Margeregeling

De margeregeling is een bijzondere btw-regeling voor de doorverkoop van tweedehands goederen, kunst, antiek en verzamelobjecten. In de edelmetaalhandel duikt ze vooral op bij de aan- en verkoop van zilvermunten, verzamelmunten en oud zilverwerk dat niet onder een btw-vrijstelling valt. Het uitgangspunt is eenvoudig: in plaats van btw te heffen over de volledige verkoopprijs, betaalt de handelaar btw over enkel zijn winstmarge — het verschil tussen wat hij betaalde en waarvoor hij verkoopt. In België is deze regeling opgenomen in het Wetboek btw (WBTW) en steunt ze op de Europese btw-richtlijn 2006/112/EG.

Let op: dit artikel is louter algemene informatie en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Raadpleeg bij een concrete situatie een boekhouder of fiscalist.

Wanneer mag de regeling worden toegepast?

Een handelaar mag de margeregeling enkel gebruiken als aan alle volgende voorwaarden is voldaan:

1. Hij is een belastingplichtige wederverkoper (koopt en verkoopt bedrijfsmatig).
2. Het goed is aangekocht bij een particulier, bij een vrijgestelde ondernemer zonder recht op btw-aftrek, of bij een andere wederverkoper die zelf de margeregeling toepast.
3. Het gaat om een roerend lichamelijk goed — dus munten, sieraden of baren als tweedehands goed, geen nieuwe waar.
4. De aankoop vond plaats in België of binnen de EU.

Werd bij de aankoop wél gewone btw aangerekend (bijvoorbeeld bij inkoop van een handelaar met recht op aftrek), dan is de margeregeling uitgesloten en geldt het normale regime.

De rekenlogica: btw enkel op de marge

Maatstaf van heffing = verkoopprijs − inkoopprijs (= winstmarge)
Btw                  = maatstaf van heffing × 21 % (standaardtarief BE)

Belangrijk: de marge is een brutobedrag — de btw zit er al in verrekend. Uitsplitsen doe je zo:

Btw-aandeel = winstmarge × (21 / 121)
Nettomarge  = winstmarge × (100 / 121)

Is de marge negatief (verkoopprijs lager dan inkoopprijs), dan is er geen btw verschuldigd — maar ontstaat er evenmin een recht op teruggaaf.

Normaal regime tegenover margeregeling

Waarom dit voor edelmetaal telt

Zilver- en verzamelmunten

In België is zilver — anders dan beleggingsgoud — onderworpen aan het standaard btw-tarief van 21 % (artikel 37 WBTW). Koopt een handelaar zilverstukken in bij particulieren, bijvoorbeeld erfstukken of oude verzamelmunten, dan kan hij de margeregeling inzetten: hij rekent geen btw af over de hele verkoopprijs, maar enkel over zijn marge. Dat drukt de effectieve belastingdruk fors en maakt scherpere inkoopprijzen mogelijk.

Gevolg voor de particuliere koper

Omdat de handelaar bij de margeregeling geen btw afzonderlijk mag vermelden, kan de koper op zijn beurt geen btw recupereren. Voor een particulier maakt dat niets uit. Voor een onderneming die bijvoorbeeld verzamelmunten als handelswaar aankoopt, kan het normale regime net voordeliger zijn.

Globalisatie van de marge

Voor goederen met een lage inkoopprijs per stuk mag de handelaar kiezen voor een globalisatie van de marge: in plaats van elke verkoop apart te berekenen, wordt over een aangiftetijdvak de som van alle verkoopprijzen afgezet tegen de som van alle inkoopprijzen. Die vereenvoudiging beperkt het administratieve werk in het kleinschalige dagverkeer. Levert een tijdvak een negatief saldo op, dan geeft dat geen recht op teruggaaf.

Afbakening: beleggingsgoud en beleggingszilver

Beleggingsgoud — goudbaren met een zuiverheid vanaf 995/1000 en kwalificerende gouden munten — is in België volledig vrijgesteld van btw op grond van artikel 44bis WBTW en de EU-btw-richtlijn (artikelen 344 e.v.). Voor die stukken komt de margeregeling dus helemaal niet in beeld. Bij de inkoop van oud goud of tandgoud door raffinagebedrijven gelden bovendien eigen bijzondere btw-regels.

Voor beleggingszilver bestaat géén vergelijkbare vrijstelling; daar is de margeregeling juist het belangrijkste instrument om de belastingdruk op de secundaire markt te temperen. Houd er wel rekening mee dat België vanaf 1 januari 2026 een meerwaardebelasting (solidariteitsbijdrage) van 10 % invoert op gerealiseerde meerwaarden op financiële activa; fysiek beleggingsgoud valt daar uitdrukkelijk onder (met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000), terwijl fysiek zilver voorlopig buiten schot blijft. Dat verschilt van de situatie in Nederland, waar edelmetaal in box 3 wordt belast. Gebruik onze belastingcalculator en de zilverprijs om de druk voor jouw geval in te schatten.

Verplichtingen en administratie

Wie de margeregeling toepast, moet:

• Inkoopbewijzen volledig bewaren (een particulier maakt geen factuur op → een aankoopborderel of inkoopverklaring is nodig).
• Op de verkoopfactuur geen btw vermelden en de aanduiding „bijzondere regeling – winstmarge" opnemen.
• Een gescheiden boekhouding voeren voor marge-belaste en normaal belaste verkopen.
• In de btw-aangifte de maatstaf van heffing (de nettomarge) opnemen, niet de volledige omzet.

Fouten — zoals onterechte toepassing of een ontbrekende vermelding op de factuur — kunnen leiden tot een naheffing van de volledige btw.

Kort samengevat

Voor professionele edelmetaal- en munthandelaars is de margeregeling een sleutelinstrument bij inkoop van particulieren: er wordt enkel over de winstmarge btw geheven, niet over de hele verkoopprijs. Dat houdt de secundaire markt voor zilvermunten en verzamelstukken economisch leefbaar. Voor de particuliere verkoper verandert er niets; voor een onderneming als koper vervalt wél het recht op btw-aftrek.