FIFO-principe bij edelmetaalverkoop

Het FIFO-principe (First In, First Out) is een verbruiksvolgordemethode die wordt gebruikt bij het bijhouden van de aankoopgeschiedenis van fysieke edelmetalen. Wie bijvoorbeeld goud in meerdere tranches op verschillende momenten en tegen verschillende prijzen koopt en later een deel verkoopt, gaat er bij de administratie van uit dat de eerst gekochte eenheden ook als eerste verkocht zijn – onafhankelijk van welke munten of baren fysiek van eigenaar wisselen.

Belastingheffing in Nederland: box 3 in plaats van vermogenswinstbelasting

In Nederland bestaat géén vermogenswinstbelasting op de verkoop van fysiek goud of zilver. Er is dus geen belasting op de behaalde winst zelf. In plaats daarvan valt fysiek edelmetaal als bezit onder de vermogensrendementsheffing in box 3 van de inkomstenbelasting.

• Bepalend is de waarde van uw bezit op de peildatum 1 januari van het belastingjaar.
• Per persoon geldt in 2025 een heffingsvrij vermogen van circa € 57.000; fiscale partners kunnen dit bedrag verdubbelen.
• Er geldt géén Duitse speculatietermijn en geen "houdtermijn" waarna een verkoopwinst onbelast wordt – het gaat uitsluitend om het bezit op de peildatum.

Het FIFO-principe speelt in Nederland dan ook vooral een rol bij uw eigen aankoop- en verkoopadministratie en bij het bepalen van behaalde rendementen, niet bij een winstbelasting.

Rekenvoorbeeld (aankoopadministratie)

Aankoop 1: 10 oz goud  op 01-03-2023  à € 1.800  = € 18.000
Aankoop 2: 10 oz goud  op 01-09-2024  à € 2.400  = € 24.000
Verkoop:    5 oz goud  op 15-04-2025  à € 2.800  = € 14.000

FIFO → kostprijs: 5 × € 1.800 = € 9.000
Boekhoudkundige winst: € 14.000 − € 9.000 = € 5.000

Omdat de vijf ounces boekhoudkundig aan de eerste aankoop (maart 2023) worden toegewezen, is de kostprijs lager en de berekende opbrengst hoger dan bij toewijzing aan de recentere eenheden. Voor de Nederlandse belasting is dit rendement niet direct belast; belangrijk is de box 3-waarde op de peildatum.

Praktische tips

• Bewijsplicht: documenteer elke aankoop met datum, hoeveelheid, kostprijs en handelaarsfactuur, zodat de FIFO-toewijzing bij een geschil aantoonbaar is.
• Verzamelbewaring: bij niet individueel genummerde baren of munten is FIFO de meest gebruikte standaardmethode voor een consistente administratie.
• Gemengde voorraden: verschillende soorten (goud-ounces, zilverbaren enz.) worden apart volgens FIFO gewaardeerd.
• Beleggingsgoud btw-vrij: beleggingsgoud is vrijgesteld van btw (Richtlijn 2006/112/EG); het FIFO-principe betreft uitsluitend uw aankoopadministratie, niet de btw.

De historische goudprijzen kunnen helpen om de destijds geldende aankoopwaarde te reconstrueren als originele bewijzen ontbreken. Uw box 3-effect kunt u vooraf inschatten met de belastingcalculator.

Let op: dit artikel dient uitsluitend ter algemene informatie en vormt geen belasting- of beleggingsadvies. Raadpleeg voor uw persoonlijke fiscale situatie een belastingadviseur. Bronnen: belastingdienst.nl, wetten.overheid.nl, eur-lex.europa.eu.

Kort samengevat

Het FIFO-principe wijst bij edelmetaalverkoop de oudste voorraden automatisch als eerste toe – handig voor een heldere administratie. In Nederland is de behaalde winst zelf niet belast; edelmetaal valt als vermogen in box 3, met als peildatum 1 januari en een heffingsvrij vermogen van circa € 57.000 per persoon (2025).