Rutheniumprijs Vandaag met Grafiek

De bekendste rutheniumquotering is de Johnson Matthey Base Price: de prijzen die het bedrijf zijn groothandelsklanten biedt, vastgesteld door zijn eigen handelsdesks, voor spons van minimaal 99,9 %.

Umicore is even expliciet over zijn drie dagelijkse quoteringen: “of pure statistical nature and must be looked at as indications only”. Heraeus publiceert een vergelijkbare tabel, alleen gevuld tijdens de openingstijden van zijn handelsdesk.

• ◆ Caprolactam, het voorproduct van nylon 6 — de motor achter de groei van 2023 tot 2025, en die stond in China. Voor 2026 verwacht Johnson Matthey juist een daling met dubbele cijfers wegens overaanbod. Wie de rutheniumprijs volgt, volgt de bezettingsgraad van Chinese nylonfabrieken.
• ◆ Azijnzuur, met ruthenium-iridiumsystemen. Omdat iridium en ruthenium zo duur zijn geworden, meldt Johnson Matthey dat het door rodium gekatalyseerde Monsanto-proces weer concurrerend wordt: platinagroepmetalen concurreren binnen concrete fabrieken, en het goedkoopste krijgt de volgende reactor.
• ◆ Katalytische natte luchtoxidatie voor industrieel afvalwater — hier stelt Johnson Matthey vraagvernietiging vast, doordat processen zonder platinagroepmetalen concurrerend werden.
• ◆ Ammoniakkraken in de waterstofketen: volgens de IPA een zeer actieve katalysator voor ammoniakontleding, waar goedkoper nikkel hogere temperaturen vraagt. De meest genoemde groeirichting die nog niet in de cijfers staat.

• ◆ Weerstandspasta's van rutheniumoxide, volgens de IPA in weerstandscomponenten van vrijwel elk chipbouwdeel — de stille basis van het rutheniumverbruik, in hoeveelheden waar niemand naar kijkt.
• ◆ Harde schijven. Volgens de IPA een wezenlijke rol in de huidige schijftechniek, zij het in kleine hoeveelheden; de motor is de uitbreiding van rekencentra.
• ◆ Halfgeleiderverbindingen. Via CVD neergelegde nanometerdunne films in zeer kleine chiparchitecturen — het langste groeipad, de kleinste hoeveelheid metaal per stuk.

In de chlooralkali-elektrolyse zitten rutheniumoxide en gemengde metaaloxidelagen op de elektroden. Die dimensiestabiele anoden zijn volgens de IPA de erkende standaard, met een laag substitutiepotentieel omdat de techniek diep in een kapitaalintensief proces zit.

Dat klinkt als een voetnoot van 10,7 % en is de stabielste vraagbron van dit metaal: elektroden worden in een vaste turnus opnieuw beschoten. Die basisbehoefte hangt aan de geïnstalleerde fabrieksbasis — een chloorfabriek stilleggen is duurder dan welke rutheniumprijs ook.

Daarbij hoort de PEM-waterelektrolyse: volgens de IPA levert ruthenium de activiteit, iridium de duurzaamheid. Geen concurrenten maar een paar — vandaar dat hun prijzen samen opliepen.

Volgens de IPA verhoogt de synergie van ruthenium en iridium activiteit én duurzaamheid, al bij lage metaalbeladingen — wat het substitutierisico verkleint en de vraag ondanks hoge prijzen ondersteunt.

Omdat de hoeveelheid per apparaat klein is, werkt een hoge metaalprijs zwak door in de stukkosten — en daarom trad de vraagvernietiging uitgerekend bij de afvalwaterbehandeling op, de toepassing die meer metaal nodig heeft.

Voor ruthenium bestaat een eigen waarde voor het gehalte in de aardkorst: ongeveer 0,57 ppb in de hele korst, 0,34 ppb in de bovenste (IPA/SFA Oxford), tegenover 1,5 ppb voor alle platinagroepmetalen samen. Wat wij niet gebruiken: de waarde van de populaire elementenpagina's is voor ruthenium, rodium en iridium identiek en dus een opvulwaarde, geen meting.

