Margeregeling
Ook: Margeheffing, winstmargeregeling, margin scheme
De margeregeling is een bijzondere btw-regeling waarbij handelaren de belasting uitsluitend over de handelsmarge (het verschil tussen inkoop- en verkoopprijs) berekenen, niet over de volledige verkoopprijs.
De margeregeling is een bijzondere btw-regeling voor de wederverkoop van gebruikte goederen, kunst, antiek en verzamelobjecten. In de edelmetaalhandel speelt ze vooral een belangrijke rol bij de aan- en verkoop van zilvermunten, verzamelmunten en niet-btw-vrijgestelde oud-zilveren voorwerpen. In plaats van de volledige btw over de bruto verkoopprijs te heffen, wordt de belasting alleen over de marge – het verschil tussen inkoop- en verkoopprijs – berekend. In Nederland is de regeling verankerd in de Wet op de omzetbelasting 1968 en berust ze op de Btw-richtlijn 2006/112/EG.
Let op: dit artikel dient uitsluitend als algemene informatie en vervangt geen individueel belastingadvies. Raadpleeg bij concrete vragen een belastingadviseur.
Voorwaarden voor de margeregeling
Een handelaar mag de margeregeling alleen toepassen wanneer aan alle onderstaande voorwaarden is voldaan:
- De handelaar is een wederverkoper (bedrijfsmatige inkoper en verkoper).
- Het goed is ingekocht bij een particulier of bij een ondernemer zonder recht op btw-aftrek (bijv. een vrijgestelde ondernemer) – of bij een andere wederverkoper die de margeregeling toepast.
- Het betreft een roerende lichamelijke zaak (dus bijv. munten, sieraden of baren als gebruikte goederen – geen nieuwe waar).
- Het goed is binnen Nederland of de EU ingekocht.
Werd bij de inkoop daarentegen reguliere btw in rekening gebracht (bijv. bij aankoop van een andere btw-aftrekgerechtigde handelaar), dan is de margeregeling uitgesloten.
De formule: belasting alleen over de marge
Maatstaf van heffing = verkoopprijs − inkoopprijs (= handelsmarge)
Btw = maatstaf van heffing × 21 % (algemeen tarief)
Belangrijk: de marge is een brutomarge – de btw is er al in begrepen. De correcte uitsplitsing luidt:
Btw-aandeel = handelsmarge × (21 / 121)
Nettomarge = handelsmarge × (100 / 121)
Is de marge negatief (verkoopprijs < inkoopprijs), dan ontstaat er geen belastingplicht – en ook geen recht op btw-teruggaaf.
Vergelijking: regulier tarief versus margeregeling
| Kenmerk | Regulier tarief | Margeregeling |
|---|---|---|
| Belastinggrondslag | Volledige verkoopprijs (netto) | Alleen handelsmarge (bruto) |
| Vermelding op factuur | Btw apart vermeld | Geen aparte btw-vermelding toegestaan |
| Btw-aftrek koper | Mogelijk | Niet mogelijk |
| Typisch toepassingsgeval | Nieuwe waar / B2B | Gebruikte goederen, verzamelmarkt |
Betekenis voor de edelmetaalhandel
Zilvermunten en verzamelmunten
Zilver is – anders dan beleggingsgoud – onderworpen aan het volledige btw-tarief van 21 %. Bij inkoop van particulieren (bijv. erfstukken, oude verzamelmunten) kan een handelaar daarom de margeregeling gebruiken: hij betaalt geen btw over de gehele wederverkoopprijs, maar alleen over zijn marge. Dat verlaagt de effectieve belastingdruk aanzienlijk en maakt concurrerendere inkoopprijzen mogelijk.
Gevolg voor de eindconsument
Omdat de handelaar bij de margeregeling geen btw apart mag vermelden, kan de koper op zijn beurt geen btw aftrekken. Voor particulieren is dat onbelangrijk; voor ondernemingen (bijv. juweliers die verzamelmunten als handelswaar aankopen) kan het reguliere tarief voordeliger zijn.
Globalisatieregeling
Voor goederen met een inkoopprijs van maximaal een bepaald bedrag per stuk kan de handelaar in plaats daarvan de globalisatieregeling toepassen: in plaats van elke verkoop afzonderlijk af te rekenen, wordt over een belastingtijdvak de som van alle verkoopprijzen gesaldeerd met de som van alle inkoopprijzen. Deze vereenvoudiging verlaagt de administratieve last in de kleinschalige dagelijkse handel. Ontstaat in een tijdvak een negatief totaalsaldo, dan leidt dit niet tot een teruggaaf; onder voorwaarden kan het naar een volgend tijdvak worden meegenomen.
Afbakening: beleggingsgoud en beleggingszilver
Beleggingsgoud (goudbaren en gouden munten die aan bepaalde criteria voldoen, bijv. fijngehalte ≥ 995‰) is volledig vrijgesteld van btw – de margeregeling komt hier helemaal niet aan de orde. Bij inkoop van oud goud of tandgoud door scheidingsbedrijven gelden weer eigen bijzondere regels (verleggingsregeling: de btw wordt verlegd naar de afnemer).
Voor beleggingszilver bestaat daarentegen geen vergelijkbare vrijstelling; hier is de margeregeling het belangrijkste instrument voor belastingoptimalisatie op de secundaire markt. Gebruik onze belastingcalculator en de zilverprijs om de effectieve belastingdruk voor uw concrete situatie in te schatten.
Verplichtingen en documentatie
Handelaren die de margeregeling toepassen, moeten:
- Inkoopbewijzen volledig bewaren (particulieren stellen geen factuur op → een inkoopverklaring is vereist).
- Op de verkoopfactuur geen btw vermelden en de aanduiding „margeregeling" opnemen.
- Gescheiden administratie voeren voor marge-belaste en regulier belaste omzetten.
- Bij de btw-aangifte de maatstaf van heffing (nettomarge) invullen en niet de omzet.
Overtredingen – zoals onterechte toepassing of ontbrekende aanduiding op facturen – kunnen leiden tot naheffing van de volledige reguliere btw.
Kort samengevat
De margeregeling is voor bedrijfsmatige edelmetaal- en munthandelaren een centraal fiscaal instrument bij inkoop van particulieren: belast wordt alleen de handelsmarge, niet de volledige verkoopprijs – dat maakt de secundaire markt voor zilvermunten en verzamelstukken economisch haalbaar. Voor particuliere verkopers verandert er niets; voor ondernemingen als koper vervalt echter het recht op btw-aftrek.