μέταλλα της Γης.

Το Sigma Metalytics αναφέρεται σε μια σειρά φορητών συσκευών ελέγχου που, μέσω ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής, μετρούν την ειδική αντίσταση των πολύτιμων μετάλλων και έτσι αποκαλύπτουν αξιόπιστα τις παραποιήσεις.

Το Sovereign είναι βρετανικό χρυσό νόμισμα με καθαρότητα 916,7 ‰ (22 καράτια) και καθαρό βάρος 7,3224 γραμμαρίων, που κόβεται από το 1817 και έχει διαδοθεί παγκοσμίως ως κλασικό νόμισμα bullion.

Το spread είναι η διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς (Bid) και της τιμής πώλησης (Ask) ενός πολύτιμου μετάλλου και αποτελεί το έμμεσο εμπορικό περιθώριο του εμπόρου.

Το σήμα κοπής (mintmark) είναι ένα μικρό σύμβολο ή γράμμα πάνω σε ένα νόμισμα, το οποίο προσδιορίζει με σαφήνεια το νομισματοκοπείο που το εξέδωσε.

Η Σειρά Lunar είναι μια συλλογή επενδυτικών νομισμάτων από χρυσό και ασήμι, τα οποία κόβει ετησίως το Perth Mint (Αυστραλία) με εναλλασσόμενο μοτίβο του κινεζικού ζωδιακού κύκλου.

Ένας μοναδικός, χαραγμένος ή αποτυπωμένος από τον κατασκευαστή κωδικός αναγνώρισης σε ράβδους πολύτιμων μετάλλων, που επιτρέπει την ιχνηλασιμότητα, τον έλεγχο γνησιότητας και την αντιστοίχιση με το πιστοποιητικό.

Το σημείο τήξης είναι η θερμοκρασία στην οποία μια ουσία μεταβαίνει, υπό κανονική πίεση, από τη στερεή στην υγρή κατάσταση, χωρίς η θερμοκρασία να αλλάζει κατά τη διάρκεια της τήξης.

Η σκληρότητα Mohs είναι ένας αδιάστατος δείκτης σε κλίμακα από 1 έως 10, που περιγράφει την αντίσταση ενός ορυκτού στη χάραξη από ένα σκληρότερο υλικό.

Η συναλλαγή στον πάγκο είναι η ανώνυμη αγορά ή πώληση πολύτιμων μετάλλων, τίτλων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων με μετρητά στον πάγκο του καταστήματος (»over the counter«), χωρίς δήλωση της ταυτότητας του αγοραστή.

Το συνολικό κόστος παραγωγής (All-in Sustaining Costs, AISC) είναι ένας τυποποιημένος δείκτης της βιομηχανίας χρυσωρυχείων που αποτυπώνει όλα τα κόστη που απαιτούνται για τη διατήρηση της τρέχουσας παραγωγικής δυναμικότητας ενός ορυχείου.

Η σφραγίδα (αγγλικά: Hallmark) είναι επίσημο ή αναγνωρισμένο σήμα ελέγχου που αποδεικνύει μόνιμα και αναμφισβήτητα την περιεκτικότητα σε καθαρό μέταλλο και την προέλευση ενός αντικειμένου από χρυσό, ασήμι, πλατίνα ή παλλάδιο.

Η σφραγίδα καθαρότητας είναι μια επίσημα ή από τον κατασκευαστή χαραγμένη σήμανση σε είδη πολύτιμων μετάλλων, η οποία δηλώνει το ποσοστό του καθαρού μετάλλου σε χιλιοστά (‰) ή σε καράτια.

Η σφραγισμένη ράβδος είναι μια ράβδος πολύτιμου μετάλλου που παράγεται με μηχανική σφράγιση, με λεία, ακριβή διαστασιακά επιφάνεια και εντυπωμένες πληροφορίες όπως καθαρότητα, βάρος και λογότυπο κατασκευαστή.

Το σύστημα βαρών Troy είναι το διεθνώς δεσμευτικό σύστημα μέτρησης για τα πολύτιμα μέταλλα, με βασική μονάδα την ουγγιά Troy (troy ounce) των ακριβώς 31,1034768 γραμμαρίων.

Το Tael είναι μια παραδοσιακή μονάδα βάρους της Ανατολικής Ασίας για πολύτιμα μέταλλα, το ακριβές βάρος της οποίας κυμαίνεται ανάλογα με την περιοχή μεταξύ περίπου 37,4 g και 37,8 g.

Η Tola είναι μια παραδοσιακή νοτιοασιατική μονάδα βάρους για χρυσό και άργυρο, που αντιστοιχεί ακριβώς σε 11,6638 γραμμάρια και είναι διαδεδομένη κυρίως στην Ινδία, το Πακιστάν και στις αγορές του Κόλπου.

Η θερμική αγωγιμότητα περιγράφει πόσο καλά ένα υλικό μεταφέρει θερμική ενέργεια μέσα από αυτό και εκφράζεται σε βατ ανά μέτρο και Κέλβιν (W/(m·K)).