Ruthenium wordt nergens als hoofdproduct gewonnen: het komt volgens de IPA vrij bij de winning van de andere platinagroepmetalen, en is naar massa ongeveer 7 % van de PGM-mand.

Wat de beschikbaarheid bepaalt, is de laag die wordt gewonnen — en het verschil tussen de twee horizonten van het Bushveld-complex is voor dit metaal groter dan voor platina:

• ◆ Het Merensky-rif — hogere totaalgehalten, maar arm aan ruthenium: volgens de IPA zelden meer dan enkele procenten van het PGM-gehalte.
• ◆ Het chromiethoudende UG2-rif — lagere totaalgehalten, maar duidelijk hogere gehalten ruthenium, rodium en iridium: samen meer dan 20 % van het totale PGM-gehalte.

Hoeveel ruthenium vrijkomt, hangt dus af van welk rif de platinaproducenten afbouwen — een mijnplan dat voor platina is geschreven. Buiten Zuid-Afrika liggen de gehalten volgens de IPA lager: nieuwe capaciteit elders brengt niet automatisch ruthenium mee.

En zelfs als het kapitaal reageert, volgt de tijd niet: de doorlooptijden die de IPA noemt lopen van 8 tot 18 maanden voor een herstart tot 6 tot 8 jaar voor een diepe schacht. Een prijssignaal levert dus pas na jaren extra metaal op.

Dit is het sterkste structurele verschil tussen de twee metalen. Bij rodium leveren afgedankte autokatalysatoren ongeveer 31 % van het aanbod, zodat een hoge prijs na enige vertraging extra metaal oplevert. Bij ruthenium wijst Johnson Matthey geen secundair aanbod in de open kringloop uit — die regel bestaat in de tabel niet.

De reden is fysiek: ruthenium zit in chipweerstanden, schijflagen en elektrodelagen, in minieme hoeveelheden en in mengsels, en een inzamelsysteem zoals voor autokatalysatoren bestaat niet. Wat terugkomt, komt uit gesloten kringlopen en bereikt de vrije markt niet.

Voor de prijselasticiteit betekent dat: een hoge rodiumprijs verlicht de rodiummarkt met vertraging, een hoge rutheniumprijs verlicht de rutheniummarkt niet.

Johnson Matthey noemt als een van de oorzaken van de krapte van 2025: “Chinese export controls on ruthenium and ruthenium-containing materials, imposed in February 2025, may have intensified shortages in other regions.” Een opgave van een gezaghebbende marktbron, en daarom staat zij hier.

• ◆ Het verschil tussen inkoop en verkoop is de grootste kostenpost die er is. Gemeten over 142 quoteringsdagen lag de inkoopprijs 30,0 % onder de verkoopprijs van dezelfde raffinadeur, tegenover 7,0 % bij platina. Op dezelfde dag kopen en weer verkopen kost dus bijna een derde van de inzet, vóór belasting. Geen schatting: één raffinadeur, twee van zijn eigen prijzen, 142 dagen achtereen.
• ◆ Er bestaat geen beleggingsmunt van een staat. De handel verloopt in baren, korrels, spons en poeder, wat ook feitelijk de route via verzamelmunten afsluit.
• ◆ Gehalte en vorm doen ertoe bij de wederverkoop. Voor rutheniumspons hebben wij geen accreditatieprocedure van de LPPM kunnen vaststellen zoals die voor rodiumspons bestaat; de documentatie van de raffinadeur neemt die plaats in.
• ◆ Verkopen betekent de ene koper vinden. De tegenpartij is een raffinadeur of gespecialiseerde handelaar, tegen diens inkoopprijs van die dag — bij poeder en spons na een zuiverheidsbepaling.
• ◆ Op bijna een derde van de dagen is er geen nieuwe prijs. Wie op een bepaalde dag wil afrekenen, rekent dan af tegen een getal van eerder.

