Btw-vrijstelling beleggingsgoud

Koopt u in België goudbaren of gouden munten, dan betaalt u daarop geen btw – tenminste, als het goud aan de wettelijke definitie van beleggingsgoud beantwoordt. Die vrijstelling is sinds 1 januari 2000 in de hele Europese Unie op elkaar afgestemd en verklaart meteen waarom goud fiscaal een stuk aantrekkelijker uitpakt dan de andere edelmetalen. Zilver valt bijvoorbeeld gewoon onder het standaardtarief van 21 %.

Op welke wetgeving steunt de vrijstelling?

De regeling rust op twee niveaus die op elkaar aansluiten:

• Europees: de artikelen 344 tot en met 356 van de btw-richtlijn 2006/112/EG verplichten elke lidstaat om leveringen van beleggingsgoud van btw vrij te stellen.
• Belgisch: artikel 44bis van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde (WBTW) zet die richtlijn om in nationaal recht. De vrijstelling geldt voor leveringen, intracommunautaire verwervingen én de invoer van beleggingsgoud.

Belangrijk: enkel goud valt onder deze bijzondere regeling. Zilver, platina en palladium blijven onderworpen aan het gewone btw-tarief.

Wanneer spreekt men van beleggingsgoud?

Niet elk stuk goud is automatisch vrijgesteld. De wet trekt duidelijke grenzen.

Baren

Baren van LBMA-geaccrediteerde huizen zoals Umicore, Heraeus, PAMP Suisse of Valcambi voldoen doorgaans vanzelf aan deze voorwaarden.

Munten

Klassieke beleggingsmunten als de Krugerrand, de Wiener Philharmoniker, de Maple Leaf, de Napoléon of de Vreneli voldoen aan deze eisen. De Europese Commissie publiceert jaarlijks een niet-limitatieve lijst van vrijgestelde munten in het Publicatieblad van de EU. Munten die vooral als verzamelobject verhandeld worden en waarvan de prijs de numismatische waarde weerspiegelt, kunnen buiten de vrijstelling vallen en worden dan aan 21 % of via de margeregeling belast.

Verkopers kunnen kiezen voor btw

Voor de handel bestaat er een bijzondere optie. Een ondernemer die beleggingsgoud levert, mag onder voorwaarden afzien van de vrijstelling en tóch voor btw kiezen. Dat is vooral interessant wanneer er aan de inkoopzijde aanzienlijke aftrekbare btw meespeelt, bijvoorbeeld bij het aanmaken van baren. Voor de particuliere koper heeft dit geen praktisch belang: die geniet hoe dan ook van de vrijstelling.

Waar de vrijstelling stopt: bewerkt goud

Zodra goud een bewerking ondergaat, vervalt het gunstregime:

• Juwelen zijn steeds btw-plichtig, ongeacht het fijngehalte.
• Tandlegeringen (tandgoud) zijn eveneens belast.
• Halffabricaten zoals draad, plaat of granulaat voor industrieel gebruik vallen onder het standaardtarief.

Die grens speelt mee bij de smeltwaarderekenaar: een gouden ring van 585/1000 is geen beleggingsgoud – niet wegens het fijngehalte (onder 99,5 %) en niet wegens de vorm.

Het fiscale voordeel tegenover zilver, becijferd

Voorbeeld: 1 kg zilver aan een spotprijs van 30,00 €/ounce

Ruwe metaalwaarde:  1.000 g ÷ 31,1035 g × 30,00 € = 964,52 €
+ 21 % btw:        + 202,55 €
= aankoopprijs ca.  1.167,07 €

Bij goud (1 troy ounce, 2.400 €):
Goudwaarde:         2.400,00 €
+ 0 % btw:              0,00 €
= aankoopprijs ca.  2.400,00 € (plus premie van de handelaar, geen btw)

De btw-drempel van 21 % maakt het bij zilver een stuk lastiger om bij wederverkoop uit de kosten te komen. Met de belastingschatter rekent u dit effect voor een concreet aankoopscenario uit.

Invoer van buiten de EU

Ook de invoer van beleggingsgoud uit niet-EU-landen (bijvoorbeeld Zwitserland of de Verenigde Staten) is vrijgesteld van btw, zolang aan de kwaliteitscriteria is voldaan. Douanerechten kunnen in principe wel aan de orde zijn, maar bij goud speelt dat in de praktijk niet: goud valt tariefmatig onder hoofdstuk 71 van het geharmoniseerd systeem en kent in de EU een invoerrecht van 0 %.

Btw is niet hetzelfde als de heffing bij verkoop

De btw-vrijstelling zegt niets over de belasting op een eventuele meerwaarde. Verkoopt u als particulier fysiek goud binnen het normaal beheer van uw privévermogen (artikel 90 WIB92), dan is die winst in beginsel vrijgesteld van personenbelasting; speculatief of abnormaal beheer wordt daarentegen als divers inkomen aan 33 % belast. Let op voor 2026: België voert vanaf 1 januari 2026 een meerwaardebelasting (solidariteitsbijdrage) van 10 % in op gerealiseerde meerwaarden op financiële activa, en fysiek beleggingsgoud valt daar uitdrukkelijk onder. Er geldt een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000; enkel het meerdere is belast. De waarde op 31 december 2025 dient als referentiepunt, zodat de aangroei van vóór 2026 buiten schot blijft. Fysiek zilver, platina en palladium vallen (voorlopig) níét onder deze heffing.

Bij grotere contante aankopen spelen bovendien de regels van de witwaswet mee – met name de contantgeldgrens en de legitimatiecontrole.

Let op: dit artikel is louter algemene informatie en vormt geen fiscaal of beleggingsadvies. Voor uw eigen situatie raadpleegt u best een boekhouder of belastingadviseur. (Belgische fiscaliteit – dit verschilt van Nederland, waar edelmetaal in box 3 valt.)

Kort samengevat

Beleggingsgoud met een fijngehalte van minstens 99,5 % (baren) of 90,0 % (munten geslagen na 1800) is in de EU sinds 2000 volledig vrijgesteld van btw. Die wettelijk verankerde vrijstelling geeft goud bij de fysieke aankoop een structurele voorsprong op zilver, platina en de overige edelmetalen.

Bronnen: FOD Financiën (financien.belgium.be), ejustice (ejustice.just.fgov.be), EUR-Lex (btw-richtlijn 2006/112/EG).