Κράμα
Επίσης: Μεταλλικό κράμα, Μέταλλο κραματοποίησης
Το κράμα είναι ένα μείγμα ενός κύριου μετάλλου και ενός ή περισσότερων πρόσθετων μετάλλων (μετάλλων κραματοποίησης), το οποίο διαθέτει σκόπιμα μεταβεβλημένες φυσικές ή χημικές ιδιότητες.
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Ένα κράμα δημιουργείται όταν τουλάχιστον δύο μεταλλικά στοιχεία συντήκονται μεταξύ τους. Στον τομέα των πολύτιμων μετάλλων το βασικό μέταλλο — χρυσός, άργυρος, πλατίνα ή παλλάδιο — είναι πάντα το κύριο συστατικό· τα πρόσθετα μέταλλα καθορίζουν το χρώμα, τη σκληρότητα, την κατεργασιμότητα και την αντοχή στη διάβρωση. Η καθαρότητα υποδεικνύει ποιο ποσοστό του συνολικού βάρους αντιστοιχεί στο καθαρό πολύτιμο μέταλλο — εκφρασμένο σε χιλιοστά ή καράτια.
Γιατί κραματοποιείται το πολύτιμο μέταλλο;
Ο καθαρός χρυσός (999,9 ‰) είναι πολύ μαλακός και ελάχιστα κατάλληλος για κοσμήματα. Με την κραματοποίηση μπορεί κανείς:
- Να αυξήσει τη σκληρότητα και την αντοχή στην τριβή (σημαντικό για δαχτυλίδια και βραχιόλια)
- Να ελέγξει σκόπιμα το χρώμα – ο χαλκός δίνει κόκκινο χρυσό, το παλλάδιο ή το νικέλιο δίνει λευκόχρυσο
- Να προσαρμόσει το σημείο τήξης (σχετικό για την κατεργασία στο χυτήριο)
- Να μειώσει το κόστος – χαμηλότερο ποσοστό πολύτιμου μετάλλου μειώνει την αξία του υλικού
Τυπικά κράματα χρυσού με μια ματιά
| Ονομασία | Καθαρότητα | Καράτια | Τυπικά πρόσθετα μέταλλα |
|---|---|---|---|
| Καθαρός χρυσός | 999 ‰ | 24 kt | – |
| Χρυσός 916 | 916 ‰ | 22 kt | Χαλκός |
| Χρυσός 750 | 750 ‰ | 18 kt | Cu, Ag, Pd, Ni |
| Χρυσός 585 | 585 ‰ | 14 kt | Cu, Ag, Zn |
| Χρυσός 375 | 375 ‰ | 9 kt | Cu, Ag, Zn |
| Χρυσός 333 | 333 ‰ | 8 kt | Cu, Ag, Zn |
Κράματα αργύρου
Και ο άργυρος σχεδόν πάντα κραματοποιείται. Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι το ασήμι sterling με 925 ‰ άργυρο και 75 ‰ χαλκό — ένα πρότυπο που ισχύει από τον Μεσαίωνα για νομίσματα και μαχαιροπίρουνα. Άλλες διαδεδομένες καθαρότητες:
- Άργυρος 835 – κλασικό ασήμι μαχαιροπίρουνων στη Γερμανία
- Άργυρος 800 – συχνά σε παλαιότερα νομίσματα και επιτραπέζιο ασήμι
- Άργυρος 958 (Britannia) – εξαιρετικά καθαρός άργυρος, κυρίως για βρετανικά νομίσματα
Υπολογισμός της αξίας υλικού
Η αξία τήξης ενός κράματος προκύπτει από το καθαρό βάρος:
Καθαρό βάρος = μεικτό βάρος × (καθαρότητα ÷ 1000)
Αξία τήξης = καθαρό βάρος × τρέχουσα τιμή spot ανά γραμμάριο
Με τον υπολογιστή αξίας τήξης μπορεί να προσδιοριστεί γρήγορα αυτή η αξία για χρυσό, άργυρο και άλλα μέταλλα. Ο υπολογιστής χρυσού λαμβάνει αυτόματα υπόψη την εισαγόμενη καθαρότητα.
Λευκόχρυσος – μια ιδιαίτερη κατηγορία
Ο λευκόχρυσος είναι ένα κράμα χρυσού που, με προσθήκη παλλαδίου ή νικελίου, αποκτά αργυρόχρωμη απόχρωση. Επειδή η κίτρινη απόχρωση συχνά ακόμη διαφαίνεται, τα κομμάτια λευκόχρυσου ροδιώνονται συχνά — επικαλύπτονται με ένα λεπτό στρώμα ροδίου, που προσδίδει τη χαρακτηριστική έντονη λάμψη. Αυτό το στρώμα φθείρεται και πρέπει περιστασιακά να ανανεώνεται.
Αναγνώριση και έλεγχος κραμάτων
Η σφραγίδα καθαρότητας (πούντζος) στα κοσμήματα δίνει πληροφορίες για τη σύνθεση. Στην Ελλάδα και την ΕΕ συνηθίζεται η αναγραφή σε χιλιοστά (π.χ. «585» για χρυσό 14 καρατίων). Η ανάλυση φθορισμού ακτίνων Χ (XRF) επιτρέπει μη καταστροφικό, ακριβή προσδιορισμό της σύνθεσης του κράματος — σημαντικό κατά την αγορά παλαιού χρυσού.
Με λίγα λόγια
Τα κράματα καθιστούν τα πολύτιμα μέταλλα πρακτικά χρήσιμα: ελέγχουν το χρώμα, τη σκληρότητα και την κατεργασιμότητα, ενώ η καθαρότητα καθορίζει δεσμευτικά το πραγματικό ποσοστό πολύτιμου μετάλλου — και επομένως την ουσιαστική αξία. Κατά την αγορά ή πώληση κοσμημάτων και ράβδων αξίζει πάντα να ρίχνετε μια ματιά στη σφραγίδα και στην ένδειξη σε χιλιοστά.
Πηγές: World Gold Council (gold.org), ΕΛΟΤ – Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (elot.gr), ΑΑΔΕ (aade.gr).