Bij rodium bestaat één goed gedocumenteerd fonds met fysieke dekking. Johnson Matthey rapporteert in mei 2026 posities van beursgenoteerde fondsen voor platina, palladium (1,14 miljoen ounces eind 2025) en rodium (ongeveer 22.000 ounces). Voor ruthenium noemt het rapport geen fondsposities, en ook de IPA noemt geen enkel beleggingsproduct.

Een mandproduct op platinagroepmetalen volgt ruthenium niet: platina en palladium vormen 86 % van die mand naar massa, ruthenium ongeveer 7 %.

De geïntegreerde producenten zijn volgens de IPA Valterra Platinum, Sibanye-Stillwater en Impala Platinum; Northam stuurt concentraat naar Europa voor de eindraffinage.

En de risico's die deze aandelen domineren hebben niets met ruthenium te maken: stroom, arbeidskosten op diepte, valuta, vergunningen.

• ◆ Illiquiditeit. Geen beursnotering, geen termijncontract, geen afdekkingsinstrument — industriële verbruikers leggen hun inkoop per contract vast, een particulier niet.
• ◆ Een nauwe kring kopers bij wederverkoop. In de praktijk dezelfde gespecialiseerde partijen, en poeder en spons vragen een zuiverheidsbepaling voordat er een prijs op staat.
• ◆ Een prijs uit één bron. Twee handelaren quoteren op dezelfde dag verschillend, en op 30 % van de dagen quoteert niemand opnieuw.

Fysiek ruthenium draagt het algemene tarief van 21 %: art. 9, eerste lid, Wet op de omzetbelasting 1968 luidt “De belasting bedraagt 21 percent.” Het verlaagde tarief van 9 % bereikt geen enkel metaal als metaal.

De vrijstelling voor beleggingsgoud staat in art. 28k Wet OB 1968, binnen Hoofdstuk V, Afdeling 6. Wat beleggingsgoud is, bepaalt art. 28j, eerste lid: uitsluitend goud, met een zuiverheid van ten minste 995/1000.

Ruthenium valt dus niet onder de regeling, en er is geen parallelle bepaling: een beleggingsruthenium kent het Nederlandse recht niet. Geen Nederlandse eigenaardigheid — ook de artikelen 344 tot en met 346 van richtlijn 2006/112/EG kennen niets anders dan goud. De invoer is daarom belast met 21 %, terwijl invoer van beleggingsgoud onder art. 28k is vrijgesteld — wat ruthenium harder raakt, omdat vrijwel elke kilo is ingevoerd.

De Nederlandse verschilbelasting heet margeregeling; de aanvullende variant aanvullende margeregeling (art. 28c Wet OB 1968). De verwijzing bestaat uit twee schakels die altijd samen horen.

Art. 2a, eerste lid, onderdeel l, Wet OB 1968 omschrijft gebruikte goederen en haalt daar “bij ministeriële regeling aan te wijzen edele metalen en edelstenen” uit — maar noemt die metalen niet zelf. De opsomming staat in art. 4, eerste lid, Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968: onbewerkte edele metalen (GN-code 7106, 7108, 7110 en 7112) en onbewerkte edelstenen (7102, 7103).

Ruthenium valt als ruw metaal, halffabrikaat en poeder onder GN-code 7110, resten en schroot onder 7112. Het is dus door een goederencode uit het begrip gebruikte goederen gehaald en kan nooit margegoed zijn — niet “vrijgesteld”, maar buiten het begrip waarmee die regeling begint.

Blijft de muntenroute: art. 2a, eerste lid, onderdeel m verwijst via art. 4, tweede lid naar bijlage J, punt 2.b (GN-code 9705 00 00) — voor ruthenium leeg, want er is geen wettige betaalmunt van ruthenium bekend. De fictie van art. 28j, tweede lid is bovendien een goudregel.

