Πρόσθετο μέταλλο / Μέταλλο κράματος
Επίσης: Πρόσθετο μέταλλο, Παραμέταλλο, Στοιχείο κράματος
Το μέταλλο κράματος είναι ένα ευγενές ή μη ευγενές μέταλλο που προστίθεται σε καθορισμένη ποσότητα σε ένα πολύτιμο μέταλλο, ώστε να μεταβληθούν στοχευμένα η σκληρότητα, το χρώμα, η συμπεριφορά τήξης ή άλλες ιδιότητες.
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Το μέταλλο κράματος (ή πρόσθετο μέταλλο) είναι το τμήμα ενός κράματος πολύτιμου μετάλλου που δεν αποτελείται από το ίδιο το πολύτιμο μέταλλο. Χωρίς τα μέταλλα κράματος πολλές εφαρμογές θα ήταν σχεδόν αδύνατες: ο καθαρός χρυσός (999,9 ‰) είναι τόσο μαλακός που χαράσσεται με το νύχι — μόνο η προσθήκη άλλων μετάλλων προσδίδει στο κόσμημα ή στο νόμισμα την απαραίτητη σκληρότητα χρήσης. Η καθαρότητα δείχνει πάντα πόσο πολύτιμο μέταλλο — και άρα πόσο λίγο μέταλλο κράματος — περιέχει ένα κράμα.
Ποια μέταλλα χρησιμοποιούνται;
| Μέταλλο κράματος | Τυπική χρήση | Δράση |
|---|---|---|
| Χαλκός | Κόκκινος χρυσός, ασήμι Sterling, χρυσός 585 | Σκληρότητα ↑, κοκκίνισμα |
| Ασήμι | Κίτρινος χρυσός, βάσεις λευκόχρυσου | Ανοιχτότερο χρώμα, ολκιμότητα |
| Παλλάδιο | Λευκόχρυσος (υποαλλεργικός) | Λεύκανση, μείωση αμαύρωσης |
| Νικέλιο | Παλαιότερος λευκόχρυσος | Λεύκανση (πιθανότητα αλλεργίας) |
| Ψευδάργυρος | Κράματα συγκόλλησης, κίτρινος χρυσός | Σημείο τήξης ↓, σκλήρυνση |
| Ιρίδιο / Ρουθήνιο | Κράματα λευκοχρύσου (πλατίνας) | Σκληρότητα ↑ στην πλατίνα |
Επίδραση στην αξία υλικού
Η αξία τήξης ενός κοσμήματος βασίζεται αποκλειστικά στο καθαρό βάρος του πολύτιμου μετάλλου, όχι στο βάρος των μετάλλων κράματος. Σε ένα δαχτυλίδι χρυσού 585 με μεικτό βάρος 10 g, μόνο 5,85 g καθαρός χρυσός είναι υπολογιστικά κρίσιμα για την αξία — τα υπόλοιπα 4,15 g μετάλλου κράματος (συχνά χαλκός και ασήμι) σχεδόν δεν επηρεάζουν την αποτίμηση. Την ακριβή αξία υλικού την υπολογίζετε με τον υπολογιστή αξίας τήξης.
Καθαρό βάρος = Μεικτό βάρος × (Καθαρότητα ÷ 1000)
Παράδειγμα χρυσού 585, 10 g: 10 × 0,585 = 5,85 g καθαρός χρυσός
Επίδραση στο χρώμα μέσω των μετάλλων κράματος
Το χρώμα ενός κράματος χρυσού εξαρτάται άμεσα από την αναλογία ανάμειξης των μετάλλων κράματος:
- Κόκκινος χρυσός / ροζ χρυσός: υψηλή αναλογία χαλκού (π.χ. 750 ‰ χρυσός + ~200 ‰ χαλκός + ~50 ‰ ασήμι)
- Λευκόχρυσος: παλλάδιο (υποαλλεργικό) ή ιστορικά νικέλιο αντικαθιστά πλήρως τον χαλκό
- Πράσινος χρυσός (Ήλεκτρο): υψηλή αναλογία ασημιού, καθόλου ή λίγος χαλκός
Αμαύρωση και κίνδυνος αλλεργίας
Ο χαλκός και το νικέλιο ως μέταλλα κράματος μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες επαφής σε ευαίσθητα άτομα. Το νικέλιο ρυθμίζεται αυστηρά στην ΕΕ για κοσμήματα, κοσμήματα piercing και αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με το δέρμα — η αρχική οδηγία περί νικελίου 94/27/ΕΚ αντικαταστάθηκε από τον Κανονισμό REACH (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, Παράρτημα XVII, καταχώριση 27, και ενισχύθηκε περαιτέρω. Το παλλάδιο θεωρείται πιο ανεκτή εναλλακτική. Το ασήμι σχηματίζει σκούρα στρώση αμαύρωσης λόγω ενώσεων θείου στον αέρα — ο χαλκός ως μέταλλο κράματος επιταχύνει αυτή τη διαδικασία.
Με λίγα λόγια
Το μέταλλο κράματος καθορίζει χρώμα, σκληρότητα, κίνδυνο αλλεργίας και συμπεριφορά αμαύρωσης ενός κράματος πολύτιμου μετάλλου, αλλά δεν έχει ουσιαστική επίδραση στην αξία του πολύτιμου μετάλλου — καθοριστική είναι μόνο η καθαρότητα του πολύτιμου μετάλλου.
Πηγές: World Gold Council (gold.org), Σύμβαση Σφράγισης (hallmarkingconvention.org), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).