Ροζ χρυσός

Ο ροζ χρυσός παίρνει τη θερμή, ροδόχρωμη λάμψη του από ένα και μόνο συστατικό του κράματος: τον χαλκό. Όσο μεγαλώνει η αναλογία του χαλκού, τόσο βαθύτερο και πιο κόκκινο γίνεται το χρώμα – για τούτο και δεν υπάρχει αυστηρή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον ροζ και τον κόκκινο χρυσό· η ονομασία ακολουθεί περισσότερο την πρακτική του κλάδου παρά κάποιο δεσμευτικό πρότυπο. Πόσο καθαρός χρυσός κρύβεται μέσα σε ένα κόσμημα το βρίσκετε εύκολα με τον υπολογιστή αξίας τήξης, αφού πρώτα δείτε την καθαρότητά του.

Από τι αποτελείται και πώς αλλάζει το χρώμα

Η απόχρωση του ροζ χρυσού καθορίζεται από τη μεταξύ τους σχέση χρυσού, χαλκού και μιας μικρότερης δόσης αργύρου. Ο άργυρος «φωτίζει» το κράμα και μαλακώνει το κόκκινο· αν λείψει εντελώς, το αποτέλεσμα γέρνει προς ένα εντονότερο κόκκινο που το λέμε κόκκινο χρυσό.

Ενδεικτικές συνθέσεις:

Η τιμή του χρυσού αφορά πάντα καθαρό χρυσό (999,9 ‰). Στον ροζ χρυσό μετράει μόνο το δηλωμένο ποσοστό χρυσού· ό,τι απομένει είναι μη ευγενή μέταλλα κράματος δίχως αξία πολύτιμου μετάλλου.

Ιδιότητες στην πράξη

Χάρη στον χαλκό, ο ροζ χρυσός γίνεται αισθητά πιο σκληρός από τον απλό κίτρινο χρυσό της ίδιας καθαρότητας. Τα οφέλη είναι απτά:

• Καλύτερη αντοχή στις γρατζουνιές – η επιφάνεια του κοσμήματος κρατά περισσότερο.
• Σταθερότητα σχήματος – επιτρέπει λεπτεπίλεπτα δεσίματα και στενές βέρες.
• Οικονομικότερο υλικό – ο χαλκός κοστίζει πολύ λιγότερο· η τιμή του χαλκού απέχει παρασάγγας από την τιμή του χρυσού.

Το μειονέκτημα: ο χαλκός θαμπώνει. Ιδρώτας και οξέα προσβάλλουν με τον καιρό την επιφάνεια και σε ευαίσθητο δέρμα μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό. Σε αντίθεση με τον λευκόχρυσο, ο ροζ χρυσός κατά κανόνα δεν επιροδιώνεται, αφού ολόκληρο το νόημα του σχεδιασμού είναι να φαίνεται το χρώμα του ίδιου του μετάλλου.

Καθαρότητα, σφράγιση και ΦΠΑ στην Κύπρο

Στην Κύπρο και σε όλη την ΕΕ τα κράματα χρυσού σφραγίζονται με βάση το ποσοστό χρυσού σε χιλιοστά. Ο ροζ χρυσός φέρει ακριβώς τις ίδιες νόμιμες σφραγίδες καθαρότητας με κάθε άλλο κράμα χρυσού:

750 ‰ = ροζ χρυσός 18 καρατίων  →  ποσοστό χρυσού: 75,0 %
585 ‰ = ροζ χρυσός 14 καρατίων  →  ποσοστό χρυσού: 58,5 %
333 ‰ = ροζ χρυσός  8 καρατίων  →  ποσοστό χρυσού: 33,3 %

Ένα κόσμημα που πωλείται ως «ροζ χρυσός» δεν είναι υποχρεωτικά 18 καρατίων· πριν αγοράσετε, κοιτάξτε τη χαραγμένη σφραγίδα (hallmark) που δηλώνει την πραγματική καθαρότητα. Την αξία υλικού ενός κομματιού την υπολογίζετε άμεσα με τον υπολογιστή χρυσού.

Ως προς τη φορολογία: το ροζ χρυσό κόσμημα δεν εμπίπτει στο ειδικό καθεστώς επενδυτικού χρυσού, οπότε στην αγορά του εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 19 % που ισχύει στην Κύπρο βάσει του περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου Ν.95(Ι)/2000 — σε αντίθεση με τις ράβδους και τα αναγνωρισμένα νομίσματα επενδυτικού χρυσού, που απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ. Αν αργότερα πουλήσετε το κόσμημα με κέρδος ως ιδιώτης, δεν προκύπτει φόρος: ο κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) βαρύνει μόνο την ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο, όχι τα κινητά πολύτιμα μέταλλα — δεν υφίσταται περίοδος διακράτησης ούτε «κερδοσκοπική προθεσμία». Για συναλλαγές από 10.000 € ισχύουν οι υποχρεώσεις ταυτοποίησης του Ν.188(Ι)/2007 υπό την εποπτεία της ΜΟΚΑΣ, ενώ πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 € απαγορεύονται από τον Δεκέμβριο 2024.

Πού διαφέρει από συγγενικούς όρους

• Κόκκινος χρυσός: ελάχιστος ή καθόλου άργυρος, χαλκός ≥ 25 % → πολύ πιο κόκκινη όψη.
• Κίτρινος χρυσός: το κλασικό μείγμα χρυσού-αργύρου-χαλκού, χωρίς στροφή προς το κόκκινο.
• Τομπάκ (Tombak): κράμα χαλκού-ψευδαργύρου χωρίς χρυσό, χρυσαφί μόνο στην όψη, χωρίς αξία πολύτιμου μετάλλου.
• Vermeil: ασημένιο κόσμημα με παχιά επίστρωση χρυσού – όχι συμπαγής ροζ χρυσός.

Με λίγα λόγια

Ο ροζ χρυσός δεν είναι μόδα των ημερών μας· ήδη τον 19ο αιώνα τον αγαπούσαν τα ρωσικά εργαστήρια κοσμημάτων, εξ ου και το παλιό προσωνύμιο «ρωσικός χρυσός». Για την ακριβή αξία υλικού αρκεί ένας πολλαπλασιασμός: ποσοστό χρυσού (καθαρότητα × βάρος) επί την τρέχουσα τιμή του χρυσού — ο χαλκός και ο άργυρος μετρούν ελάχιστα στην τιμή αγοράς.

Πηγές: World Gold Council (gold.org)· Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy)· ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy).