Απαγόρευση χρυσού 1933

Η απαγόρευση χρυσού του 1933 θεωρείται μία από τις πιο βαθιές κρατικές παρεμβάσεις σε ιδιωτικά δικαιώματα ιδιοκτησίας στη σύγχρονη οικονομική ιστορία. Αφορμή ήταν η Μεγάλη Ύφεση: Η μαζική αποθησαύριση χρυσού στερούσε ρευστότητα από το τραπεζικό σύστημα και απειλούσε τον κανόνα χρυσού των ΗΠΑ. Στις 5 Απριλίου 1933 ο πρόεδρος Franklin D. Roosevelt υπέγραψε την Executive Order 6102, η οποία υποχρέωνε όλους τους πολίτες των ΗΠΑ να παραδώσουν στην Federal Reserve έως την 1η Μαΐου 1933 νομίσματα, ράβδους και πιστοποιητικά χρυσού αξίας άνω των 100 δολαρίων ΗΠΑ.

Περιεχόμενο της ρύθμισης και αποζημίωση

Οι αρχές κατέβαλλαν ως αποζημίωση την επίσημη σταθερή τιμή των 20,67 δολαρίων ΗΠΑ ανά ουγγιά. Λίγους μήνες αργότερα – με τον Gold Reserve Act του Ιανουαρίου 1934 – η κυβέρνηση ανέβασε την επίσημη τιμή χρυσού στα 35,00 δολάρια ΗΠΑ ανά ουγγιά. Έτσι, όσοι είχαν υποχρεωθεί σε παράδοση έχασαν μονομιάς περίπου 41 % της αγοραστικής δύναμης, η οποία μεταφέρθηκε άμεσα στον κρατικό προϋπολογισμό. Αυτή η υποτίμηση του δολαρίου έναντι του χρυσού ήταν πολιτικά επιδιωκόμενη: Στόχευε να σπάσει τον αποπληθωρισμό και να φθηνύνει τα εξαγόμενα αγαθά.

Εξαιρέσεις ίσχυαν για:

• Κοσμήματα και οδοντιατρικό χρυσό έως ορισμένες ποσότητες
• Αντικείμενα χρυσού με αναγνωρισμένη συλλεκτική αξία (νομισματικά)
• Βιομηχανικά χρησιμοποιούμενο χρυσό

Άρση και μεταγενέστερες επιπτώσεις

Η απαγόρευση κατοχής παρέμεινε σε ισχύ σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Μόλις στις 31 Δεκεμβρίου 1974 οι πολίτες των ΗΠΑ επιτράπηκε ξανά να αποκτούν και να κατέχουν φυσικό χρυσό χωρίς περιορισμό – λίγο αφότου το σύστημα Bretton Woods είχε καταρρεύσει το 1971 υπό τον Νίξον (βλ. Bretton Woods). Η τιμή χρυσού ανέβηκε στη συνέχεια ραγδαία τα επόμενα χρόνια: Από 35 USD/oz (1971) σε πάνω από 800 USD/oz (Ιανουάριος 1980).

Διδάγματα για τους επενδυτές

Η απαγόρευση χρυσού καταδεικνύει ότι τα κράτη σε ακραίες συνθήκες κρίσης είναι ικανά για άμεσες παρεμβάσεις στην ιδιωτική κατοχή. Για τους σημερινούς επενδυτές, το ιστορικό αυτό επεισόδιο αποτελεί επαναλαμβανόμενο επιχείρημα στη συζήτηση περί φυσικού χρυσού έναντι χάρτινου χρυσού και περί της επιλογής του τόπου φύλαξης. Η διαφοροποίηση ανά δικαιοδοσίες – π.χ. μέσω ελεύθερης αποθήκης τελωνείου – εν μέρει αιτιολογείται με αυτό. Η ιστορική εξέλιξη των τιμών δείχνει πόσο έντονα αντέδρασε η τιμή του χρυσού μετά την απελευθέρωση της ιδιωτικής κατοχής.

Καμία φορολογική ή επενδυτική συμβουλή: Το αν και πώς οι παρελθούσες κρατικές παρεμβάσεις θα πρέπει να επηρεάσουν μελλοντικές επενδυτικές αποφάσεις είναι ζήτημα ατομικής εκτίμησης· παρακαλούμε συμβουλευτείτε εφόσον χρειάζεται έναν χρηματοοικονομικό ή φορολογικό σύμβουλο.

Με λίγα λόγια

Η απαγόρευση χρυσού των ΗΠΑ του 1933 ανάγκασε τους ιδιώτες να παραδώσουν χρυσό πολύ κάτω από την τιμή που σύντομα ανέβασε το κράτος και παρέμεινε σε ισχύ έως το 1974 – ένα καθοριστικό παράδειγμα κρατικής παρέμβασης στην αγορά πολύτιμων μετάλλων, που έως σήμερα επηρεάζει τη συζήτηση περί φυσικής κατοχής χρυσού και διαφοροποίησης τόπου φύλαξης.