Ο θραυσμένος χρυσός αναφέρεται σε φθαρμένα, παραμορφωμένα ή ελλιπή χρυσά αντικείμενα που δεν χρησιμεύουν πλέον ως κόσμημα ή χρηστικό αντικείμενο και προορίζονται κυρίως για τη διαδικασία τήξης.

Η τιμή αγοράς είναι το ποσό που πληρώνει ένας έμπορος ή ένα διυλιστήριο για την αγορά πολύτιμων μετάλλων από ιδιώτη πωλητή — βρίσκεται πάντα κάτω από την τρέχουσα τιμή spot.

Η τιμή αγοράς (Bid) είναι η τιμή που ένας έμπορος ή market maker είναι διατεθειμένος να πληρώσει για ένα πολύτιμο μέταλλο – δηλαδή η τιμή αγοράς από την οπτική του πωλητή.

Η τιμή βάσης είναι η τυποποιημένη τιμή αναφοράς ενός πολύτιμου μετάλλου, πάνω στην οποία δομούνται τα υπερτιμήματα, τα περιθώρια των εμπόρων και τα συμβόλαια δικαιωμάτων προαίρεσης.

Η τιμή πώλησης (Ask) είναι η τιμή στην οποία ένας έμπορος ή market maker πουλάει ένα πολύτιμο μέταλλο – δηλαδή η χαμηλότερη τιμή στην οποία οι αγοραστές μπορούν να αγοράσουν άμεσα στην αγορά.

Η τιμή εμπόρου είναι η τιμή στην οποία ο έμπορος πολύτιμων μετάλλων πουλά ένα προϊόν στον αγοραστή – βρίσκεται πάντα πάνω από την τιμή spot και περιλαμβάνει κόστη κοπής ή τήξης, το περιθώριο του εμπόρου και ενδεχομένως ΦΠΑ.

Η τιμή τοις μετρητοίς (spot) είναι η τρέχουσα τιμή αγοράς για την άμεση παράδοση μιας ουγκιάς troy πολύτιμου μετάλλου — η βάση σχεδόν όλων των τιμών αγοράς και πώλησης.

Η τιμή τοις μετρητοίς είναι η τρέχουσα ισχύουσα αγοραία τιμή ενός πολύτιμου μετάλλου για άμεση παράδοση και πληρωμή, γνωστή και ως τιμή spot.

Τα τοις χιλίοις (‰) δηλώνουν την καθαρότητα ενός πολύτιμου μετάλλου ως αναλογία χιλιοστών της συνολικής μάζας και αποτελούν τη νομικά δεσμευτική ένδειξη σε ράβδους και νομίσματα.

Το τομπάκ είναι ένα κράμα χαλκού-ψευδαργύρου με περιεκτικότητα χαλκού 67–90 %, γνωστό για το χρυσαφένιο χρώμα του ως διακοσμητικό υλικό και ιστορικό νομισματικό μέταλλο.

Η Umicore είναι βελγικός τεχνολογικός όμιλος και ένα από τα κορυφαία διυλιστήρια πολύτιμων μετάλλων παγκοσμίως, του οποίου οι ράβδοι και τα δισκία νομισμάτων είναι πιστοποιημένα κατά LBMA Good Delivery.

Το United States Mint είναι το επίσημο νομισματοκοπείο των Ηνωμένων Πολιτειών και εκδίδει από το 1792 νόμιμα μέσα πληρωμής καθώς και νομίσματα bullion από χρυσό, ασήμι και πλατίνα.

Η Valcambi είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πιο φημισμένα διυλιστήρια χρυσού παγκοσμίως, με έδρα στην Balerna του ελβετικού καντονιού Τιτσίνο, γνωστό για τα υψηλότατα πρότυπα καθαρότητας και το πατενταρισμένο σύστημα CombiBar.

Vermeil ονομάζεται το επιχρυσωμένο ασήμι sterling με ελάχιστη επίστρωση χρυσού 2,5 μικρομέτρων, που κατατάσσεται ως ξεχωριστή κατηγορία κοσμημάτων μεταξύ του συμπαγούς χρυσού και της απλής επιχρύσωσης.

Το Vreneli είναι ελβετικό χρυσό νόμισμα με καθαρότητα 900/1000 (21,6 καράτια), το οποίο κόπηκε μεταξύ 1897 και 1949 και σήμερα διαπραγματεύεται ως κλασικό νόμισμα bullion.

Το Wiener Philharmoniker είναι το γνωστότερο επενδυτικό νόμισμα της Αυστρίας και ένα από τα πιο εμπορεύσιμα νομίσματα bullion πολύτιμων μετάλλων παγκοσμίως, διαθέσιμο σε χρυσό, ασήμι και πλατίνα.

Το Xetra-Gold είναι ένας διαπραγματεύσιμος στο χρηματιστήριο τίτλος χρέους (ETC) της Deutsche Börse Commodities GmbH, ο οποίος καλύπτεται φυσικά με χρυσό και παρέχει στους επενδυτές ενσωματωμένο σε τίτλο δικαίωμα παράδοσης πραγματικού χρυσού.