Wie online rutheniumprijzen zonder btw ziet, leest een zakelijke prijs. Drie regelingen verklaren dat, en geen van de drie is een voordeel voor een particulier.

• ◆ De goudverlegging bereikt ruthenium niet. Art. 24ba, eerste lid, onderdeel b, Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968 verlegt de heffing bij levering van “goud of een halffabrikaat met een zuiverheid van ten minste 325/1000”. Het sleutelwoord is goud — een metaalnaam, geen goederencode.
• ◆ De schrootverlegging wél, en zij is metaalneutraal. Art. 24bb, eerste lid, Uitvoeringsbesluit wijst de levering aan een ondernemer aan van oude materialen, afval en schroot van ferro- en non-ferroproducten, en van residuen, slakken en assen die metalen bevatten. De opsomming bestaat uit woorden, niet uit goederencodes, en “non-ferro” omvat de platinagroepmetalen — dus ook rutheniumschroot. Bij ruthenium de belangrijkste van de drie, en uitsluitend tussen ondernemers.
• ◆ Het btw-entrepot is een groothandelsinstrument. Via tabel II, onderdeel a, post 8 Wet OB 1968 en art. 36b Uitvoeringsbeschikking hoort bijlage K bij de aangewezen goederen, met “Platina, onbewerkt, halfbewerkt of in poedervorm” onder 7110 — weer een goederencode. Maar het nultarief geldt alleen in een entrepot, tussen ondernemers, en enkel voor producten die zonder nadere bewerking niet geschikt zijn voor de particuliere verbruikssfeer.

Eerste vaststelling: de verkoop is geen belastbaar feit. Er bestaat geen bepaling die de winst van een particulier op fysiek edelmetaal treft. Die winst is dus niet “vrijgesteld” — een vrijstelling veronderstelt een bepaling die eerst heft, en hier heft niets. Wie met winst verkoopt, geeft die winst niet op; wie met verlies verkoopt, kan dat nergens tegen afzetten. Een termijn, een drempelbedrag, een keuze tussen regimes: geen enkele tegenhanger.

Tweede vaststelling: het bezit is wél belast, en elk jaar opnieuw. Art. 5.3, tweede lid, Wet IB 2001 rekent tot de bezittingen “roerende zaken die … hoofdzakelijk als belegging dienen”. Daarin komt geen metaalnaam, geen goederencode en geen lijst voor: rutheniumspons is dus net zo goed een roerende zaak die als belegging dient als een platinabaar, en valt in de categorie overige bezittingen van box 3.

De twee uitzonderingen binnen box 3 helpen hier niet, en zijn juridisch twee verschillende dingen. Roerende zaken voor eigen gebruik werkt binnen de omschrijving van de bezittingen zelf: zo'n zaak is niet eens bezitting (auto, inboedel). Voorwerpen van kunst en wetenschap (art. 5.8 Wet IB 2001) is daarentegen een echte vrijstelling: wél bezitting, daarna vrijgelaten — maar uitdrukkelijk niet “als u deze vooral als belegging hebt”. Bij het eerste zegt u “het valt er niet onder”, bij het tweede “het is vrijgesteld”: geen synoniemen, en precies dit maakt de verkoop van metaal een niet-bestaand feit.

Sinds juli 2025 kan wie aannemelijk maakt dat zijn werkelijk rendement lager is dan het forfait, dat rendement laten aanhouden. De Wet tegenbewijsregeling box 3 is in werking gezet bij Stb. 2025, 195 en Stb. 2025, 196 en voegde afdeling 5.6 met de artikelen 5.25 tot en met 5.36 toe (Kamerstukken 36706). Art. 5.26 omschrijft het werkelijk rendement als de reguliere voordelen plus de vermogensaanwas.

