Iridiumprijs Vandaag met Grafiek

De bekendste iridiumquotering ter wereld is de Johnson Matthey Base Price: de prijs die het bedrijf zijn groothandelsklanten biedt voor metaal in de vorm van spons met minimaal 99,9 % zuiverheid.

Umicore is even expliciet over zijn drie dagelijkse quoteringen: “Prices shown on our websites thus are of pure statistical nature and must be looked at as indications only.” Heraeus publiceert een vergelijkbare tabel, alleen gevuld tijdens de openingstijden van zijn Duitse handelsdesk.

Voor rhodiumspons voerde de London Platinum and Palladium Market in januari 2023 een accreditatie in. Voor iridium komt in de geraadpleegde bronnen geen vergelijkbaar stelsel voor — het ontbreken van een vermelding, geen positief bewijs dat er nergens iets bestaat. Een koper vertrouwt dus op de documentatie van de raffinadeur.

Het grootste blok bestaat uit laagjes iridiumoxide, vaak met rutheniumoxide, op elektroden — volgens de IPA ongeveer 3 ton, “across water treatment, hydrogen production, electrowinning and in the chloralkali process”.

De meest onderschatte post is de galvanische productie van koperfolie, dat in accu's voor elektrische voertuigen en in printplaten voor data- en AI-toepassingen gaat. Voor 2026 verwacht Johnson Matthey “further gains in iridium demand for electrodes used to manufacture copper foil”. Wie via iridium blootstelling aan de elektrificatie zoekt, vindt die hier eerder dan bij waterstof.

Iridium is de anodekatalysator in de PEM-elektrolyse van water. In de meeste teksten volgt op die zin het enthousiasme; de gedocumenteerde reeks is soberder.

Eén technisch punt verklaart waarom iridium en ruthenium samen stijgen: in PEM-elektrocatalysatoren geldt dat ruthenium de activiteit levert en iridium de duurzaamheid (IPA).

Wat deze pagina niet beweert: de iridiumbeladingen per elektrolyser — niet per vierkante centimeter, niet per kilowatt, en ook niet de kilo's per gigawatt die daaruit worden afgeleid. Die cijfers circuleren breed, maar waren bij Johnson Matthey, de IPA en de USGS niet vast te stellen.

Iridium is proceskatalysator voor bulkchemicaliën, “particularly acetic acid”. Daarachter zit de leerzaamste rivaliteit van de platinagroep: het oudere, door rhodium gekatalyseerde Monsanto-proces voor de carbonylering van methanol is in de grote installaties verdrongen door het op iridium gebaseerde Cativa-proces.

• ◆ Smeltkroezen voor kristalgroei. Verkozen boven veel goedkopere molybdeen of wolfraam, omdat zij de smelttemperatuur weerstaan en het product niet verontreinigen (IPA) — hier zitten de kristallen voor saffierglas en LED achter.
• ◆ Bougies. “All jet engine spark plugs and most of automotive spark plugs use iridium tips” (IPA) — enkele milligram per stuk, wat ook de reden is dat zij niet worden gerecycled.
• ◆ Platina-iridiumcontacten en materialen voor OLED-displays, waar alternatieven “usually require a complex platform redesign”.
• ◆ Medische techniek. Veel pacemakers gebruiken platina-iridiumelektroden, die over vele jaren betrouwbaar impulsen afgeven; dezelfde legeringen komen voor in specialistische stents.

Het vierde blok, de overige toepassingen, is 29,2 % van 2025 — 69.000 ounces, oftewel 2,1 ton — en wordt in geen van de geraadpleegde bronnen uitgesplitst. Het is de tweede grootste regel van de tabel, en niemand publiceert wat erin zit. Een tekst die de inhoud opsomt, verzint het detail.

Bij vrijwel elk edelmetaal zijn de fysieke eigenschappen een voetnoot bij de prijs; bij iridium zijn zij de verklaring. Twee ervan zijn superlatieven — samen met osmium het dichtste element (22,56 g/cm³), en “the most corrosion-resistant material known”, bestendiger dan goud en platina — en bijna elk industrieel gebruik is een poging om een van die twee te kopen. De derde, een smeltpunt van 2.446 °C, is de reden dat het metaal duur is om te bewerken; daarbij is iridium ook het hardste platinagroepmetaal (Mohs ongeveer 6,5 tegen 3,5 bij platina), wat de punten van bougies verklaart.

