ΦΠΑ στο ασήμι

Όποιος [αγοράζει ασήμι
UNWRAP
– είτε ως ράβδο, επενδυτικό νόμισμα ή βιομηχανικό προϊόν – πληρώνει στην Ελλάδα κατά κανόνα ΦΠΑ (φόρο προστιθέμενης αξίας). Αυτό διαφοροποιεί το ασήμι θεμελιωδώς από τον επενδυτικό χρυσό, ο οποίος απαλλάσσεται πλήρως από τον ΦΠΑ σύμφωνα με το άρθρο 54 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024) και την Οδηγία ΦΠΑ της ΕΕ 2006/112/ΕΚ. Για τους επενδυτές ασημιού, η διαφορά αυτή έχει σημαντική πρακτική σημασία: ο φόρος αυξάνει την τιμή κτήσης και συνεπώς το όριο κερδοφορίας κατά τη μεταγενέστερη πώληση.

Κανονικός συντελεστής και φορολόγηση περιθωρίου

Στην Ελλάδα ισχύει για το ασήμι ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 24 % επί της καθαρής τιμής αγοράς. Ένα παράδειγμα:

Καθαρή τιμή εμπόρου:    100,00 €
+ 24 % ΦΠΑ:            +  24,00 €
─────────────────────────────────
Μεικτή τιμή (πελάτης):   124,00 €

Ορισμένοι έμποροι ενδέχεται να εφαρμόζουν τη φορολόγηση περιθωρίου κέρδους (καθεστώς περιθωρίου). Εκεί, ο ΦΠΑ δεν επιβάλλεται στο σύνολο της τιμής πώλησης, αλλά μόνο στο εμπορικό περιθώριο (διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και τιμής πώλησης του εμπόρου). Το καθεστώς είναι διαθέσιμο σε νόμιμους επαγγελματίες μεταπωλητές που απέκτησαν εμπορεύματα από ιδιώτες ή άλλους εμπόρους υπό καθεστώς περιθωρίου. Ο πραγματικός συντελεστής φόρου για τον τελικό πελάτη τότε είναι χαμηλότερος – εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιθώριο του εμπόρου. Η φορολόγηση περιθωρίου πρέπει να αναγράφεται στο τιμολόγιο· χωριστή αναγραφή ΦΠΑ εκεί δεν επιτρέπεται.

Επισκόπηση: ΦΠΑ ασημιού σε διεθνή σύγκριση

*Στη Σιγκαπούρη τα εγκεκριμένα επενδυτικά πολύτιμα μέταλλα (Investment Precious Metals, μεταξύ άλλων ασήμι από καθαρότητα 999) απαλλάσσονται από τον GST ήδη από τον Οκτώβριο 2012· ο κανονικός συντελεστής GST είναι από τον Ιανουάριο 2024 στο 9 %.

Η Ελβετία χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα ως ευνοϊκός τόπος αγοράς, καθώς εκεί ο συντελεστής φόρου ήταν σημαντικά χαμηλότερος. Ωστόσο, η εισαγωγή ασημένιων νομισμάτων εντός της ΕΕ επιβαρύνεται με τον πλήρη συντελεστή ΦΠΑ εισαγωγής, οπότε το παλαιότερο φορολογικό πλεονέκτημα κατά την εισαγωγή από την Ελβετία ή την αποθήκη τελωνειακής αποταμίευσης έχει σε μεγάλο βαθμό εκλείψει για τους ιδιώτες.

Ποια προϊόντα ασημιού επηρεάζονται;

Ο ΦΠΑ 24 % ισχύει για σχεδόν όλα τα προϊόντα ασημιού:

• Ράβδοι ασημιού (χυτές ή κοπτόμενες, κάθε υποδιαίρεση)
• Επενδυτικά νομίσματα και νομίσματα bullion από ασήμι (π.χ. Maple Leaf, Wiener Philharmoniker, Britannia, American Eagle)
• Νομισματικά συλλεκτικά νομίσματα από ασήμι (ενδεχ. φορολόγηση περιθωρίου από τον έμπορο)
• Βιομηχανικό ασήμι (κόκκοι, ημικατεργασμένα)
• Παλαιό και θραυσμένο ασήμι στο επαγγελματικό εμπόριο

Δεν υπόκειται στον ΦΠΑ, αντιθέτως, η ιδιωτική μεταπώληση (οι ιδιώτες δεν είναι επιχειρηματίες υπό την έννοια του νόμου περί ΦΠΑ).

Επίδραση στην τιμή ασημιού και στο υπερτίμημα (agio)

Η τιμή spot για το ασήμι (π.χ. η [τρέχουσα τιμή ασημιού σε ευρώ
UNWRAP
) είναι μια καθαρή αγοραία τιμή χωρίς ΦΠΑ. Οι έμποροι προσθέτουν στην τιμή αυτή το υπερτίμημά τους (κόστος κοπής, περιθώριο, εφοδιαστική) και στη συνέχεια τον νόμιμο ΦΠΑ. Οι προσαυξήσεις ασημιού λόγω φόρου μπορεί να είναι σημαντικές σε σύγκριση με τον χρυσό και επηρεάζουν άμεσα την απόδοση.

Με τον υπολογιστή ασημιού υπολογίζεται η τρέχουσα αξία υλικού· ο εκτιμητής φόρου βοηθά να εκτιμηθεί η συνολική φορολογική επιβάρυνση κατά την αγορά και πώληση.

Φορολόγηση κέρδους πώλησης για ιδιώτες

Για τους ιδιώτες, η μεμονωμένη πώληση φυσικού ασημιού δεν φορολογείται ως υπεραξία – τα φυσικά πολύτιμα μέταλλα δεν εμπίπτουν στους τίτλους του άρθρου 42 του ΚΦΕ (ν. 4172/2013). Αν όμως οι πωλήσεις γίνονται συστηματικά και με κερδοσκοπικό σκοπό (τεκμήριο: τρεις ή περισσότερες ομοειδείς συναλλαγές εντός εξαμήνου), το κέρδος φορολογείται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα (άρθρο 21 παρ. 3 ΚΦΕ), με προοδευτικούς συντελεστές 9 %–44 %. Σε αντίθεση με τη Γερμανία, δεν υπάρχει στην Ελλάδα περίοδος διακράτησης ενός έτους για τα φυσικά μέταλλα.

Επιπλέον, στην Ελλάδα κάθε συναλλαγή αξίας 500 € ή μεγαλύτερης πρέπει να εξοφλείται με ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής (κάρτα ή e-banking)· η εξόφληση με μετρητά απαγορεύεται. Οι έμποροι πολύτιμων μετάλλων είναι υπόχρεα πρόσωπα βάσει του ν. 4557/2018 και καταγράφουν συναλλαγές από 10.000 € και άνω.

Σημείωση: Το άρθρο αυτό δεν αποτελεί φορολογική ή επενδυτική συμβουλή. Για εξατομικευμένα φορολογικά ζητήματα απευθυνθείτε σε φοροτεχνικό.

Φορολογικό πλεονέκτημα: γιατί ο επενδυτικός χρυσός βρίσκεται σε καλύτερη θέση

Η ΕΕ παραχωρεί στον επενδυτικό χρυσό, από την ειδική ρύθμιση που καθιερώθηκε με ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2000, ειδική μεταχείριση, επειδή θεωρείται αγαθό όμοιο με χρήμα. Το ασήμι δεν απολαμβάνει αυτό το καθεστώς – παρότι ιστορικά είχε ως νομισματικό μέταλλο επίσης νομισματική σημασία. Για τον επενδυτή αυτό σημαίνει: ο χρυσός μπορεί, με ίδια τιμή spot, να προσφέρει καλύτερο καθαρό επίπεδο εισόδου, καθώς κανένας ΦΠΑ δεν αυξάνει την τιμή αγοράς.

Με λίγα λόγια

Το ασήμι υπόκειται στην Ελλάδα στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24 %· η φορολόγηση περιθωρίου μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πραγματικό συντελεστή για τον τελικό πελάτη. Σε αντίθεση με τον επενδυτικό χρυσό, το ασήμι δεν απολαμβάνει απαλλαγή ΦΠΑ σε επίπεδο ΕΕ – παράγοντας που οι επενδυτές οφείλουν πάντα να συνυπολογίζουν κατά την [αγορά ασημιού
UNWRAP
και τη σύγκριση των πραγματικών τιμών κτήσης.

Πηγές: ΑΑΔΕ (aade.gr), Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (minfin.gov.gr), Εθνικό Τυπογραφείο (et.gr), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).