FIFO-principe bij edelmetaalverkoop

Het FIFO-principe (First In, First Out) is een verbruiksvolgorderegel: wie edelmetaal in meerdere aankopen tegen uiteenlopende prijzen opbouwt en later een deel weer van de hand doet, gaat er voor de winstberekening van uit dat de eerst gekochte eenheden ook eerst verkocht zijn – ongeacht welke munt of baar fysiek van eigenaar wisselt. Bij goud dat u in tranches aanlegt, is dat de logische toewijzingsmethode.

Fiscale context in België: geen Duitse speculatietermijn

Belangrijk vooraf: België werkt niet met een Duitse „speculatietermijn" van twaalf maanden waarna alles belastingvrij is. Voor een particulier die fysiek edelmetaal verkoopt, geldt in beginsel dat de meerwaarde binnen het normaal beheer van het privévermogen vrijgesteld blijft van personenbelasting (artikel 90 WIB92). Wordt de verkoop echter als speculatief of abnormaal beheer gezien, dan wordt de winst als divers inkomen belast aan 33 %.

Nieuw vanaf 1 januari 2026: België voert een meerwaardebelasting (solidariteitsbijdrage) van 10 % in op gerealiseerde meerwaarden op financiële activa. Fysiek beleggingsgoud valt daar uitdrukkelijk onder. Er geldt een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000; enkel het meerdere wordt belast. Als referentiepunt telt de waarde op 31 december 2025, zodat de aangroei van vóór 2026 buiten schot blijft. Fysiek zilver, platina en palladium vallen (voorlopig) níét onder deze heffing.

Waar het FIFO-principe binnenkomt

Net omdat er nu een meerwaarde op fysiek goud berekend moet worden, wordt de toewijzing van verkopen aan aankopen relevant. FIFO bepaalt aan welke aankoopprijs – en dus welke aanschafwaarde – een verkoop wordt gekoppeld:

1. De oudste aankoop geldt als eerst verkocht → zijn aanschafdatum en -prijs vormen de basis.
2. Voor goud aangeschaft vóór 2026 telt de waarde op 31.12.2025 als startpunt, niet de oorspronkelijke aankoopprijs.
3. De gerealiseerde meerwaarde valt onder de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000; enkel het overschot is belastbaar aan 10 %.

Rekenvoorbeeld

Aankoop 1: 10 oz goud  op 01.03.2023  à € 1.800  = € 18.000
Aankoop 2: 10 oz goud  op 01.09.2024  à € 2.400  = € 24.000
Verkoop:    5 oz goud  op 15.04.2026  à € 2.800  = € 14.000

FIFO → aanschafwaarde: 5 × € 1.800 = € 9.000
(referentiewaarde 31.12.2025 geldt als vertrekpunt voor de meerwaarde vanaf 2026)

Bij FIFO worden de vijf ounces toegewezen aan aankoop 1 (maart 2023). Door de referentiewaarde van eind 2025 wordt alleen de aangroei ná 31.12.2025 in aanmerking genomen, en pas wat de € 10.000-vrijstelling overstijgt, wordt aan 10 % belast.

Praktische aandachtspunten

• Bewijslast: documenteer elke aankoop met datum, hoeveelheid, prijs en factuur, zodat de FIFO-toewijzing bij een controle hard te maken is.
• Verzamelbewaring: voor niet individueel genummerde baren of munten is FIFO de logische en gangbare toewijzingsmethode.
• Gescheiden soorten: verschillende categorieën (gouden ounces, zilverbaren enz.) worden apart beoordeeld; onderling verrekenen kan niet.
• Btw staat los: beleggingsgoud is in België btw-vrijgesteld (art. 44bis WBTW). Het FIFO-principe raakt uitsluitend de inkomsten-/meerwaardekant, niet de btw.

Met de [historische edelmetaalprijzen
UNWRAP
reconstrueert u desnoods de referentie- of aanschafwaarde wanneer originele stukken ontbreken. Het te verwachten belastingeffect schat u vooraf in met de belastingschatter.

Let op: deze tekst is algemene informatie en vormt geen fiscaal of beleggingsadvies. Raadpleeg voor uw persoonlijke situatie een fiscalist. (De Belgische aanpak verschilt van Duitsland, waar een speculatietermijn van twaalf maanden geldt.)

Kort samengevat

Het FIFO-principe wijst bij een edelmetaalverkoop automatisch de oudste voorraden toe. In België is dat vooral van belang sinds de meerwaardebelasting van 10 % op fysiek goud (vanaf 2026), waarbij de waarde per 31 december 2025 als vertrekpunt dient en een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 geldt.

Bronnen: ejustice (ejustice.just.fgov.be), FOD Financiën (financien.belgium.be).