Eén getal ontbreekt met opzet: een eigen korstgehalte voor iridium. De IPA geeft 1,5 ppb voor alle platinagroepmetalen samen en noemt iridium “one of the least abundant within this group” — zonder getal. De breed overgenomen waarde per element is identiek voor iridium, rhodium en ruthenium: een opvulwaarde, geen meting.

De IPA noemt twee tegengestelde krachten.

• ◆ Tegen vervanging: iridium en ruthenium werken samen al bij lage beladingen, wat volgens de IPA “reduces the risk of substitution… so supporting demand despite high prices”. Een hoge metaalprijs werkt nauwelijks door in de stukkosten.
• ◆ Voor vervanging: “Across all iridium applications, substitution potential is magnified by the small size of iridium primary supply; it remains an extremely geologically rare by-product metal.”

Daaruit volgt de zin om mee te nemen: iridium wordt niet weggeontworpen omdat het duur is, maar omdat het schaars is. Wie een productlijn op iridium bouwt, bouwt op zeven ton per jaar en zoekt alternatieven uit leveringszekerheid, niet uit kostenoverwegingen.

Het primaire aanbod van 2025 was 229.000 ounces, oftewel 7,1 ton (Johnson Matthey, mei 2026). De IPA merkt op dat de productie “essentially stable, at around 7 tonnes between 2019 and 2025” is gebleven.

Zes jaar tussen 6,8 en 7,4 ton: iridium heeft niet gereageerd op de piek van 2021, niet op het enthousiasme voor waterstof en niet op de records van 2026. Voor 2026 verwacht Johnson Matthey opnieuw een vlakke mijnproductie.

Iridium wordt nergens als hoofdproduct gewonnen: het komt vrij bij platina- of palladiumgestuurde winning en uit nikkel-kopersulfiden. Naar massa is het slechts 2 % van de mand platinagroepmetalen, terwijl platina en palladium er samen 86 % van vormen. Ter verhouding: tegenover de 7,1 ton primair iridium van 2025 staat ongeveer 170 ton platina en 190 ton palladium.

Wat de beschikbaarheid van iridium bepaalt, is de laag die wordt gewonnen. Het Bushveld-complex in Zuid-Afrika kent twee hoofdhorizonten:

• ◆ Het Merensky-rif — gehalten van 4 tot 7 g/t op 6E-basis (4 tot 6 g/t op 4E), met een verhouding platina tot palladium van ongeveer 2,0 tot 2,5 op 1. De IPA noemt dit rif minder van belang voor iridium dan UG2.
• ◆ Het chromiethoudende UG2-rif — lagere totaalgehalten, 2,5 tot 4 g/t op 4E-basis, maar duidelijk hogere gehalten rodium, ruthenium en iridium: die drie kunnen samen meer dan 20 % van het totale gehalte platinagroepmetalen beslaan, tegen zelden meer dan enkele procenten in gewone platina-palladiumertsen. Volgens de IPA is UG2 daarom een van de belangrijkste ertslichamen ter wereld voor het iridiumaanbod, en doordat de winning uit UG2 de afgelopen decennia toenam, nam ook de mogelijke beschikbaarheid van iridium toe.

Dit is het echte antwoord op de vraag naar de elasticiteit: de wereldwijde hoeveelheid iridium hangt af van het rif waarin Zuid-Afrika op dat moment werkt — niet van de iridiumprijs. Het erts bevat 2 tot 6 gram platinagroepmetalen per ton, zodat er 10 tot 40 ton steen moet worden verplaatst voor één troy ounce platina.

En zelfs als het kapitaal reageert, volgt de tijd niet: de IPA noemt 8 tot 18 maanden om een bestaande locatie weer in bedrijf te nemen, 3 tot 4 jaar voor een nieuw ondiep gemechaniseerd project en 6 tot 8 jaar voor de grote diepe schachten.

De IPA: wat terugkomt “arise almost entirely from closed-loop systems, where the original owner retains metal ownership”. De open kringloop is onontwikkeld, omdat het gehalte in eindproducten zeer laag is en terugwinning zich bij zulke hoeveelheden niet loont.

De bougies zijn het voorbeeld van de IPA zelf: zij zouden “a fairly significant source of open loop Iridium recycling” kunnen zijn, maar inzamelen “is difficult as there is no comparable collection system like with autocatalysts”. Wat in een product is ingebouwd, blijft daar. Nederland heeft een van de beter ontwikkelde Europese ketens voor autokatalysatoren — voor iridium bestaat die niet.

Hoe klein deze markt is, blijkt op een onverwacht punt. De IPA kon de levenscyclusgegevens voor de recyclingroute van iridium niet publiceren, omdat zelfs het minimum van drie rapporterende ondernemingen niet werd gehaald.

