Μέταλλα λευκόχρυσου
Επίσης: Λευκαντικά μέταλλα, Λευκαντές (χρυσού)
Ως μέταλλα λευκόχρυσου χαρακτηρίζονται εκείνα τα πολύτιμα μέταλλα που προσδίδουν στον χρυσό ασημί-λευκό χρώμα όταν χρησιμοποιούνται ως συστατικά κράματος – κυρίως το παλλάδιο, η πλατίνα και το νικέλιο.
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Τα μέταλλα λευκόχρυσου είναι συστατικά κράματος που προσδίδουν στο πολύτιμο μέταλλο χρυσός το χαρακτηριστικό του ασημί-λευκό χρώμα. Επειδή ο καθαρός χρυσός (καθαρός χρυσός 999) είναι από τη φύση του έντονα κίτρινος, προστίθενται στοχευμένα μέταλλα που εξουδετερώνουν οπτικά ή καλύπτουν πλήρως αυτόν τον κίτρινο τόνο. Ανάλογα με την επιλογή του λευκαντή προκύπτουν κράματα με πολύ διαφορετικές ιδιότητες – τόσο τεχνικά όσο και ως προς την ανεκτικότητα και την τιμή.
Τα σημαντικότερα μέταλλα λευκόχρυσου με μια ματιά
| Μέταλλο | Δράση | Τυπικό ποσοστό | Ιδιαιτερότητα |
|---|---|---|---|
| Παλλάδιο | ισχυρή λεύκανση | 5–15 % | υποαλλεργικό, πολύτιμο |
| Πλατίνα | λεύκανση | έως 10 % | πολύ σκληρή, ακριβή |
| Νικέλιο | ισχυρή λεύκανση | 8–20 % | φθηνό, αλλά αλλεργιογόνο |
| Άργυρος | φωτισμός | 10–25 % | ελαφρώς κιτρινωπός υπολειπόμενος τόνος |
Το παλλάδιο θεωρείται σήμερα ο προτιμώμενος λευκαντής για κράματα κοσμημάτων υψηλής ποιότητας. Είναι μέταλλο της ομάδας της πλατίνας, υποαλλεργικό, και προσδίδει στον λευκόχρυσο 750 (18 καράτια) μια φυσική λευκότητα, χωρίς να είναι απαραίτητη υποχρεωτικά μια επιροδίωση. Ο λευκόχρυσος Pd περιέχει τυπικά 5–15 % παλλάδιο πλάι σε άλλα μέταλλα κράματος όπως άργυρο ή χαλκό.
Η πλατίνα ως λευκαντής παράγει επίσης ένα πολύ ανοιχτόχρωμο, μη αλλεργιογόνο κράμα, συναντάται όμως σπανιότερα λόγω της υψηλής της τιμής. Συχνότερα η πλατίνα χρησιμοποιείται ως αυτοτελές μέταλλο κοσμήματος σε καθαρά κράματα (950 Pt).
Το νικέλιο ήταν έως τη δεκαετία του 1990 ο πιο διαδεδομένος λευκαντής. Από την οδηγία της ΕΕ για το νικέλιο (Οδηγία 94/27/ΕΚ, όπως επικαιροποιήθηκε στον REACH) τα ποσοστά νικελίου σε κοσμήματα είναι αυστηρά περιορισμένα, επειδή το νικέλιο προκαλεί συχνά αλλεργίες επαφής. Ο παλαιότερος λευκόχρυσος περιέχει γι' αυτό συχνά ακόμη νικέλιο – αναγνωρίσιμο από τον εντονότερο κίτρινο τόνο μετά την τριβή της επιροδίωσης.
Επιροδίωση ως προστασία επιφάνειας
Τα περισσότερα κοσμήματα από λευκόχρυσο λαμβάνουν τελικά μια επιροδίωση – ένα ηλεκτρολυτικά εναποτιθέμενο στρώμα από ρόδιο (0,1–0,5 µm). Το ρόδιο είναι μέταλλο της ομάδας της πλατίνας, εξαιρετικά σκληρό και ανθεκτικό στη διάβρωση, και ενισχύει σημαντικά τη λευκή όψη. Μετά από χρόνια χρήσης το στρώμα τρίβεται και αποκαλύπτει τον ελαφρύ κίτρινο τόνο του βασικού κράματος· μια ανανέωση στον κοσμηματοπώλη είναι τότε συνηθισμένη.
Τιμή και σημασία στην αγορά
Η τιμή παλλαδίου και η τιμή πλατίνας επηρεάζουν άμεσα την τιμή κόστους των κραμάτων λευκόχρυσου. Οι αυξανόμενες τιμές παλλαδίου – όπως μεταξύ 2016 και 2022 – μπορούν να ωθήσουν τους κατασκευαστές να στραφούν σε νικέλιο ή υψηλότερα ποσοστά αργύρου. Η αξία τήξης ενός κομματιού λευκόχρυσου προκύπτει επομένως όχι μόνο από το ποσοστό χρυσού, αλλά από τη συνολική σύσταση του κράματος.
Σημείωση: Δηλώσεις για τη φορολογική μεταχείριση ή για προοπτικές απόδοσης κραμάτων λευκόχρυσου δεν συνιστούν φορολογική ή επενδυτική συμβουλή. Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα ο λευκόχρυσος ως κόσμημα δεν αποτελεί επενδυτικό χρυσό και υπόκειται κανονικά στον ΦΠΑ 24 %.
Με λίγα λόγια
Ο λευκόχρυσος προκύπτει με τη στοχευμένη προσθήκη παλλαδίου, πλατίνας ή νικελίου στον καθαρό χρυσό· η επιλογή του λευκαντή καθορίζει το χρώμα, την ανεκτικότητα και την τιμή του κράματος. Μια τελική επιροδίωση εξασφαλίζει τη χαρακτηριστική υψηλή στιλπνότητα και προστατεύει την επιφάνεια.
Πηγές: World Gold Council (gold.org), LBMA (lbma.org.uk), Johnson Matthey (matthey.com), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).