Ο χάρτινος χρυσός αναφέρεται σε χρηματοοικονομικά προϊόντα χρυσού όπως ETF, ETC, futures ή πιστοποιητικά, που αναπαράγουν μια τιμή χρυσού χωρίς ο κάτοχος να αποκτά άμεση κυριότητα στο φυσικό μέταλλο – ακόμη κι αν ορισμένα προϊόντα (π.χ. Xetra-Gold) ενσωματώνουν δικαίωμα φυσικής παράδοσης.

Ο χαλκός (Cu, ατομικός αριθμός 29) είναι ένα κοκκινωπό μέταλλο μετάπτωσης με εξαιρετική ηλεκτρική και θερμική αγωγιμότητα. Θεωρείται το αρχαιότερο μέταλλο που χρησιμοποίησε συστηματικά ο άνθρωπος και αποτελεί σήμερα αναντικατάστατη βιομηχανική πρώτη ύλη.

Χρυσά νομίσματα της Γερμανικής Αυτοκρατορίας (1871–1915), κομμένα σε χρυσό 900 (Crowngold), τα οποία σήμερα απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ ως επενδυτικός χρυσός.

Το χρυσό νόμισμα των 20 μάρκων είναι κυκλοφορούν νόμισμα της Γερμανικής Αυτοκρατορίας (1871–1915) από χρυσό 900 με καθαρό βάρος 7,168 γραμμαρίων. Θεωρείται επενδυτικός χρυσός και απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ κατά την αγορά στην Ελλάδα.

Ο χρυσός (χημικό σύμβολο Au, ατομικός αριθμός 79) είναι ένα κίτρινο, ανθεκτικό στη διάβρωση πολύτιμο μέταλλο, που χρησιμοποιείται εδώ και χιλιετίες ως μέσο διαφύλαξης αξίας, νομισματικό μέταλλο και υλικό.

Ο χρυσός 333 είναι κράμα χρυσού με καθαρότητα 333 χιλιοστών (33,3 %), που αντιστοιχεί στα 8 καράτια και χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία κοσμημάτων.

Ο χρυσός 375 είναι κράμα χρυσού με καθαρότητα 375 χιλιοστών (37,5 %), γνωστό στον αγγλοσαξονικό χώρο ως χρυσός 9 καρατίων και χρησιμοποιείται κυρίως στα κοσμήματα.

Ο χρυσός 585 είναι κράμα χρυσού με καθαρότητα 585 χιλιοστών (58,5 %), που διεθνώς αντιστοιχεί στο πρότυπο των 14 καρατίων και είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στα κοσμήματα.

Ο χρυσός 750 είναι κράμα χρυσού με καθαρότητα 750 τοις χιλίοις (75,0 %), δηλαδή 18 καράτια, και αποτελεί την πιο διαδεδομένη ποιότητα στη βιομηχανία κοσμημάτων και ρολογιών.

Ο χρυσός 900 είναι κράμα χρυσού με καθαρότητα 900 τοις χιλίοις (90 %), δηλαδή 21,6 καράτια – ένα ιστορικά σημαντικό πρότυπο για ευρωπαϊκά και αμερικανικά κυκλοφορούντα νομίσματα.

Ο χρυσός 916 είναι κράμα χρυσού καθαρότητας 916,6 χιλιοστών (22 καράτια), που χρησιμοποιείται παγκοσμίως κυρίως για κοσμήματα υψηλής ποιότητας και επενδυτικά νομίσματα.

Ο χρυσός κοσμημάτων αναφέρεται στα κράματα χρυσού που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή κοσμημάτων και δηλώνονται, ανάλογα με την καθαρότητα, σε καράτια ή χιλιοστά.

Χρυσός συγκρούσεων ονομάζεται ο χρυσός που εξορύσσεται σε εμπόλεμες ή περιοχές κρίσης και του οποίου τα έσοδα χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ένοπλων ομάδων ή παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μια χυτή ράβδος δημιουργείται με χύτευση λιωμένου πολύτιμου μετάλλου σε καλούπι· μετά την ψύξη αποκτά χαρακτηριστική τραχιά, ελαφρώς ανώμαλη επιφάνεια.

Το υπερτίμημα (Agio) είναι το ποσό κατά το οποίο η τιμή πώλησης ενός νομίσματος ή μιας ράβδου πολύτιμου μετάλλου υπερβαίνει την τρέχουσα αξία μετάλλου (τιμή spot).

Το νοτιοαφρικανικό Κρύγκερραντ κόβεται σε τέσσερις επίσημες υποδιαιρέσεις βάρους: 1 oz, 1/2 oz, 1/4 oz και 1/10 oz – όλες με ταυτόσημη καθαρότητα 916,7/1000 (22 καράτια).

Η υποδιαίρεση μιας ράβδου χρυσού περιγράφει το τυποποιημένο βάρος της και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το υπερτίμημα, τη ρευστότητα και την καταλληλότητα για διαφορετικές επενδυτικές στρατηγικές.

Η αλληλεπίδραση προσφοράς (παραγωγή ορυχείων, ανακύκλωση, πωλήσεις κεντρικών τραπεζών) και ζήτησης (κοσμήματα, βιομηχανία, επένδυση) καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την τιμή των πολύτιμων μετάλλων.