Ανακύκλωση πολύτιμων μετάλλων

Η ανακύκλωση είναι, μετά την πρωτογενή εξόρυξη, η σημαντικότερη πηγή νέων ποσοτήτων πολύτιμων μετάλλων στην παγκόσμια αγορά. Ενώ ένα ορυχείο χρυσού συχνά αποδίδει μόνο 1–5 γραμμάρια χρυσού ανά τόνο πετρώματος, ένας τόνος επεξεργασμένων ηλεκτρονικών αποβλήτων περιέχει πολλαπλάσια ποσότητα – γι' αυτό οι ειδικοί του κλάδου μιλούν για Urban Mining: η πόλη ως κοίτασμα μεταλλεύματος.

Από πού προέρχεται το ανακυκλώσιμο υλικό;

Οι πηγές πρώτων υλών μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κύριες κατηγορίες:

Ο οδοντιατρικός χρυσός και τα οδοντιατρικά κράματα αποτελούν εδώ μια ιδιαίτερη κατηγορία: τα τυπικά οδοντιατρικά κράματα περιέχουν χρυσό μεταξύ 585 και 900 ‰ (14–22 kt) καθώς και παλλάδιο και λευκόχρυσο και επεξεργάζονται από εξειδικευμένα διυλιστήρια πολύτιμων μετάλλων.

Πώς λειτουργεί η ανάκτηση;

Η βιομηχανική εξευγένιση χρησιμοποιεί, ανάλογα με το αρχικό υλικό, διαφορετικές μεθόδους:

1. Πυρομεταλλουργία (τήξη): Το υλικό απορριμμάτων τήκεται σε υψηλές θερμοκρασίες. Τα κοινά μέταλλα διαχωρίζονται μέσω σκωριών· τα πολύτιμα μέταλλα συγκεντρώνονται σε μια φάση συλλογής μολύβδου ή χαλκού. Τυπικό για καταλύτες και ηλεκτρονικά απόβλητα.
2. Υδρομεταλλουργία (υγρή χημεία): Τα πολύτιμα μέταλλα εκχυλίζονται επιλεκτικά με βασιλικό ύδωρ (υδροχλωρικό/νιτρικό οξύ) ή διαλύματα κυανίου και στη συνέχεια ανακτώνται ηλεκτρολυτικά ή με καταβύθιση. Επιτρέπει πολύ υψηλές καθαρότητες.
3. Συνδυασμένες μέθοδοι: Μεγάλες εγκαταστάσεις όπως αυτές της Umicore ή της Heraeus συνδυάζουν και τα δύο στάδια – πυρομεταλλουργία ως προκαταρκτικό στάδιο, υδρομεταλλουργία για τη λεπτή εξευγένιση – και επιτυγχάνουν έτσι ποσοστά ανάκτησης έως 99 % για τον χρυσό.

Την τρέχουσα αγοραία αξία του παλαιού σας υλικού μπορείτε να την εκτιμήσετε εκ των προτέρων με τον υπολογιστή αξίας τήξης.

Σημασία για την αγορά πολύτιμων μετάλλων

Η ανακύκλωση λειτουργεί ως ρυθμιστής προσφοράς: όταν η τιμή χρυσού ανεβαίνει έντονα, περισσότεροι επενδυτές και έμποροι φέρνουν παλαιό υλικό σε κυκλοφορία – η πρόσθετη προσφορά τείνει να συγκρατεί την άνοδο των τιμών. Όταν η τιμή πέφτει, μειώνονται οι ποσότητες ανακύκλωσης, κάτι που στηρίζει την προσφορά. Αυτή η αντικυκλική συμπεριφορά διαφοροποιεί θεμελιωδώς την ανακύκλωση από την παραγωγή ορυχείων, η οποία αντιδρά στις μεταβολές τιμών μόνο με καθυστέρηση ετών.

Για το ασήμι ισχύει η ίδια αρχή: το βιομηχανικό μερίδιο είναι υψηλότερο, γι' αυτό η ανακύκλωση από φωτοβολταϊκά συστήματα, ηλεκτρικές εφαρμογές και φωτογραφία έχει ιδιαίτερη σημασία.

Περιβαλλοντική πτυχή και βιωσιμότητα

Η ανακύκλωση απαιτεί σημαντικά λιγότερη ενέργεια από την εξόρυξη πρωτογενών μεταλλευμάτων και αποφεύγει τις εκτεταμένες σε έκταση επεμβάσεις της επιφανειακής εξόρυξης. Συμβάλλει έτσι μετρήσιμα σε έννοιες όπως ο υπεύθυνος χρυσός και ο χρυσός Fairtrade. Ταυτόχρονα ελαφρύνει τη ζήτηση για χρυσό συγκρούσεων από προβληματικές περιοχές εξόρυξης.

Σημείωση: Η φορολογική μεταχείριση των εσόδων από την πώληση παλαιού χρυσού στην Ελλάδα είναι ατομική. Για τους ιδιώτες, η μεμονωμένη πώληση φυσικού χρυσού ή ασημιού κατά κανόνα δεν φορολογείται – τα φυσικά πολύτιμα μέταλλα δεν εμπίπτουν στην υπεραξία τίτλων του άρθρου 42 του ΚΦΕ (ν. 4172/2013). Ωστόσο, αν οι πωλήσεις γίνονται συστηματικά και με κερδοσκοπικό σκοπό (τεκμήριο: τρεις ή περισσότερες ομοειδείς συναλλαγές εντός εξαμήνου), το κέρδος φορολογείται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα (άρθρο 21 παρ. 3 ΚΦΕ) με προοδευτικούς συντελεστές 9 %–44 %. Σε αντίθεση με τη Γερμανία, δεν υπάρχει περίοδος διακράτησης. Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή επενδυτική συμβουλή.

Με λίγα λόγια

Η ανακύκλωση παρέχει περίπου το ένα τέταρτο της ετήσιας προσφοράς χρυσού και αποτελεί αναντικατάστατο στοιχείο μιας σταθερής αγοράς πολύτιμων μετάλλων. Τα ποσοστά ανάκτησης των σύγχρονων διυλιστηρίων ξεπερνούν κατά πολύ την απόδοση των πρωτογενών ορυχείων – και μάλιστα με σαφώς μικρότερη κατανάλωση πόρων.