Vrijstellingsgrens (vervreemdingswinst)
Ook: Heffingsvrij vermogen, Box 3-vrijstelling, Vrijstellingsgrens box 3
In Nederland bestaat geen vermogenswinstbelasting op de verkoop van fysiek edelmetaal; in plaats daarvan valt goud en zilver als vermogen in box 3, met een heffingsvrij vermogen van circa € 57.000 per persoon (2025) en peildatum 1 januari.
Wie fysiek edelmetaal — goud, zilver, platina of palladium — met winst verkoopt, vraagt zich onvermijdelijk af: moet ik hierover belasting betalen? In Nederland is het antwoord verrassend eenvoudig: er bestaat géén vermogenswinstbelasting op de verkoopwinst zelf.
Rechtsgrondslag: box 3 in plaats van winstbelasting
Fysiek edelmetaal wordt in Nederland fiscaal behandeld als vermogen in box 3 (Wet inkomstenbelasting 2001). Dat betekent:
- De behaalde winst bij verkoop is niet belast. Er geldt geen Duitse speculatietermijn en geen houdtermijn waarna een winst onbelast wordt.
- In plaats daarvan telt de waarde van uw bezit op de peildatum 1 januari mee voor de vermogensrendementsheffing.
- Er wordt een fictief rendement over uw box 3-vermogen belast, niet de daadwerkelijke koerswinst.
Heffingsvrij vermogen
De feitelijke "vrijstellingsgrens" in Nederland is het heffingsvrij vermogen in box 3:
| Peildatum | Heffingsvrij vermogen (per persoon) |
|---|---|
| 1 januari 2025 | circa € 57.000 |
| Fiscale partners samen | circa € 114.000 |
Blijft uw totale box 3-vermogen (inclusief goud, zilver, spaargeld en beleggingen) onder dit bedrag, dan betaalt u geen box 3-heffing. Boven de grens wordt alleen het meerdere in de heffing betrokken.
Belangrijk: anders dan een Duitse "Freigrenze" gaat het hier niet om een winstdrempel, maar om een vermogensdrempel op de peildatum. Niet uw verkoopwinst, maar de bezitswaarde op 1 januari is bepalend.
Waardebepaling van uw edelmetaal
De box 3-waarde is de waarde in het economische verkeer op 1 januari. Voor beleggingsmetaal wordt daarbij doorgaans de marktwaarde (spotprijs × fijngewicht) gehanteerd.
Box 3-waarde = actuele goudprijs (per gram) × fijngewicht (gram)
Bij de aankoop van meerdere tranches kan het FIFO-principe helpen om uw aankoopadministratie overzichtelijk te houden.
Praktijkvoorbeeld
- Aankoop van 50 g goud in maart 2025 voor € 4.200 (incl. bijkomende kosten).
- Verkoop in september 2025 voor € 4.900.
- Behaalde winst: € 700 — niet belast als vermogenswinst.
- Wel telt de waarde van het goud dat u op 1 januari bezat mee voor box 3; blijft uw totale vermogen onder circa € 57.000, dan is er geen heffing.
De actuele goudprijs en de prijsontwikkeling via het historische koersverloop kunnen helpen het juiste verkoopmoment te kiezen. Een inschatting van uw box 3-positie biedt de belastingcalculator.
Bijzonderheden en veelgemaakte fouten
- Peildatum telt: wie vóór 1 januari verkoopt en het geld op een spaarrekening zet, verandert de samenstelling maar niet noodzakelijk de hoogte van het box 3-vermogen.
- Btw op zilver, platina en palladium: beleggingsgoud is vrijgesteld van btw (Richtlijn 2006/112/EG), maar zilver, platina en palladium worden met 21 % btw belast — dit beïnvloedt de aankoopkosten, niet box 3.
- Documentatie: bewaar aankoopfacturen en rekeningafschriften zorgvuldig; ze helpen bij het aantonen van de bezitswaarde.
Bronnen: belastingdienst.nl, wetten.overheid.nl, eur-lex.europa.eu.
Kort samengevat
In Nederland is de verkoopwinst op fysiek edelmetaal onbelast; goud en zilver vallen als vermogen in box 3, met peildatum 1 januari en een heffingsvrij vermogen van circa € 57.000 per persoon (2025). Dit artikel vervangt geen persoonlijk belastingadvies.