Λευκόχρυσος
Επίσης: White Gold, Or blanc, Λευκός χρυσός
Ο λευκόχρυσος είναι κράμα χρυσού στο οποίο προστίθενται λευκά μέταλλα όπως παλλάδιο, νικέλιο ή ασήμι, ώστε να προκύψει το χαρακτηριστικό ασημόλευκο χρώμα.
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Ο λευκόχρυσος δεν είναι αυτοτελές είδος μετάλλου, αλλά ένα κράμα χρυσού, στο οποίο ο καθαρός χρυσός (999) αναμειγνύεται με ένα ή περισσότερα λευκά μέταλλα, μέχρι το κράμα να αποκτήσει ασημόλευκο χρώμα. Η περιεκτικότητα σε χρυσό καθορίζει την καθαρότητα σε καράτια και – σε συνδυασμό με την τρέχουσα τιμή χρυσού – την αξία υλικού του τεμαχίου. Ο λευκόχρυσος είναι σήμερα το πιο διαδεδομένο υλικό για δαχτυλίδια αρραβώνων και γάμου στη Δυτική Ευρώπη.
Σύσταση και συστήματα κραμάτων
Κατά βάση διακρίνονται δύο κύρια συστήματα:
| Τύπος κράματος | Λευκό(-ά) μέταλλο(-α) | Τυπική καθαρότητα | Απαιτείται επιροδίωση; |
|---|---|---|---|
| Λευκόχρυσος με παλλάδιο | Παλλάδιο (8–13 %), ασήμι | 750 (18 kt) | Όχι / προαιρετικά |
| Λευκόχρυσος με νικέλιο | Νικέλιο (8–14 %), χαλκός, ψευδάργυρος | 585 (14 kt) ή 750 | Ναι (κατά κανόνα) |
| Μείγμα παλλαδίου-νικελίου | Pd + Ni + Cu | 750 | Συνήθως ναι |
Ο λευκόχρυσος με παλλάδιο (γνωστός και ως «χωρίς νικέλιο») θεωρείται η ποιοτικότερη εκδοχή: το παλλάδιο προσδίδει στο κράμα φυσική λευκότητα και είναι υποαλλεργικό. Το μειονέκτημα είναι η υψηλότερη τιμή υλικού, καθώς το παλλάδιο ανήκει στα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου και διαπραγματεύεται αυτοτελώς στα χρηματιστήρια πολύτιμων μετάλλων.
Ο λευκόχρυσος με νικέλιο είναι φθηνότερος στην παραγωγή, όμως το νικέλιο μπορεί να προκαλέσει αλλεργίες επαφής σε ευαίσθητα άτομα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για το νικέλιο (πρώην Οδηγία 94/27/ΕΚ, σήμερα στο Παράρτημα XVII του κανονισμού REACH) περιορίζει την απελευθέρωση νικελίου στα κοσμήματα σε 0,5 µg/cm²/εβδομάδα. Γι' αυτό τα κοσμήματα από λευκόχρυσο με νικέλιο επιροδιώνονται σήμερα κατά κανόνα.
Επιροδίωση
Επειδή κανένα κράμα λευκόχρυσου δεν επιτυγχάνει από τη φύση του την εκτυφλωτικά λευκή λάμψη της πλατίνας ή του ασημιού, τα περισσότερα κοσμήματα από λευκόχρυσο επικαλύπτονται με ένα λεπτό στρώμα ροδίου – μια τεχνική που ονομάζεται επιροδίωση. Το ρόδιο είναι το φωτεινότερο και σκληρότερο από τα μέταλλα της ομάδας του λευκόχρυσου και δημιουργεί μια κατοπτρικά λεία, ανθεκτική στις χαραγές επιφάνεια.
Το στρώμα ροδίου κυμαίνεται συνήθως από 0,05 έως 0,5 µm. Φθείρεται με την καθημερινή χρήση, γι' αυτό η ανανέωσή του κάθε 1–3 χρόνια σε κοσμηματοπωλείο είναι συνήθης.
Καθαρότητες και σφραγίσεις
Λευκόχρυσος 750 = 750 ‰ χρυσός = 18 καράτια (75,0 % Au)
Λευκόχρυσος 585 = 585 ‰ χρυσός = 14 καράτια (58,5 % Au)
Λευκόχρυσος 375 = 375 ‰ χρυσός = 9 καράτια (37,5 % Au)
Στην Ελλάδα και στην ΕΕ τα χρυσά κοσμήματα οφείλουν να φέρουν την καθαρότητα ως σφραγίδα (π.χ. «750» ή «18K»). Η πραγματική περιεκτικότητα σε χρυσό μπορεί να προσδιοριστεί μέσω της τρέχουσας τιμής χρυσού και του υπολογιστή αξίας τήξης – ένα χρήσιμο σημείο αναφοράς κατά την αγορά ή πώληση παλαιού χρυσού.
Διάκριση από παρόμοια υλικά
- Πλατίνα: φυσικά λευκή, πυκνότερη (περ. 21,4 g/cm³), ακριβότερη, χωρίς ανάγκη επίστρωσης ροδίου.
- Ασήμι: ασημόλευκο, αλλά χωρίς περιεκτικότητα σε χρυσό, σαφώς φθηνότερο, αμαυρώνεται (αμαύρωση/θάμπωμα).
- Νέο ασήμι (αργυροχάλκωμα): δεν περιέχει ασήμι, είναι κράμα χαλκού-νικελίου-ψευδαργύρου – παρά την παραπλανητική ονομασία.
- Ο λευκόχρυσος είναι επομένως πάντοτε γνήσιο χρυσό κόσμημα με καθορισμένη περιεκτικότητα σε χρυσό και αντίστοιχη αξία υλικού.
Αξία υλικού και αγορά
Κατά την αγορά κοσμημάτων από λευκόχρυσο αποζημιώνεται αποκλειστικά η περιεκτικότητα σε χρυσό – τα μέταλλα του κράματος (παλλάδιο, νικέλιο, ασήμι) παίζουν στην τιμή αγοράς συνήθως δευτερεύοντα ρόλο, καθώς οι ποσότητες είναι μικρές. Με τον υπολογιστή αξίας τήξης μπορεί να προσδιοριστεί γρήγορα η θεωρητική αξία μετάλλου. Την τρέχουσα τιμή υλικού για κράματα παλλαδίου τη δείχνει η τιμή παλλαδίου.
Σημείωση: Η καταχώριση αυτή εξυπηρετεί την αντικειμενική ενημέρωση και δεν αποτελεί φορολογική ή επενδυτική συμβουλή.
Με λίγα λόγια
Ο λευκόχρυσος είναι κίτρινος χρυσός με προσθήκη λευκών μετάλλων – συνήθως παλλαδίου ή νικελίου – και φέρει πάντοτε σφραγίδα καθαρότητας (750, 585 κ.ο.κ.). Η τυπική ασημόλευκη γυαλιστερή επιφάνεια προκύπτει στα περισσότερα κράματα μόλις μετά την επίστρωση με ρόδιο, η οποία φθείρεται με τον χρόνο και μπορεί να ανανεωθεί.
Πηγές: World Gold Council (gold.org), LBMA (lbma.org.uk), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu, κανονισμός REACH).