• ◆ Niet-gerealiseerde waardeveranderingen tellen mee. De vermogensaanwas is de waardestijging of -daling van uw bezittingen; een verkoop is niet nodig.
• ◆ Kosten zijn niet aftrekbaar. Niet die van aan- en verkoop, niet die van opslag, kluis of verzekering, en bij spons of poeder ook niet die van een zuiverheidsbepaling.
• ◆ De enige uitzondering is de betaalde rente op een box-3-schuld.
• ◆ Geen verrekening tussen jaren. Een negatief rendement in het ene jaar mag niet met een ander jaar worden verrekend — vooruit noch achteruit.
• ◆ Het heffingvrij vermogen wordt niet toegepast, en het gaat om uw hele box-3-vermogen. Gekeken wordt naar het werkelijk rendement over het totale vermogen.

Vanaf belastingjaar 2025 is er geen apart formulier meer; u geeft het rendement in de aangifte door. Doorgeven is niet verplicht — de Belastingdienst rekent beide varianten en gebruikt de voordeligste — en de opgaaf kan nog binnen vijf jaar worden ingediend. De gegevens zoekt u zelf bij elkaar: aankoopbewijzen plus een onderbouwde waarde per 1 januari én per 31 december.

De Hoge Raad achtte het forfaitaire stelsel in twee arresten onhoudbaar voor zover het werkelijke rendement lager was dan het forfait, in strijd met het EVRM: HR 24 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1963 — het kerstarrest — en HR 6 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:704. Daarop opende de wetgever het tegenbewijs: het stelsel is niet vervangen, het is van een ontsnappingsroute voorzien.

Wat wel vaststaat: het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 (36748) is door de Tweede Kamer aangenomen, maar de Eerste Kamer heeft er niet over gestemd en het staat niet in het Staatsblad. De koers is een novelle: per 2028 een vermogenswinstbelasting voor financiële instrumenten, pas in 2030 voor de overige vermogensbestanddelen.

• ◆ Contant geld: onder de grens vrij, erboven verboden. Art. 1f Wwft, ingevoegd door de Wet plan van aanpak witwassen (Stb. 2025, 262, in werking bij Stb. 2025, 362), verbiedt contante betalingen voor goederen van € 3.000 of meer — aannemen en doen; sinds 1 januari 2026 de enige verplichting uit die wet voor de handelaar in goederen. “Boven de drempel moet u zich legitimeren” is dubbel onjuist: er is geen legitimatieplicht, en boven de drempel is contant geld onrechtmatig.
• ◆ Geen keurteken voor ruthenium. De keurplicht rust op art. 2, eerste lid, Waarborgwet 2019 en geldt alleen voor platina, goud en zilver: voor ruthenium bestaat geen Nederlands keurteken en geen wettelijk minimumgehalte. (Geldend is de Waarborgwet 2019; de Waarborgwet 1986 is per 1 juli 2020 vervallen, Stb. 2020, 205.)
• ◆ Kantelpunt één: van box 3 naar box 1. Wordt het verhandelen een werkzaamheid waarbij arbeid voorzienbaar een voordeel oplevert — meer dan normaal vermogensbeheer — dan valt het resultaat als resultaat uit overige werkzaamheden in box 1 (artikelen 3.90 en 3.91 Wet IB 2001). Er is geen wettelijke en geen gepubliceerde grens, en dus noemen wij ook geen vuistregel.
• ◆ Kantelpunt twee: ondernemer voor de btw. Art. 7 Wet OB 1968: “Ondernemer is ieder die een bedrijf zelfstandig uitoefent.” Wie dat wordt, verkoopt ruthenium met 21 % btw, maar komt ook binnen het bereik van de schrootverlegging van art. 24bb. Bij ruthenium ligt dit punt dichterbij dan bij goud, omdat de tegenpartijen vrijwel allemaal ondernemers zijn — en het heeft niet dezelfde grens als het eerste.

Dit is geen belastingadvies. Voor uw eigen situatie geven de Belastingdienst en een belastingadviseur uitsluitsel.