Wat de productie in 2025 werkelijk heeft geremd, waren het weer en mijnsluitingen. Het Zuid-Afrikaanse platina-aanbod daalde met bijna 5 % tot 3,96 miljoen ounces na “extreme rainfall in the first quarter which closed parts of Valterra's Amandelbult mine for several months”; bij Bokoni werden winning en vermaling halverwege het jaar opgeschort. Aan de andere kant ging Platreef van start, met een doelstelling van ongeveer 100.000 ounces per jaar vanaf 2026.

Voor de overige platinagroepmetalen volgde de productie “broadly the same trends as for platinum” — en zo komt iemand die in iridium belegt erachter wat er met iridium is gebeurd: door over platina te lezen. Dat is een praktisch gevolg van de bijproductstatus, en de reden dat het eerste wat een iridiumbelegger zou moeten volgen de Zuid-Afrikaanse platinaproductie is.

• ◆ Het verschil tussen inkoop en verkoop is de belangrijkste kostenpost. Gemeten over 142 quoteringsdagen lag de inkoopprijs 30,0 % onder de verkoopprijs voor onbewerkt metaal — meer dan vier keer de 7,0 % van platina. Op dezelfde dag kopen en weer verkopen kost die 30 %, vóór belasting.
• ◆ En daarbovenop de hoogste bewerkingsopslag van de groep: een mediaan van 5,8 % voor bewerkt tegenover onbewerkt metaal.
• ◆ Er bestaat geen beleggingsmunt van een staat. De handel verloopt in baren, korrels, spons en poeder. Dat sluit ook feitelijk de route af die bij andere metalen via tweedehands verzamelmunten loopt (zie het belastinggedeelte).
• ◆ Gehalte en documentatie doen ertoe bij de wederverkoop. Anders dan bij rhodiumspons komt voor iridium geen accreditatiestelsel voor, zodat de documentatie van de raffinadeur het enige is waar een koper om zal vragen — en in Nederland, waar een iridiumbaar geen keurteken draagt, ook het enige wat hij in handen heeft.
• ◆ Verkopen betekent de ene koper vinden. Geen beurs neemt het aanbod op, en op 26 % van de quoteringsdagen bewoog de referentieprijs zelfs niet. De realistische tegenpartij is een raffinadeur of een gespecialiseerde handelaar, tegen diens inkoopprijs van die dag.

Johnson Matthey noemt posities van beursgenoteerde fondsen voor platina, palladium (1,14 miljoen ounces) en rhodium (ongeveer 22.000 ounces). Voor iridium noemt het er geen, en ook de IPA noemt geen beleggingsproduct — het ontbreken van een vermelding in twee branchenrapporten, niet het bewijs dat er geen product bestaat, en ook dát is al een uitspraak over de schaal.

Een mandproduct is geen vervanging: platina en palladium zijn 86 % van de mand naar massa en iridium 2 %.

Ook de risico's die deze aandelen domineren hebben weinig met iridium te maken: arbeidskosten op grote diepte, het weer, valutakoersen en vergunningstrajecten.

• ◆ Een transactieverschil van 30,0 % plus 5,8 % bewerkingsopslag, gemeten over 142 quoteringsdagen, constant en niet onderhandelbaar.
• ◆ Geen btw-vrijstelling. De Europese vrijstelling ziet alleen op beleggingsgoud; in Nederland draagt iridium het algemene tarief (zie het belastinggedeelte).
• ◆ Een jaarlijkse heffing op het bezit. In Nederland wordt niet de winst bij verkoop belast maar het aanhouden: in box 3 ongeveer 2,16 % van de waarde per jaar. Bij een transactieverschil van 30 % telt elk jaar wachten dus dubbel (zie het belastinggedeelte).
• ◆ Geen gerapporteerde beursgenoteerde posities, anders dan bij platina, palladium en rhodium.
• ◆ Het is geen crisismetaal. Geen reserves bij centrale banken, en geen vluchthavenvraag om op terug te vallen.

Fysiek iridium draagt het algemene tarief van 21 %: art. 9, eerste lid, Wet op de omzetbelasting 1968 luidt “De belasting bedraagt 21 percent.” Het verlaagde tarief van 9 % bereikt geen enkel metaal als metaal.

De vrijstelling voor beleggingsgoud staat in art. 28k Wet OB 1968, binnen Hoofdstuk V, Afdeling 6. Wat beleggingsgoud is, bepaalt art. 28j, eerste lid: alleen goud van ten minste 995/1000, en munten vanaf 900/1000.

