Rhodineren
Ook bekend als: Rhodinering, Rhodiumplateren, Witgoud-rhodineren
Galvanisch aangebrachte rhodiumlaag op sieraden of munten die de glans versterkt, krassen tegengaat en aanlopen voorkomt.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bij rhodineren wordt via een galvanisch bad een uiterst dunne film rhodium – een van de meest zeldzame platinagroepmetalen – neergeslagen op een sieraad, munt of technisch onderdeel. Wat overblijft is een koel-zilverwit, spiegelend oppervlak dat opvallend krasbestendig is en amper aanloopt.
Waarom kiest men voor rhodineren?
De legering van witgoud bevat vaak nikkel of palladium om het gele van het goud te dempen, maar het bereikt zelden dat ijzige, felwitte effect dat klanten in gedachten hebben. Een rhodiumlaagje dekt de licht gelige of grijsachtige eigenkleur van de legering volledig af en geeft het stuk visueel de allure van platina. Ook sterlingzilver wordt af en toe gerhodineerd, in dit geval vooral om het aanlopen door zwavelverbindingen te vertragen.
Hoe verloopt het procédé?
- Reinigen: in een ultrasoon bad met ontvetter verdwijnen vet, oxiden en vingerafdrukken.
- Activeren: een korte beits met zuur zorgt voor een reactief, oxidevrij metaaloppervlak.
- Galvaniseren: het werkstuk hangt als kathode in een bad van rhodiumsulfaat of -fosfaat; onder gelijkstroom slaan rhodiumionen als metaallaag neer.
- Spoelen en drogen: grondig naspoelen voorkomt dat het bad vervuild raakt.
De gebruikelijke laagdikte schommelt tussen 0,05 en 0,5 µm, en kan bij zwaarbelaste stukken zoals ringen oplopen tot 1 µm. Dunnere lagen zijn goedkoper, maar slijten sneller weg.
Levensduur en herstel
Omdat rhodium enkel wordt opgelegd en niet in de legering zit, sleet de laag door contact met huid, transpiratie en mechanische belasting. Ringen en armbanden vragen daarom doorgaans om de 1 tot 5 jaar een nieuwe behandeling, terwijl hangers en oorbellen veel langer meegaan. Een goudsmid of juwelier reinigt en activeert het stuk opnieuw en brengt dan zonder problemen een verse laag aan.
Rhodineren bij munten
Sommige verzamelmunten in proofkwaliteit krijgen een rhodiumlaag om het gepolijste spiegeloppervlak duurzaam te beschermen. Belangrijk daarbij: de laag verandert niets aan het fijngehalte van de munt zelf, maar kan bij een röntgenfluorescentieanalyse het oppervlaktesignaal vertekenen. Een smeltproef of de smeltwaardecalculator geeft steeds de basiswaarde van het kernmetaal weer.
Rhodium als edelmetaal
Rhodium hoort bij de duurste en zeldzaamste metalen op aarde; de koers bewoog de voorbije jaren tussen enkele honderden en ruim 20.000 USD per troy ounce (record in 2021). Toch is de hoeveelheid metaal in één rhodiumlaag zó gering – fracties van een milligram – dat de materiaalwaarde verwaarloosbaar is. De kosten zitten vooral in het ambachtelijke werk en de voorbereiding van het bad.
Kort samengevat
Rhodineren is een beproefde galvanische afwerking die sieraden en munten optisch verfraait en tegen aanlopen beschermt, maar die geregeld moet worden hernieuwd. Aan het werkelijke edelmetaalgehalte van het grondstuk verandert de behandeling niets.
Bronnen: FOD Financiën (financien.belgium.be), EUR-Lex (eur-lex.europa.eu).