Ρουθήνιο
Επίσης: Ru, Ρουθήνιο (PGM)
Το ρουθήνιο (Ru) είναι ένα σπάνιο μέταλλο της ομάδας του λευκόχρυσου με εξαιρετική σκληρότητα και αντοχή στη διάβρωση, που χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία ηλεκτρονικών και ως πρόσθετο κραμάτων.
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Σας αρέσει αυτό που βλέπετε και διαβάζετε;
Βάζουμε όλη μας την καρδιά για να κρατάμε το preciousmetalprices.com γρήγορο, καθαρό και δωρεάν — χωρίς συνδρομές, χωρίς περιττά, μόνο αξιόπιστα στοιχεία και τιμές σε πραγματικό χρόνο. Αν σας φαίνεται χρήσιμο, ο ωραιότερος τρόπος να πείτε ευχαριστώ είναι να το μοιραστείτε. Κάθε κοινοποίηση βοηθά έναν συνεπενδυτή να μας ανακαλύψει και κρατά το έργο ζωντανό. 💛
Το ρουθήνιο ανήκει στην ομάδα των μετάλλων της ομάδας του λευκόχρυσου (PGM) και συγκαταλέγεται στα σπανιότερα στοιχεία του φλοιού της Γης. Απομονώθηκε το 1844 από τον ρωσοβαλτικό χημικό Karl Ernst Claus και ονομάστηκε από τη λατινική ονομασία της Ρωσίας. Παρά τη τεχνική του σημασία, το ρουθήνιο είναι για το ευρύ κοινό πολύ λιγότερο γνωστό από τον λευκόχρυσο ή το παλλάδιο.
Ιδιότητες
Το ρουθήνιο είναι ένα αργυρόλευκο, εύθραυστο μέταλλο μετάπτωσης. Με 12,45 g/cm³ διαθέτει υψηλή πυκνότητα και εξαιρετικά υψηλό σημείο τήξης, 2.334 °C. Χαρακτηριστική είναι η ακραία σκληρότητά του: ακόμη και μικρές προσθήκες ρουθηνίου (0,1 %) αυξάνουν σημαντικά τη σκληρότητα του λευκόχρυσου και του τιτανίου. Απέναντι στα περισσότερα οξέα το ρουθήνιο είναι εξαιρετικά ανθεκτικό· ακόμη και το βασιλικό νερό το προσβάλλει μόνο αργά.
Παραγωγή και κοιτάσματα
Το ρουθήνιο απαντάται σχεδόν αποκλειστικά ως παραπροϊόν της εξόρυξης νικελίου και χαλκού, κυρίως στη Νότια Αφρική (σύμπλεγμα Bushveld) και στη Ρωσία. Η παγκόσμια ετήσια παραγωγή εκτιμάται σε 35 τόνους – ελάχιστο κλάσμα της παραγωγής χρυσού. Η διύλιση/εξευγενισμός γίνεται μέσω πολύπλοκων υδρομεταλλουργικών και πυρομεταλλουργικών διεργασιών.
Χρήσεις
| Τομέας εφαρμογής | Ποσοστό (περ.) |
|---|---|
| Βιομηχανία ηλεκτρονικών (αντιστάσεις, HDD) | ~50 % |
| Ηλεκτροχημεία / ηλεκτρόλυση χλωραλκαλίων | ~15 % |
| Κράματα (λευκόχρυσος, τιτάνιο, βολφράμιο) | ~15 % |
| Χημική κατάλυση | ~10 % |
| Λοιπά | ~10 % |
Στη βιομηχανία ηλεκτρονικών, το ρουθήνιο χρησιμοποιείται για αντιστάσεις τσιπ και ως επίστρωση των δίσκων σκληρών δίσκων (antiferromagnetic coupling layer). Στην τεχνολογία καταλυτών χρησιμεύει ως ενεργό συστατικό για τη σύνθεση αμμωνίας και την αντίδραση Fischer-Tropsch. Ως πρόσθετο κράματος προσδίδει στα κοσμήματα από λευκόχρυσο ιδιαίτερη αντοχή στη φθορά.
