Vreneli
Ook bekend als: Zwitserse gouden Vreneli, Helvetia-munt, Vreneli-goudstuk
De Vreneli is een Zwitserse gouden munt van 900/1000 fijn (21,6 karaat), tussen 1897 en 1949 geslagen, die vandaag als klassieke bullionmunt op de edelmetaalmarkt wordt verhandeld.
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
Bevalt wat u hier ziet en leest?
We leggen ons hart en ziel in het snel, proper en gratis houden van preciousmetalprices.com — geen betaalmuren, geen rommel, enkel betrouwbare feiten en livekoersen. Als het je van pas komt, is de fijnste manier om merci te zeggen het gewoon door te vertellen. Elke keer dat je het deelt, laat je een medebelegger ons ontdekken en houd je het project mee in leven. 💛
De Vreneli is wellicht de meest herkenbare gouden munt van Zwitserland en draagt een stuk nationale geschiedenis in zich. Haar koosnaam gaat terug op „Verena": zo heette in de volksmond de vrouwelijke Helvetia-figuur op de voorzijde, die al snel „Vreni" of „Vreneli" werd genoemd. Vanaf 1897 kwam de munt in omloop en tot 1949 werd ze regulier geslagen; enkele jaargangen verschenen in piepkleine oplages en zijn vandaag numismatisch gegeerd. Als wettig betaalmiddel is de Vreneli verdwenen, maar op de edelmetaalmarkt wordt ze breed verhandeld en geldt ze als een klassieke bullionmunt binnen Europa.
Uitvoeringen en technische gegevens
Er verschenen drie nominalen, waarvan het 20-frankstuk veruit het meest voorkomt en het vlotst verhandelbaar is:
| Nominaal | Brutogewicht | Fijngewicht | Diameter | Slagjaren |
|---|---|---|---|---|
| 10 frank | 3,226 g | 2,903 g goud | 19,0 mm | 1911–1922 |
| 20 frank | 6,452 g | 5,806 g goud | 21,0 mm | 1897–1949 |
| 100 frank | 32,258 g | 29,032 g goud | 35,0 mm | 1925 (zeldzaam) |
Alle drie delen ze hetzelfde fijngehalte van 900/1000 (21,6 karaat). Ter vergelijking: de Britse Sovereign en de Zuid-Afrikaanse Krugerrand bestaan uit crowngoud (22 karaat, 916,7/1000) en zijn dus net iets goudrijker dan de Vreneli. Het koperaandeel van 100/1000 maakt de munt slijtvaster en geeft haar de warme roodgouden tint die typisch is voor deze legering.
Zo bepaalt u de smeltwaarde
De materiaalwaarde van een 20-frankstuk volgt rechtstreeks uit de actuele goudprijs en het fijngewicht:
Smeltwaarde = goudprijs (€/g) × 5,806 g
Bij een goudprijs van 85 €/g komt de smeltwaarde bijvoorbeeld uit op ongeveer 494 €. In de praktijk ligt de verkoopprijs hoger, want bekendheid en liquiditeit rechtvaardigen een agio. De actuele smeltwaarde vindt u snel met de smeltwaarde-rekenmachine.
Positie op de markt
Samen met de Krugerrand, de Wiener Philharmoniker en de Maple Leaf behoort de Vreneli tot de bekendste beleggingsmunten in Europa. Kenmerkend zijn:
- Vlotte verhandelbaarheid: banken en edelmetaalhandelaars in Zwitserland, België en de buurlanden nemen de Vreneli doorlopend terug.
- Fiscale behandeling in België: als beleggingsgoud is de Vreneli vrijgesteld van btw op grond van artikel 44bis WBTW en de Europese btw-richtlijn 2006/112/EG (art. 344 e.v.). Gouden munten die na 1800 zijn geslagen, ooit wettig betaalmiddel waren en minstens 900/1000 fijn zijn, kwalificeren als beleggingsgoud – de Vreneli voldoet daaraan. Dit is geen belastingadvies; raadpleeg voor uw situatie een adviseur.
- Meerwaarde: verkoopt u als particulier binnen het normaal beheer van uw privévermogen, dan is de winst in beginsel vrijgesteld van personenbelasting (art. 90 WIB92). Let wel: sinds 1 januari 2026 kent België een meerwaardebelasting van 10 % op gerealiseerde meerwaarden op fysiek goud, met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 en de waarde op 31.12.2025 als referentiepunt. (Dit wijkt af van Nederland, waar edelmetaal in box 3 valt.)
- Jaargangen: zeldzame uitgiftes (het 100-frankstuk van 1925 of bepaalde 10-frankjaargangen) halen soms flinke numismatische premies; voor de belegger telt vooral het gangbare 20-frankstuk.
Echtheid controleren
Omdat de Vreneli lang en in grote aantallen werd geslagen, circuleren er vervalsingen. Belangrijke controlepunten:
- Gewicht: het 20-frankstuk weegt exact 6,452 g; een afwijking van meer dan 0,05 g is verdacht.
- Diameter en dikte: 21,0 mm bij 1,25 mm – meetbaar met een degelijke schuifmaat.
- Klankproef: echt goud geeft een korte, gedempte klank; wolfraam of lood klinken anders.
- Magneettest: goud is niet magnetisch – trekt een magneet de munt aan, dan is het geen goud.
- Dichtheidsmeting: goud heeft een dichtheid van circa 19,32 g/cm³; een archimedische meting ontmaskert een wolfraamkern.
Voor een snelle controle van gewicht en afmetingen gebruikt u de muntgewicht-controle of de echtheidscontrole voor munten.
Kort samengevat
Met 5,806 g fijngoud, een vlotte verhandelbaarheid en een btw-vrijstelling in België is de Vreneli een solide basispositie voor wie fysiek goud verkiest. Het gangbare 20-frankstuk laat zich eenvoudig controleren en is vrijwel overal probleemloos te verkopen.
Bronnen: Swissmint, FOD Financiën (financien.belgium.be), EUR-Lex.