Spotmarkt
Ook bekend als: Contantmarkt, Spothandel, Contantkoers-markt
De spotmarkt is de markt waarop edelmetaal onmiddellijk wordt geleverd tegen de op dat moment geldende contantkoers.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
De spotmarkt – ook contantmarkt genoemd – is de plek waar edelmetaal wordt verhandeld voor onmiddellijke of vrijwel onmiddellijke levering, tegen de op dat ogenblik geldende spotprijs. Anders dan bij termijnhandel (futures), waar men een prijs vastlegt voor een levering ver in de toekomst, is de afspraak hier eenvoudig: de prijs geldt nú en het metaal wisselt doorgaans binnen twee bankwerkdagen (T+2) fysiek van eigenaar of wordt bijgeschreven op een metaalrekening. Elke goudprijs en zilverprijs die u in de media of op een prijssite ziet, is een spotmarktnotering.
Zo werkt de spotmarkt
Het merendeel van de spothandel verloopt over the counter (OTC) — dus niet via een gereguleerde beurs, maar rechtstreeks tussen banken, handelshuizen en institutionele partijen. Het zwaartepunt van de wereldwijde goudspotmarkt ligt in Londen, onder toezicht van de LBMA (London Bullion Market Association). Samen met Zürich, New York en Shanghai vormt Londen zo een handelscyclus die de klok rond doorloopt.
De prijs komt tot stand volgens de gewone wet van vraag en aanbod: market makers geven onafgebroken een biedkoers (bid) en een laatkoers (ask) af, en het verschil daartussen heet de spread. De consensusspotprijs wordt genoteerd in US-dollar per troy ounce en per seconde ververst.
Spotmarkt tegenover termijnmarkt
| Kenmerk | Spotmarkt | Termijnmarkt (futures) |
|---|---|---|
| Levering | T+2 (nagenoeg direct) | Vaste vervaldag in de toekomst |
| Prijsvorming | Doorlopend, OTC | Beurs (bijv. COMEX), gestandaardiseerd |
| Hoofdspelers | Banken, handelaren, centrale banken | Speculanten, hedgers, producenten |
| Hefboom | Beperkt (fysiek) | Groot (margin) |
| Fysieke levering | Gebruikelijk | Zelden (meestal geldelijke verrekening) |
Waaruit de prijs voor de particulier bestaat
Koopt u als particulier fysiek goud of zilver, dan rekent u nooit de kale spotprijs af, maar een handelaarsprijs met daarin verschillende opslagen verwerkt:
Handelaarsprijs = spotprijs + premie (agio) + btw (bij zilver/platina/palladium)
De premie (agio) dekt de muntslag, het transport, de verzekering en de marge van de handelaar. In België is beleggingsgoud vrijgesteld van btw op grond van artikel 44bis van het Wetboek btw en de Europese btw-richtlijn 2006/112/EG (art. 344 e.v.). Fysiek zilver, platina en palladium vallen daarentegen onder het standaardtarief van 21 % btw (art. 37 WBTW). Fiscale details bespreekt u het best met uw belastingadviseur — dit is geen fiscaal of beleggingsadvies.
De belangrijkste handelsplaatsen
- Londen (LBMA) – de grootste OTC-goudmarkt ter wereld; hier wordt ook de dagelijkse LBMA-fixing bepaald.
- New York (COMEX) – de toonaangevende termijnbeurs, waarvan de futurekoersen dicht bij de spotprijs aanleunen.
- Zürich – het klassieke fysieke handelsplein van de Zwitserse grootbanken.
- Shanghai (SGE/SHFE) – een groeiende spotmarkt voor de Azië-Pacificregio, genoteerd in CNY/g.
Wat het voor de belegger betekent
De spotmarkt vormt de referentie voor élke inkoopprijs van handelaren en voor beursverhandelde producten zoals Xetra-Gold of goud-spaarplannen. Doordat de koers voortdurend beweegt, loont het om ook de wisselkoersen te volgen — de EUR/USD-koers werkt immers rechtstreeks door in de europrijs — en om de historische prijsverlopen te bekijken.
In het kort
De spotmarkt bepaalt in realtime de wereldwijde referentieprijs voor edelmetaal. Wie koopt of verkoopt, richt zich altijd naar die koers, maar betaalt of ontvangt er in de praktijk steeds een op- of afslag bovenop.
Bronnen: LBMA (lbma.org.uk), World Gold Council (gold.org), CME Group (cmegroup.com); btw-regeling: FOD Financiën (financien.belgium.be), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).