Iridium valt dus niet onder de regeling, en er is geen parallelle bepaling — een beleggingsiridium kent het Nederlandse recht niet, en ook de Europese grondslag, de artikelen 344 tot en met 346 van richtlijn 2006/112/EG, kent niets anders dan goud. Ook de invoer is daarom belast met 21 %. Let bij het citeren op de grens: Afdeling 6 loopt van art. 28j tot en met art. 28p — art. 28q bestaat wél, maar staat in Afdeling 7, bij een andere regeling.

De Nederlandse verschilbelasting heet margeregeling, de aanvullende variant aanvullende margeregeling (art. 28c Wet OB 1968). Voor iridium is de uitkomst duidelijk, en de verwijzing bestaat uit twee schakels die altijd samen horen.

Art. 2a, eerste lid, onderdeel l, Wet OB 1968 omschrijft gebruikte goederen en haalt daar “bij ministeriële regeling aan te wijzen edele metalen” uit — maar de wet noemt die metalen niet zelf, zij delegeert. De opsomming staat in art. 4, eerste lid, Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968: onbewerkte edele metalen (GN-code 7106, 7108, 7110 en 7112).

Iridium valt onder GN-code 7110, zijn resten en schroot onder 7112. Post 7110 draagt het opschrift “platina”, maar platina is daar een verzamelbegrip dat ook iridium, osmium, palladium, rhodium en ruthenium omvat — daarom staat in bijlage K van dezelfde Uitvoeringsbeschikking één regel “Platina, onbewerkt, halfbewerkt of in poedervorm — 7110”. De aanwijzing werkt met een goederencode en niet met een metaalnaam, en juist daardoor raakt zij iridium; wij schrijven dat als de lezing van de codereikwijdte op. Het gevolg: iridium kan nooit margegoed zijn — en het is niet “van de margeregeling vrijgesteld”, het valt niet onder het begrip waarmee die regeling begint.

Blijft de muntenroute: art. 2a, eerste lid, onderdeel m verwijst via art. 4, tweede lid naar bijlage J. Die is leeg — er is geen wettige betaalmunt van iridium bekend — en de fictie van art. 28j, tweede lid is een goudregel.

• ◆ De goudverlegging bereikt iridium niet. Art. 24ba, eerste lid, onderdeel b, Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968 verlegt de heffing bij levering van “goud… met een zuiverheid van ten minste 325/1000”: een metaalnaam, geen goederencode.
• ◆ De schrootverlegging wél, en zij is metaalneutraal. Art. 24bb, eerste lid, Uitvoeringsbesluit wijst afval en schroot van ferro- en non-ferroproducten aan — woorden, geen codes, en “non-ferro” omvat de platinagroepmetalen. Zij geldt uitsluitend tussen ondernemers.
• ◆ Het btw-entrepot is een groothandelsinstrument. Via tabel II, onderdeel a, post 8 Wet OB 1968 en art. 36b Uitvoeringsbeschikking hoort bijlage K bij de aangewezen goederen, met “Platina” onder 7110 — dus met iridium erin. Maar het nultarief geldt alleen tussen ondernemers, en alleen voor wat zonder nadere bewerking niet in de particuliere verbruikssfeer kan worden gebracht.

Eerste vaststelling: de verkoop is geen belastbaar feit. Er bestaat voor een particulier geen bepaling die de winst op de verkoop van fysiek edelmetaal treft. Die winst is dus niet “vrijgesteld” — een vrijstelling veronderstelt een bepaling die eerst heft, en hier is er niets dat heft. Wie met winst verkoopt, geeft die niet op; wie met verlies verkoopt, kan dat nergens afzetten. De begrippen uit de buurlanden — termijn, drempelbedrag, keuze tussen regimes — hebben hier geen tegenhanger.

Tweede vaststelling: het bezit is wél belast, en elk jaar opnieuw. Art. 5.3, tweede lid, Wet IB 2001 rekent tot de bezittingen de “roerende zaken die … hoofdzakelijk als belegging dienen” — geen metaalnaam, geen goederencode, geen lijst. Een als belegging aangehouden iridiumbaar valt dus net als een platinabaar onder overige bezittingen in box 3.

De twee uitzonderingen binnen box 3 helpen hier niet, en zijn juridisch twee verschillende dingen. Roerende zaken voor eigen gebruik valt al buiten de omschrijving van de bezittingen zelf — en beleggingsmetaal is geen gebruiksgoed. Voorwerpen van kunst en wetenschap (art. 5.8 Wet IB 2001) is daarentegen een echte vrijstelling: het voorwerp is wél bezitting en wordt daarna vrijgelaten, maar uitdrukkelijk niet “als u deze vooral als belegging hebt”. Bij het eerste zegt u “het valt er niet onder”, bij het tweede “het is vrijgesteld” — geen synoniemen.

