Groengoud
Ook: Electrum, Groen goud
Groengoud is een goudlegering met een hoog zilvergehalte, die het metaal een karakteristiek groenachtig-gele kleur geeft.
Groengoud ontstaat door het legeren van goud met een hoog aandeel zilver – soms aangevuld met kleine hoeveelheden koper of cadmium. De combinatie van deze metalen absorbeert bepaalde golflengten van het zichtbare licht sterker dan zuiver geelgoud, waardoor de karakteristieke groenachtige glans ontstaat. De actuele goudprijs vormt de waarderingsgrondslag voor het bevatte fijngoudaandeel.
Samenstelling en kleurgeving
De kleur hangt rechtstreeks af van het zilvergehalte: vanaf ongeveer 15 % zilver begint de gele tint te vervagen en slaat om naar het groenachtige. Gebruikelijke samenstellingen bij 18-karaats groengoud (750er goud) omvatten ongeveer 20–30 % zilver; de rest is zuiver goud. Historisch werd de term electrum gebruikt voor van nature voorkomende goud-zilver-legeringen met 15–45 % zilver – de eerste munten uit de oudheid, bijvoorbeeld in Lydië (7e eeuw v.Chr.), bestonden daaruit.
| Zilvergehalte | Kleureffect |
|---|---|
| 5–10 % | Iets bleker geelgoud |
| 15–25 % | Duidelijk groenachtig-geel |
| 25–35 % | Bleekgroen |
| > 40 % | Licht grijsgroen (zeldzaam in sieraden) |
Cadmium als toevoeging versterkt de groentint aanzienlijk, maar is vanwege zijn toxiciteit in de moderne sieradenproductie grotendeels verboden.
Gebruik in de sieradenproductie
Groengoud vindt men vooral in de hoge juweelkunst en in designersieraden, waar het als contrast met rood-, wit- of geelgoud wordt ingezet. Technisch is het goed te bewerken – vergelijkbaar met geelgoud – en het laat zich solderen, trekken en slaan. Het hoge zilvergehalte maakt de legering iets zachter dan roodgoud, dat door zijn koperaandeel duidelijk aan hardheid wint.
De smeltwaarde laat zich snel berekenen wanneer gewicht en fijngehalte bekend zijn; bij de inkoop wordt eveneens alleen het bevatte fijngoudaandeel vergoed.
Onderscheid met andere goudkleuren
- Geelgoud – klassieke goud-zilver-koper-legering, warmer van tint
- Witgoud – palladium- of nikkellegering, koel-zilverachtig
- Roodgoud / roségoud – hoog koperaandeel, warme roodtint
- Groengoud – dominant zilveraandeel, koele geelgroene tint
Kort samengevat
Groengoud is geen eigenaardigheid van moderne sieradenontwerpers, maar een van de oudste goudlegeringen uit de menselijke geschiedenis. Wie een stuk groengoud wil taxeren, moet de fijngehaltestempel controleren en de actuele goudprijs erbij nemen – het zilveraandeel verhoogt weliswaar het gewicht, maar niet de goudwaarde van het stuk.