Ruthenium
Ook bekend als: Ru, Ruthenium (PGM)
Ruthenium (Ru) is een zeldzaam metaal uit de platinagroep, opvallend hard en corrosiebestendig, dat vooral in de elektronica en als legeringstoevoeging wordt gebruikt.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Ruthenium is een van de platinagroepmetalen (PGM) en tegelijk een van de zeldzaamste elementen in de aardkorst. De Russisch-Baltische scheikundige Karl Ernst Claus isoleerde het in 1844 en gaf het zijn naam naar Ruthenia, de Latijnse benaming voor Rusland. Hoewel het metaal technisch onmisbaar is, kent het grote publiek het amper – anders dan platina of palladium.
Eigenschappen
Ruthenium presenteert zich als een zilverwit, bros overgangsmetaal. Met een dichtheid van 12,45 g/cm³ is het zwaar, en met een smeltpunt van 2.334 °C uitzonderlijk hittebestendig. Het meest opmerkelijke is echter zijn hardheid: een toevoeging van amper 0,1% ruthenium volstaat al om platina en titaan merkbaar harder te maken. Tegen de meeste zuren is het bovendien nagenoeg immuun; zelfs koningswater bijt er maar traag op in.
Winning en voorkomen
In de natuur treft men ruthenium vrijwel nooit op zichzelf aan; het komt bijna altijd naar boven als bijproduct van de nikkel- en kopermijnbouw, met Zuid-Afrika (het Bushveld-complex) en Rusland als voornaamste bronnen. De wereldjaarproductie wordt geschat op zo'n 35 ton, een verwaarloosbaar volume naast de goudwinning. De affinage vergt daarna nog bewerkelijke hydro- en pyrometallurgische stappen.
Toepassingen
| Toepassingsgebied | Aandeel (ca.) |
|---|---|
| Elektronica (weerstanden, HDD) | ~50% |
| Elektrochemie / chloor-alkali-elektrolyse | ~15% |
| Legeringen (platina, titaan, wolfraam) | ~15% |
| Chemische katalyse | ~10% |
| Overige | ~10% |
Het leeuwendeel gaat naar de elektronica, waar ruthenium in chipweerstanden zit en de harddiskschijven bekleedt (de zogeheten Antiferromagnetic Coupling Layer). In de katalysator-techniek fungeert het als actieve component bij de ammoniaksynthese en de Fischer-Tropsch-reactie. En als legeringstoevoeging maakt het platina-sieraden een stuk slijtvaster.
Marktbetekenis en prijsvorming
De handel in ruthenium is klein en weinig doorzichtig. Er bestaat geen beursfixing zoals de LBMA-fixing voor goud of zilver; producenten en afnemers onderhandelen rechtstreeks, en analysehuizen als Johnson Matthey en Argus Media publiceren de resultaten. De historische prijzen laten forse uitslagen zien: tijdelijk noteerde ruthenium onder de 40 USD per troy ounce, maar in 2007 schoot het door tot boven 700 USD. Voor de particuliere belegger is die markt door het gebrek aan gestandaardiseerde producten en de dunne liquiditeit nauwelijks te betreden. (Geen beleggingsadvies.)
Kort samengevat
Ruthenium is een hightechmetaal dat in de elektronica en de katalyse onmisbaar is, maar op de beleggersmarkt vrijwel afwezig blijft. Wie de prijsbeweging van verwante PGM in de gaten houdt, krijgt hooguit een indirect beeld van de rutheniummarkt; een rechtstreekse belegging blijft het terrein van institutionele partijen en specialisten.
Bronnen: World Platinum Investment Council; Johnson Matthey PGM Market Report; Nationale Bank van België (nbb.be).