Sinds juli 2025 kan wie aannemelijk maakt dat zijn werkelijk rendement lager is dan het forfait, dat laten aanhouden. De Wet tegenbewijsregeling box 3 is in werking gezet bij Stb. 2025, 195 en Stb. 2025, 196 en voegde afdeling 5.6 toe, de artikelen 5.25 tot en met 5.36 (Kamerstukken 36706); art. 5.26 omschrijft dat rendement als de reguliere voordelen plus de vermogensaanwas.

• ◆ Niet-gerealiseerde waardeveranderingen tellen mee. De vermogensaanwas is de waardestijging of -daling zelf; een verkoop is niet nodig.
• ◆ Kosten zijn niet aftrekbaar — niet van aan- en verkoop, niet van opslag, kluis of verzekering. De 30,0 % telt dus nergens mee.
• ◆ De enige uitzondering is de betaalde rente op een box-3-schuld.
• ◆ Geen verrekening tussen jaren, vooruit noch achteruit.
• ◆ Het heffingvrij vermogen wordt niet toegepast, en gekeken wordt naar het werkelijk rendement over uw hele box-3-vermogen.

Praktisch: doorgeven is niet verplicht — de Belastingdienst rekent beide varianten en gebruikt de voor u voordeligste. De gegevens zoekt u zelf bij elkaar: aankoopbewijzen plus een onderbouwde waarde per 1 januari én per 31 december, en juist daar bijt het ontbreken van een referentieprijs.

De Hoge Raad achtte het forfaitaire stelsel onhoudbaar voor zover het werkelijke rendement lager was dan het forfait, in strijd met het EVRM: HR 24 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1963 — het kerstarrest — en HR 6 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:704. Daarop opende de wetgever het tegenbewijs: het stelsel is niet vervangen, het is van een ontsnappingsroute voorzien.

Over het vervolg wordt veel geschreven en weinig vastgesteld. Vast staat: het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 (36748) is door de Tweede Kamer aangenomen, maar de Eerste Kamer heeft er niet over gestemd en het staat niet in het Staatsblad. De koers is een novelle: per 2028 een vermogenswinstbelasting op financiële instrumenten, pas in 2030 op de overige vermogensbestanddelen.

• ◆ Contant geld: onder de grens vrij, erboven verboden. Art. 1f Wwft (ingevoegd bij Stb. 2025, 262, in werking bij Stb. 2025, 362) verbiedt contante betalingen voor goederen van € 3.000 of meer — aannemen en doen; sinds 1 januari 2026 is dat voor de goederenhandelaar de enige verplichting uit die wet. “Boven de drempel moet u zich legitimeren” is dubbel onjuist: er is geen legitimatieplicht, en boven de drempel is contant geld niet meldingsplichtig maar onrechtmatig. Bij iridium is € 3.000 ongeveer tien gram.
• ◆ Geen keurteken voor iridium. Art. 2, eerste lid, Waarborgwet 2019 geldt alleen voor platina, goud en zilver. Iridium komt er niet in voor: geen keurteken, geen wettelijk minimumgehalte. Zeg daarom niet dat het is “vrijgesteld” — het is er niet in opgenomen, en een vrijstelling veronderstelt een regeling.
• ◆ Kantelpunt één: van box 3 naar box 1. Wordt het verhandelen een werkzaamheid waarbij arbeid voorzienbaar een voordeel oplevert — meer dan normaal vermogensbeheer — dan valt het resultaat progressief belast in box 1 (artikelen 3.90 en 3.91 Wet IB 2001). Er is geen wettelijke en geen gepubliceerde grens, dus noemen wij geen vuistregel.
• ◆ Kantelpunt twee: ondernemer voor de btw — art. 7 Wet OB 1968: “Ondernemer is ieder die een bedrijf zelfstandig uitoefent.” Wie dat wordt, verkoopt met 21 % btw, maar komt ook binnen het bereik van de schrootverlegging van art. 24bb. Dit kantelpunt heeft niet dezelfde grens als het eerste, en ook hier is er geen getal.

Deze uiteenzetting is geen belastingadvies; zij beschrijft de wettekst zoals die kon worden nagetrokken en benoemt waar dat niet is gelukt. De Belastingdienst geeft uitsluitsel over de aangifte, een belastingadviseur over de inrichting van uw vermogen.