Χρυσός 375 (9 καράτια)

Ο χρυσός 375 — ή αλλιώς 9 καράτια (9ct) — είναι κράμα που αντιστοιχεί σε 0,375 g καθαρού χρυσού ανά γραμμάριο τελικού προϊόντος. Τα υπόλοιπα 62,5 % του βάρους καλύπτονται από χαλκό, ασήμι, ψευδάργυρο ή άλλα βασικά μέταλλα, τα οποία διαμορφώνουν το χρώμα, τη σκληρότητα και τη δυνατότητα κατεργασίας του κοσμήματος. Για άμεσο υπολογισμό της αξίας υλικού χρησιμοποιήστε τον υπολογιστή αξίας τήξης με βάση την τρέχουσα τιμή χρυσού.

Κλίμακα καρατίων και θέση του 375

Η κλίμακα καρατίων βασίζεται σε κλάσμα επί 24. Εννέα καράτια σημαίνει ότι εννέα μέρη από τα εικοσιτέσσερα αποτελούνται από καθαρό χρυσό, ενώ τα υπόλοιπα δεκαπέντε είναι κραματικά μέταλλα:

Καθαρότητα (‰) = (Καράτια / 24) × 1000
               = (9 / 24) × 1000
               = 375 ‰

Η σύγκριση με τα πιο συνηθισμένα κράματα δείχνει τη θέση του 375 στην κλίμακα:

Κραματικά μέταλλα και αποχρώσεις

Η υψηλή αναλογία βασικών μετάλλων (62,5 %) καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εμφάνιση του κοσμήματος:

• Κίτρινος χρυσός 375: Εξισορροπημένος συνδυασμός χαλκού–ασημιού που αποδίδει θερμή, ελαφρώς πορτοκαλόχρωμη απόχρωση.
• Κόκκινος χρυσός 375: Ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα χαλκού (> 50 % του κράματος) — πολύ ανθεκτικό και με έντονο κοκκινωπό χρωματισμό.
• Λευκός χρυσός 375: Νικέλιο ή παλλάδιο ως λευκαντικά μέταλλα· συνήθως υφίσταται επιροδίωση μετά την κατεργασία για να ανασχεθεί η αμαύρωση.

Ο υψηλός αριθμός βασικών μετάλλων αυξάνει την αντοχή στις γρατσουνιές — κατάλληλο για καθημερινό κόσμημα — όμως κάνει το κράμα πιο επιρρεπές σε οξείδωση σε σχέση με 585 ή 750.

Σφράγιση και αναγνώριση

Το 9-καράτιο χρυσό κυκλοφορεί κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, τη Ρωσία και τμήματα της Μέσης Ανατολής και της Ινδίας. Στην Κύπρο, τα κοσμήματα 9 καρατίων φθάνουν κυρίως ως εισαγωγές, και εντοπίζονται συχνά στην αγορά μεταχειρισμένου χρυσού.

Τα βρετανικά Assay Offices σφραγίζουν τα κομμάτια με 375 συνοδευόμενο από σήμα υπηρεσίας (άγκυρα = Μπέρμιγχαμ, κεφαλή λεοπάρδαλης = Λονδίνο). Η ρωσική νομοθεσία επιβάλλει επίσης σφράγιση 375. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, κοσμήματα που διατίθενται ως «χρυσός» πρέπει να φέρουν σφραγίδα με τη μετρική καθαρότητα — η απουσία ή η δυσαναγνωσία σφραγίδας αποτελεί σήμα κινδύνου κατά την αγορά παλαιού χρυσού.

Υπολογισμός αξίας τήξης

Η αξία υλικού ενός κομματιού 375 υπολογίζεται απλά:

Αξία τήξης (€/g) = Τιμή χρυσού spot (€/g) × 0,375

Κατά την πώληση σε αγοραστή, η τιμή που προσφέρεται είναι συνήθως 70–90 % της αξίας τήξης, ανάλογα με τον έμπορο και την ποσότητα. Ο υπολογιστής τιμής αγοράς βοηθά να εκτιμήσετε ποια τιμή είναι εύλογη. Για οδοντιατρικό χρυσό σε κράματα 9 καρατίων ο αντίστοιχος υπολογιστής δίνει άμεση εκτίμηση.

Φορολογικές επισημάνσεις για Κύπρο

Ο χρυσός 375 δεν εμπίπτει στο ειδικό καθεστώς επενδυτικού χρυσού που ισχύει στην Κύπρο βάσει του Ν.95(Ι)/2000 (Ο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμος), σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2006/112/ΕΚ (άρθρα 344 επ.). Για απαλλαγή ΦΠΑ απαιτείται καθαρότητα τουλάχιστον 995 ‰. Κοσμήματα και παλαιός χρυσός 9 καρατίων υπόκεινται κατά την πώληση από έμπορο στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 19 % που ισχύει στην Κύπρο.

Σε ό,τι αφορά τα κεφαλαιακά κέρδη: ο Κυπριακός Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών (Ν.52/1980) επιβάλλεται αποκλειστικά σε κέρδη από ακίνητη ιδιοκτησία στην Κύπρο. Τα πολύτιμα μέταλλα ως κινητή περιουσία δεν υπόκεινται σε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών — δεν υπάρχει περίοδος διακράτησης ούτε κερδοσκοπική προθεσμία. Η περιστασιακή πώληση χρυσού από ιδιώτη δεν θεωρείται εμπορική δραστηριότητα (Ν.118(Ι)/2002) και δεν φορολογείται.

Για συναλλαγές από 10.000 € ισχύει υποχρέωση ταυτοποίησης (KYC) βάσει του Ν.188(Ι)/2007 (AML, εποπτεία ΜΟΚΑΣ). Από τον Δεκέμβριο 2024 οι πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 € απαγορεύονται — απαιτούνται ιχνηλατήσιμα μέσα πληρωμής.

Το παρόν δεν αποτελεί φορολογική ή νομική συμβουλή. Για τη δική σας περίπτωση απευθυνθείτε στο Τμήμα Φορολογίας (mof.gov.cy) ή σε φορολογικό σύμβουλο.

Με μια ματιά

Ο χρυσός 375 (9 καράτια) είναι ανθεκτικό, οικονομικό κράμα με 37,5 % καθαρό χρυσό, διαδεδομένο κυρίως στον αγγλοσαξονικό χώρο. Στην Κύπρο δεν καλύπτεται από την ΦΠΑ-απαλλαγή του επενδυτικού χρυσού (Ν.95(Ι)/2000) και δεν υπάγεται σε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών (Ν.52/1980). Χρησιμοποιήστε τον υπολογιστή χρυσού ή τον υπολογιστή αξίας τήξης για γρήγορη αποτίμηση.

Πηγές: Τμήμα Φορολογίας Κύπρου (mof.gov.cy), ΜΟΚΑΣ (mokas.law.gov.cy), EUR-Lex – Οδηγία 2006/112/ΕΚ (eur-lex.europa.eu).