Ουγγιά ασημιού

Στον χώρο των πολύτιμων μετάλλων, η ουγγιά ασημιού λειτουργεί ως η βασική μονάδα με την οποία τιμολογείται και ανταλλάσσεται το φυσικό ασήμι σε όλο τον κόσμο. Πρόκειται πάντοτε για την ουγγιά troy (troy ounce, με τη συντομογραφία oz t ή oz tr), η οποία προέρχεται από το παλαιό σύστημα βαρών Troy και δεν πρέπει να συγχέεται με την ελαφρύτερη ουγγιά avoirdupois που συναντάμε στο συνηθισμένο εμπόριο. Η τρέχουσα τιμή του ασημιού διαμορφώνεται στα διεθνή χρηματιστήρια προθεσμιακών συμβολαίων και μέσω του fixing της LBMA, εκφρασμένη σε δολάρια ΗΠΑ ανά ουγγιά troy.

Το βάρος και η οριοθέτησή του

Μία ουγγιά troy ισούται ακριβώς με 31,1034768 γραμμάρια, τιμή που στην πράξη στρογγυλοποιείται σε 31,1035 g. Δεν πρέπει να μπερδεύεται με την ουγγιά avoirdupois (28,3495 g), η οποία είναι βαρύτερη μεν στην καθημερινή ζυγαριά, αλλά δεν εφαρμόζεται ποτέ στα πολύτιμα μέταλλα. Για γρήγορες αναγωγές μεταξύ μονάδων, ο υπολογιστής αξίας τήξης προσφέρει άμεση βοήθεια.

Καθαρότητα: τι πραγματικά αξίζει μία «ουγγιά ασημιού»;

Η τιμή spot υπολογίζεται πάνω σε καθαρό ασήμι, ήτοι 999,0 ‰ (το σύμβολο ‰ δηλώνει την περιεκτικότητα ασημιού επί χιλίοις). Στην πράξη τα φυσικά προϊόντα ποικίλλουν ως προς την καθαρότητα:

• Ράβδοι καθαρού ασημιού (999 / 999,9): ταυτίζονται πλήρως με την τιμή spot· ο υπολογιστής ασημιού αποδίδει την ακριβή αξία τήξης.
• Νομίσματα bullion (999 / 999,9): παραδείγματα αποτελούν τα Maple Leaf, Wiener Philharmoniker (ασήμι) και American Eagle, όπου η καθαρότητα αντιστοιχεί στη βάση spot και προστίθεται το πριμ. Το American Silver Eagle παραμένει από την εισαγωγή του το 1986 σταθερά 999 ‰ (με ακαθάριστο βάρος 1 oz = 31,1035 g), ενώ ο επανασχεδιασμός του 2021 άλλαξε αποκλειστικά το εικαστικό μοτίβο.
• Μαχαιροπίρουνα από ασήμι Sterling (925 ‰): μέσω του ελέγχου βάρους νομίσματος προκύπτει το καθαρό βάρος από τον συνδυασμό ακαθάριστου βάρους και καθαρότητας.

Καθαρό βάρος (g) = Ακαθάριστο βάρος (g) × Καθαρότητα (‰) ÷ 1000
Αξία τήξης       = Καθαρό βάρος ÷ 31,1035 × Τιμή ασημιού (USD/oz)

Δημοφιλή ασημένια νομίσματα στη μονάδα «1 oz»

Η κατεξοχήν εμπορική διάσταση για τον επενδυτή είναι το νόμισμα bullion του ενός ουγγιού. Δίπλα σε αυτό κυκλοφορούν υποδιαιρέσεις (½ oz, ¼ oz, 1/10 oz) καθώς και μεγαλύτερα τεμάχια (2 oz, 5 oz, 10 oz, 1 kg).

Φορολόγηση στην Κύπρο

Επισήμανση: Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή.

Στην Κύπρο, η αγορά ασημιού επιβαρύνεται με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 19 %, όπως ορίζει ο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμος Ν.95(Ι)/2000. Το ασήμι, η πλατίνα και το παλλάδιο δεν εμπίπτουν στην απαλλαγή του ειδικού καθεστώτος επενδυτικού χρυσού — άρα, σε αντίθεση με τον απαλλασσόμενο επενδυτικό χρυσό, το κόστος εισόδου στο ασήμι είναι αισθητά υψηλότερο. Κατά την πώληση με κέρδος, ο ιδιώτης επενδυτής δεν οφείλει φόρο: ο κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) βαρύνει αποκλειστικά κέρδη από ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο, ενώ τα πολύτιμα μέταλλα ως κινητή περιουσία μένουν εκτός πεδίου του. Δεν προβλέπεται συνεπώς περίοδος διακράτησης ούτε «κερδοσκοπική προθεσμία», και η περιστασιακή πώληση δεν συνιστά εμπορική δραστηριότητα. Για δεσμευτική καθοδήγηση απευθυνθείτε στο Τμήμα Φορολογίας.

Δομή της αγοράς και σχηματισμός τιμής

Η τιμή του ασημιού σε USD/oz καθορίζεται δύο φορές ημερησίως μέσω του LBMA Silver Price Fixing (ηλεκτρονική δημοπρασία) και αποτελεί το παγκόσμιο σημείο αναφοράς. Παράλληλα, στο COMEX (Σικάγο) διαπραγματεύονται προθεσμιακά συμβόλαια, με το τυπικό συμβόλαιο ασημιού να αντιστοιχεί σε 5.000 ουγγιές troy. Ο ιδιώτης αγοράζει κατά κανόνα σε τιμή εμπόρου = τιμή spot συν υπερτίμημα (agio), το οποίο ενσωματώνει το κόστος κοπής, φύλαξης και το περιθώριο του εμπόρου.

Συνοπτικά

Η ουγγιά ασημιού συνιστά τη θεμελιώδη μονάδα μέτρησης σε κάθε αγορά ασημιού, από το μεμονωμένο νόμισμα έως τη ράβδο LBMA Good Delivery. Όποιος αγοράζει ή αποτιμά ασήμι οφείλει να διακρίνει σαφώς μεταξύ ακαθάριστου και καθαρού βάρους και να λαμβάνει υπόψη τις κυπριακές φορολογικές ιδιαιτερότητες (ΦΠΑ 19 %, καμία φορολόγηση της πώλησης για τον ιδιώτη).

Πηγές: LBMA (lbma.org.uk), COMEX/CME Group, ISO 4217, Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy/tax).