Πράσινος χρυσός

Ο πράσινος χρυσός προκύπτει από την κραμάτωση του χρυσού με υψηλό ποσοστό αργύρου – ενίοτε συμπληρωμένο με μικρές ποσότητες χαλκού ή καδμίου. Ο συνδυασμός αυτών των μετάλλων απορροφά ορισμένα μήκη κύματος του ορατού φωτός εντονότερα από τον καθαρό κίτρινο χρυσό, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική πρασινωπή λάμψη. Η τρέχουσα τιμή χρυσού αποτελεί τη βάση αποτίμησης για το περιεχόμενο ποσοστό καθαρού χρυσού.

Σύσταση και χρωματισμός

Το χρώμα εξαρτάται άμεσα από το ποσοστό αργύρου: από περίπου 15 % αργύρου η κίτρινη απόχρωση αρχίζει να ξεθωριάζει και γέρνει προς το πρασινωπό. Οι συνήθεις συστάσεις σε πράσινο χρυσό 18 καρατίων (χρυσός 750) προβλέπουν περίπου 20–30 % άργυρο· το υπόλοιπο είναι καθαρός χρυσός. Ιστορικά ο όρος ήλεκτρο χρησιμοποιήθηκε για φυσικά κράματα χρυσού-αργύρου με 15–45 % άργυρο – τα πρώτα νομίσματα της Αρχαιότητας, π.χ. στη Λυδία (7ος αιώνας π.Χ.), κατασκευάζονταν από αυτό.

Το κάδμιο ως πρόσθετο ενισχύει σημαντικά την πράσινη απόχρωση, ωστόσο λόγω της τοξικότητάς του απαγορεύεται σε μεγάλο βαθμό στη σύγχρονη κοσμηματοποιία.

Χρήση στην κατασκευή κοσμημάτων

Ο πράσινος χρυσός απαντάται κυρίως στην υψηλή κοσμηματοτεχνία και στα σχεδιαστικά κοσμήματα, όπου χρησιμοποιείται ως αντίθεση προς τον κόκκινο, λευκό ή κίτρινο χρυσό. Τεχνικά είναι καλά επεξεργάσιμος – παρόμοια με τον κίτρινο χρυσό – και μπορεί να συγκολληθεί, να συρματοποιηθεί και να αποτυπωθεί. Το υψηλό ποσοστό αργύρου καθιστά το κράμα κάπως μαλακότερο από τον κόκκινο χρυσό, ο οποίος αποκτά σαφώς περισσότερη σκληρότητα λόγω του χαλκού του.

Η αξία τήξης υπολογίζεται γρήγορα όταν είναι γνωστά το βάρος και η καθαρότητα· κατά την αγορά επίσης αποζημιώνεται μόνο το περιεχόμενο ποσοστό καθαρού χρυσού.

Διάκριση από άλλα χρώματα χρυσού

• Κίτρινος χρυσός – κλασικό κράμα χρυσού-αργύρου-χαλκού, θερμότερο στην απόχρωση
• Λευκός χρυσός – κράμα παλλαδίου ή νικελίου, ψυχρό ασημί
• Κόκκινος χρυσός / ροζ χρυσός – υψηλό ποσοστό χαλκού, θερμή κόκκινη απόχρωση
• Πράσινος χρυσός – κυρίαρχο ποσοστό αργύρου, ψυχρή κιτρινοπράσινη απόχρωση

Φορολογικό πλαίσιο στην Ελλάδα

Ο πράσινος χρυσός ως κόσμημα δεν αποτελεί επενδυτικό χρυσό: η απαλλαγή από τον ΦΠΑ κατά το άρθρο 54 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024) αφορά μόνο ράβδους καθαρότητας τουλάχιστον 995 ‰ και αναγνωρισμένα νομίσματα. Επομένως στην πώληση κοσμημάτων πράσινου χρυσού από έμπορο εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 24 %. Για τους ιδιώτες, η μεμονωμένη πώληση δεν φορολογείται ως υπεραξία, σε αντίθεση με τη Γερμανία όπου ισχύει περίοδος διακράτησης ενός έτους. Οι πληροφορίες αυτές δεν αποτελούν φορολογική ή επενδυτική συμβουλή.

Με λίγα λόγια

Ο πράσινος χρυσός δεν είναι ιδιοτροπία των σύγχρονων σχεδιαστών κοσμημάτων, αλλά ένα από τα παλαιότερα κράματα χρυσού στην ιστορία της ανθρωπότητας. Όποιος θέλει να αποτιμήσει ένα κομμάτι πράσινου χρυσού πρέπει να ελέγξει τη σφραγίδα καθαρότητας και να λάβει υπόψη την τρέχουσα τιμή χρυσού – το ποσοστό αργύρου αυξάνει μεν το βάρος, όχι όμως την αξία χρυσού του κομματιού.

Πηγές: ΑΑΔΕ (aade.gr), Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (minfin.gov.gr), World Gold Council (gold.org).