Dagbouw / ondergrondse mijnbouw
Ook bekend als: dagbouw, ondergrondse mijnbouw, surface mining, underground mining, diepbouw
Twee basisprincipes van ertswinning: het erts wordt ofwel bovengronds in open groeven (dagbouw) ofwel diep onder de grond via schachten en gangen (ondergrondse mijnbouw) ontgonnen.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Of een ertsafzetting rendabel kan worden ontgonnen, hangt in belangrijke mate af van de gekozen winningsmethode. Dagbouw en ondergrondse mijnbouw verschillen sterk in kosten en opbrengst – en beïnvloeden daardoor indirect het beschikbare edelmetaalaanbod en de goudprijs.
Wat is dagbouw?
Bij dagbouw graaft men het ertshoudende gesteente vanaf het maaiveld af in brede, trapsgewijs oplopende groeven (in het Engels open-pit). Explosieladingen breken het gesteente, waarna graafmachines en zware dumpers het naar de verwerkingsinstallatie brengen. De methode loont vooral wanneer het ertsgehalte laag is maar de afzetting een groot volume beslaat.
Pluspunten:
- Lagere winningskosten per ton erts
- Sterke mechanisering en hoge doorzet
- Overzichtelijker en veiliger werkomgeving
Minpunten:
- Groot ruimtebeslag en ingrijpende landschapsverandering
- Enorme hoeveelheden afvalgesteente ten opzichte van het erts
- Beperkte werkdiepte door de stabiliteit van de wanden
Tot de bekendste dagbouw-goudmijnen behoren Boddington in Australië (de grootste ter wereld) en Cripple Creek & Victor in de Amerikaanse staat Colorado.
Wat is ondergrondse mijnbouw?
Zit het erts diep, of gaat het om smalle, hooggradige aders (high-grade), dan valt de keuze op ondergrondse winning. Via verticale schachten en horizontale gangen bereiken mijnwerkers de ertsaders op kilometers diepte. De Zuid-Afrikaanse Witwatersrand-mijnen – historisch de rijkste goudbronnen ter wereld – reiken meer dan 4 km diep; de Mponeng-mijn geldt met ruim 4 km als de diepste goudmijn ter wereld.
Pluspunten:
- Bereik tot diepe, hooggradige aders
- Klein ruimtebeslag aan de oppervlakte
- Gerichter winnen, dus minder afval
Minpunten:
- Fors hogere exploitatiekosten (ventilatie, koeling, transport)
- Zwaardere veiligheidseisen (hitte, gesteentedruk, gas)
- Hoge kapitaalinzet bij de ontsluiting
De rentabiliteitsdrempel: cut-off-grade
Waar de grens tussen winst en verlies ligt, bepaalt de cut-off-grade: het laagste ertsgehalte waarbij de opbrengst de volledige kosten (inclusief AISC) nog dekt. Klimt de goudprijs, dan zakt deze drempel en worden voorheen verliesgevende afzettingen alsnog winbaar – een rechtstreekse terugkoppeling naar het primaire aanbod.
Dekkingsdrempel: opbrengst/t = ertsgehalte [g/t] × metaalprijs [€/g] ≥ AISC [€/t]
Zilver, platina en palladium
Zilver, platina en palladium worden grotendeels als bijproduct van koper-, lood- en nikkelmijnen gewonnen. Daar bepaalt de rentabiliteit van het hoofdmetaal of de mijn draait – het aanbod van deze edelmetalen reageert dan nauwelijks op hun eigen prijs.
Kort samengevat
In volume levert de dagbouw het leeuwendeel van de wereldwijde edelmetaalproductie, dankzij lage stukkosten. De ondergrondse mijnbouw ontsluit daarentegen hooggradige diepteafzettingen tegen hogere AISC. Beide bepalen via hun kostenstructuur het langetermijnaanbod – en dus de prijsontwikkeling die u terugvindt in de historische edelmetaalprijzen.