Σημασία στην αγορά και διαμόρφωση τιμής
Η αγορά ρουθηνίου είναι στενή και αδιαφανής: δεν υπάρχει χρηματιστηριακό fixing όπως το LBMA-fixing για χρυσό ή άργυρο. Οι τιμές διαπραγματεύονται διμερώς μεταξύ παραγωγών και αγοραστών και δημοσιεύονται από οίκους ανάλυσης όπως η Johnson Matthey και η Argus Media. Οι ιστορικές τιμές εμφανίζουν έντονες διακυμάνσεις – το ρουθήνιο διαπραγματευόταν κατά περιόδους κάτω από 40 USD/ουγγιά, αλλά έφτασε και σε υψηλά άνω των 700 USD (2007). Για τους επενδυτές η αγορά είναι δυσπρόσιτη λόγω έλλειψης τυποποιημένων προϊόντων διαπραγμάτευσης και χαμηλής ρευστότητας. (Δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.)
Φορολογική μεταχείριση στην Ελλάδα
Το ρουθήνιο δεν ανήκει στον επενδυτικό χρυσό και γι' αυτό μένει έξω από την απαλλαγή του άρθρου 54 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024), η οποία έχει διατυπωθεί αποκλειστικά για τον χρυσό. Στη φυσική αγορά ρουθηνίου εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 24 % (άρθρο 26 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα), όπως και στον άργυρο, στον λευκόχρυσο και στο παλλάδιο.
Στη φορολογία εισοδήματος δύο έννοιες μπερδεύονται συχνά. Το φυσικό μέταλλο δεν είναι τίτλος κατά το άρθρο 42 ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρα η πώλησή του δεν παράγει υπεραξία — η απουσία όμως φορολογητέας υπεραξίας δεν είναι απαλλαγή. Το άρθρο 21 παρ. 3 ΚΦΕ υπάγει στο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και τη μεμονωμένη πράξη πώλησης, όταν αυτή γίνεται με σκοπό την επίτευξη κέρδους· ο κανόνας των τριών ομοειδών συναλλαγών μέσα σε ένα εξάμηνο ορίζει μόνο πότε η δραστηριότητα χαρακτηρίζεται συστηματική. Η ίδια διάταξη εξαιρεί από τον προσδιορισμό του κέρδους τις πωλήσεις στοιχείων που διακρατήθηκαν πάνω από πέντε έτη ή αποκτήθηκαν αιτία θανάτου ή χαριστικά από συγγενείς μέχρι δεύτερου βαθμού. Το φορολογητέο κέρδος προστίθεται στα λοιπά εισοδήματα και υπάγεται στην κλίμακα του άρθρου 15 ΚΦΕ (9 %–44 %).
Πρακτικά το ζήτημα αφορά ελάχιστους ιδιώτες: τυποποιημένες ράβδοι ρουθηνίου για ιδιώτες ουσιαστικά δεν κυκλοφορούν. (Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή επενδυτική συμβουλή.)
Με λίγα λόγια
Το ρουθήνιο είναι ένα μέταλλο υψηλής τεχνολογίας με αναντικατάστατο ρόλο στα ηλεκτρονικά και στην κατάλυση, αλλά ελάχιστα παρόν στην αγορά επενδυτών. Όποιος παρακολουθεί την εξέλιξη των τιμών των συγγενικών PGM αποκτά μια έμμεση εικόνα της αγοράς ρουθηνίου – μια αυτόνομη επένδυση, ωστόσο, παραμένει προνόμιο θεσμικών φορέων και ειδικών.
Πηγές: ΑΑΔΕ (aade.gr), Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (minfin.gov.gr), WPIC, Johnson Matthey.